İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi
İşK Madde 14 — Çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma
Çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma[5]
Yazılı sözleşme ile işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı iş ilişkisi, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli bir iş sözleşmesidir.
Hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır.
İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren, bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi iş görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamış ise, işveren her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
(Ek fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.
(Ek fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Dördüncü fıkraya göre yapılacak iş sözleşmesinde; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alır.
(Ek fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. İşveren, uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür.
(Ek fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan çalışmanın usul ve esasları, işin niteliği dikkate alınarak hangi işlerde uzaktan çalışmanın yapılamayacağı, verilerin korunması ve paylaşılmasına ilişkin işletme kurallarının uygulanması ile diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
İçtihatlar
İşK 14/11 karar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2016/30412 · K. 2020/15035 · 05.11.2020
Öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14/1. maddesinde çağrı üzerine çalışma yazılı şekil şartına bağlandığından iş ilişkisinin bu şekilde nitelendirilmesi hatalıdır. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun parça başı işi düzenleyen 411. maddesine göre çözümlenmelidir. Anılan maddede çalışmaya hazır olduğu halde iş verilmeyen işçinin ücrete hak kazanacağı düzenlenmiş olup belirtmek gerekir ki bu hususta işyerinin objektif ihtiyacı da önem taşımaktadır.
İşK 14/51 karar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2017/4601 · K. 2018/5286 · 14.03.2018
Davalı, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının 1475 5.11 İşK. md.14/5 gereğince kıdem tazminatı alma talebinde bulunduğunu, davacının başka bir işte çalıştığını, iddia ettiği gibi emeklilik nedeniyle yaşını beklemek için işten ayrılmadığını, kıdem tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacının hiçbir ücret alacağı bulunmadığını, tüm yıllık izinlerini kullandığını, davalı işyerinde ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma olmadığını, davalı işyerinde fazla mesai yapıldığı dönemlerde işçilere ödemeler yapıldığını saavunarak davanın reddini talep etmiştir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2016/26107 · K. 2019/8161 · 09.04.2019
Davalı, zamanaaşımı def'ini öne sürüp, Basın İş Kanununa tabi olarak çalışan davacının İş Kanununa tabi çalışan olmadığından İş Kanunu 14/I-V bendindeki düzenlemeden yararlanarak kıdem tazminatı talep hakkı olamayacağını, davacıya işten ayrıldığı sırada meslek kıdemeni 01/04/1996 tarihinde başladığı göz önünde bulundurularak kullandırılmayan izin ücreti alacağının ödendiğini, iki katının ödenmesi talebinin yersiz olduğunu, şirketin son 5 yıldır zarar ettiği mübrez bilançolarla sabit olup davacının ikramiye talep hakı olamayacağını, kaldı ki şirketin kar etmemesine rağmen davacının işe başladığı tarihten itibaren her ay ikramiye adı altında ödeme yapıldığı gibi 2005 yılından itibaren de prim…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2019/5480 · K. 2019/16674 · 25.09.2019
Davacı vekili, davalı Şirkete ait televizyon kanalında 17/01/1998 tarihinden itibaren haber müdürü olarak Basın İş Kanunu kapsamında çalışan müvekkilinin İşk.14/I-V bendi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması için yasada öngörülen yaş dışındaki diğer koşulları yerine getirmesi üzerine iş sözleşmesini 16/08/2013 tarihinde kendi isteği ile kıdem tazminatı almaya hak kazanma koşulu ile sona erdirdiğini, ancak hak kazandığı kıdem tazminatı ödenmediği gibi çalışma süresince yaptığı fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ücretlerinin de ödenmediğini meslek kıdemi 10 yılı aşmasına rağmen yıllık ücretli izinlerinin Basın İş Kanunu 21. maddesi uyarınca tam olarak kullandırılmadığını, Basın İş…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2016/28206 · K. 2019/11614 · 21.05.2019
5953 sayılı Basın İş Kanununun 14. maddesi uyarınca "Gazeteciler her hizmet yılı sonunda işverenin sağladığı karın emeklerine düşen nispi karşılığı olarak birer aylık ücret tutarında ikramiye alırlar" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2014/27092 · K. 2015/20301 · 03.06.2015
Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacının davalı işyerinde 14.06.2007 - 30.04.2012 tarihleri arasında uzak yol kaptanı olarak çalıştığını, iş akdinin davalı işveren tarafından haksız, bildirimsiz ve tazminatsız olarak feshedildiğini, 21.12.2009 tarihinde davacının da aralarında bulunduğu davalı şirkette çalışan 120 işçinin fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, 16.06.2011 tarihinde davalı şirketin özelleştiğini, Temmuz ve Kasım 2011 arası davalı şirket yönetimi ile kaptan ve başmühendislerin bir kısmından oluşan temsilcilerin sorunlarla ilgili görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, 01.12.2011 tarihinde davalı şirket tarafından personelin daha fazla…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[5]6/5/2016 tarih ve 6715 sayılı Kanınun 2 nci maddesiyle bu madde başlığı “Çağrı üzerine çalışma” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Kısmi süreli iş sözleşmelerinin özel bir uygulanma şekli olan "çağrı üzerine çalışma", yargı kararlarına da yansıdığı üzere ülkemizde sayıları da artarak yerleşmektedir. Maddede çağrı üzerine çalışmanın hangi hallerde söz konusu olacağı, işçi ve işveren için bu sözleşmeye dayalı hak ve yükümlülüklerin neler olduğu da gösterilmek suretiyle yazılı olarak yapılması düzenlenmiştir. Bu tür iş sözleşmeleri hakkında 14 üncü maddedeki ilkelerin uygulanacağı da açıktır.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfalarının metin katmanı eski bir OCR'dır; metin, tasarının TBMM dosyasının OCR'ı ile bu katman sözcük sözcük karşılaştırılıp görüntüyle denetlenerek yazılmıştır. Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 73, 1/534 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 15), s. 116/5/2016 tarihli ve 6715 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddeyle, çalışma mevzuatının, değişen ekonomik koşulları takip eden dinamik bir yapıya kavuşturulması amacıyla evden çalışma ve tele çalışma biçimleri uzaktan çalışma adı altında birleştirilerek tanımı yapılmıştır. Uzaktan çalışma, işçinin mal ve hizmet üretmek amacıyla işyeri dışında, işverenin gözetiminden uzak bir mekanda iş edimini sunduğu ve bunun karşılığında işverenden ücret aldığı iş ilişkisidir. Uzaktan çalışma iş ilişkisinde, iş görme, ücret ve bağımlılık unsurları varlığını sürdürmektedir. Yazılı olarak yapılacak uzaktan çalışma iş sözleşmesinde; işverenden aldığı hizmet üretimine ilişkin işi, işyerinin dışında evinde ya da ofisinde veya başka bir mekanda ifa edecek olan işçinin yapacağı işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümlerin yer alması amaçlanmıştır.
Uzaktan çalışan işçiler, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamayacaklardır. İşverenler, iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda işçileri bilgilendirmek, gerekli eğitimleri vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdürler.
Uzaktan çalışmaya ilişkin usul ve esaslarla birlikte, işin niteliği dikkate alınarak hangi tehlike sınıfında hangi işlerin uzaktan çalışma konusu olabileceği, özellikle kimyasal, kanserojen ve mutajen maddelerin üretilmesi, işlenmesi, kullanılması, depolanması, atık ve artıkların arıtılması işlemlerini içeren işlerin uzaktan çalışanlara yaptırılmasının önlenmesi ile verilerin korunması ve paylaşılmasına ilişkin işletme kurallarının uygulanması ve diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenecektir.
TBMM · S. Sayısı 170, 1/597 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 2), s. 12Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.