Patent ve Faydalı Model · Başvuru ve Rüçhan Hakkı
SMK Madde 92 — Buluşun açıklanması, tarifname, istemler ve özet
Buluşun açıklanması, tarifname, istemler ve özet
(1) Buluş, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak patent başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanır.
(2) Buluş, toplum tarafından erişilemeyen ve patent başvurusunda ilgili teknik alandaki uzman tarafından buluşun uygulanmasına yeterli olacak şekilde tanımlanamayan bir biyolojik materyalle ilgiliyse veya bu materyalin kullanımını içeriyorsa bu materyalin tevdi edilmesi hâlinde, buluşun birinci fıkraya uygun olarak açıklandığı kabul edilir.
(3) İkinci fıkraya göre tevdi edilen biyolojik materyal, tevdi kuruluşunda erişilebilir olmaktan çıkarsa; bu materyalin 5/8/1997 tarihli ve 97/9731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmamız kararlaştırılan Patent İşlemleri Amacıyla Mikroorganizmaların Tevdi Edilmesinin Uluslararası Kabulü Konusunda Budapeşte Anlaşmasına uygun şekilde yeniden tevdi edilmesi ve materyalin alındığına ilişkin tevdi kuruluşu tarafından verilen belgenin suretinin tevdi tarihinden itibaren dört ay içinde patent başvurusunun veya belgesinin numarası belirtilerek Kuruma gönderilmesi hâlinde, bu erişimin kesintiye uğramadığı kabul edilir.
(4) İstemlerin dayanağı tarifname olup, istemler korunması talep edilen konuyu tanımlamalı, açık ve öz olmalı ve tarifnamede tanımlanan buluşun kapsamını aşmamalıdır.
(5) Özet, sadece teknik bilgi verme amacını taşır. Başka amaçlar için özellikle koruma kapsamının belirlenmesinde veya 83 üncü maddenin üçüncü fıkrasının uygulanmasında kullanılmaz.
(6) Biyolojik materyalin tevdi edilmesine ilişkin şartlar yönetmelikle belirlenir.
İçtihatlar
SMK 92/12 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/453 · K. 2026/785 · 07.05.2026
… edildiği bu bağlamda salt ölçüsünün korunamayacağı, Bahse konu .../ürünün bizatihi tarifnamede kabul edildiği üzere zaten var olan bir urun olduğu, ürünün salt ölçüsü/ebatlan değiştirildiği iddiası ile YENI bir ürün yaratıldığı iddiasında bulunmasının yasaya ve fikri mülkiyetin temel mantığına aykırı olduğu, buluşun yeterince açıklanmadığı, SMK Md.92/1 maddesine atıf yaptıkları, *istemlerdeki "..." ve Buluş amacındaki "özellikle gıda sektöründe" kavramlarının açık olmadığı, özet ile Tarifnamenin uyumlu olmadığı, faydalı modelin "Ozet" kısmında 80 mm x 120 mm paletten bahsedildiği oysa tarifnamede "Tekniğin Bilinen Durumunda" ise bu kez 800 mm x 1200 mm palet ölçülerinden bahsedildiği,…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2023/519 · K. 2024/1872 · 04.12.2024
… bağlamda yenilik özelliğinin mevcut ise de, dolayısıyla sözkonusu istemde farklı olduğu tespit edilen "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazının" özelliklerinin, işlerliğinin, yazılımsal özelliklerinin tam olarak açık ve net olarak tarifname ve istemde belirtilmemiş olduğu, bu nedenle de bu istem açısından 6769 sayılı SMK.nun 92/1 ve 138/1(b) maddeleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, diğer davalı…
SMK 92/41 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/5509 · K. 2026/2968 · 13.05.2026
… Bir unsur, esas itibarıyla istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir. SMK'nın 92/4 maddesinde belirtildiği üzere istemlerin dayanağı tarifname olup istemler korunması talep edilen konuyu tanımlamalı, açık ve öz olmalı ve tarifnamede tanımlanan buluşun kapsamını aşmamalıdır. Faydalı model hükümsüzlüğü SMK'nın 144. maddesinde düzenlenmiş olup, maddede belirtilen hükümsüzlük hallerinden biri, Kanun'un 142. ve dolayısıyla 83. maddesinde belirtilen yenilik ve sanayiye uygulanabilir olma kriterlerinin bulunmamasıdır.
Madde geneli4 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2023/1380 · K. 2025/1724 · 11.12.2025
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil edilmiş olan 2014/101086 sayılı patentin sahibi olduğunu. Davalı tarafça davacıya şirkete gönderilen Kadıköy 13. Noterliği'nin 14 Mayıs 2020 tarih ve 6171 sayılı ihtarname ile patent hakkına tecavüz edildiğini ileri sürdüklerini, dilekçede ayrıntıları ile ortaya konacağı üzere, davalı adına tescil edilmiş olan 2014/101086 sayılı patent, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 82 ve md. 83'de belirtilen patent verilebilirlik şartlarını taşımamakta olduğunu, keza davalı şirket tarafından patent başvurusu yapılırken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. …
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2025/479 · K. 2026/866 · 03.06.2026
… A.Ş. unvanlı bir şirket tarafından tasarım tesciline bağlanmış ve müvekkili tarafından da yıllardır ihracata konu edilen bir ürünün aynısını ... tesciline konu edildiğini, ... koruması talep edilen unsurların zaten tasarımın kendisi olduğunu, işlevin görselden çok ayrılamadığını, SMK 89 uyarınca Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlendiğini, istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimlerin kullanılıp, istemlerin kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamayacağını, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2024/1173 · K. 2026/127 · 28.01.2026
… Devlet Hastanesinde bilirkişi ... tarafından yapılan tespitte incelenen ameliyathane kapısı ile karşılaştırılması sonucunda, ... no'lu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının belirlendiği, yine bilirkişi raporunda mevcut kapının faturaya konu kapı olup olmadığı tespit edilememiş ise de kapı üzerinde değişiklik yapıldığına dair bir iddia ve bu iddiayı ispatlar bir delil bulunmadığı gözetildiğinde, dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru içermediği “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin yenilik unsuru içermediği, uygulamaya konulabilir açıklıkta olmadığı kabul edilerek, SMK'nın 92, 144/1-b ve 142.maddeleri dikkate alınarak davanın kabulün…
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2022/871 · K. 2025/97 · 29.01.2025
… sebeple patent ile korunmayan buluşlara verilen belge olduğu, teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denildiği, faydalı modelin hükümsüzlük nedenlerinin SMK'nın 144. maddesinde düzenlendiği, bu maddeye göre; a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa, b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa, c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının b bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde, patent başvurusuna konu olan buluşun açıklanması ile ilgilidir. Maddenin birinci fıkrasında, başvurunun, ilgili teknik alandaki bir uzmanın, başvurudaki açıklamalara göre buluş konusunun uygulamasını sağlayacak yeterlilikte, açık ve tam olarak açıklanacağı hükme bağlanmıştır. Böylece patent sisteminin temel işlevlerinden biri olan teknik bilginin yayılması işlevi yerine getirilmiş olacak ve bu bilgiler sonraki buluşların ortaya çıkmasında kullanılabilecektir.
Ayrıca, buluşun patent başvurusunda yeterince açık ve tam olarak anlatılması, tekniğin bilinen durumunun belirlenmesi ve patentlenebilirlik kriterleri açısından incelenebilmesi için de çok önemlidir.
Biyoteknolojik buluşların da diğer buluşlar gibi topluma tüm ayrıntılarıyla açıklanmış ve tekrarlanabilir olması gerekmektedir. Bu nedenle ikinci fıkrada, biyolojik materyalin kamunun erişimine açık olması için tevdi edilmesi gerektiği, biyolojik materyalin yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak tevdi edilmesi halinde buluşun başvuruda maddenin birinci fıkrasına uygun olarak açıklandığının kabul edileceği hükme bağlanmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasında, biyolojik materyale erişimin sürekliliği ile ilgili hüküm düzenlenmiştir. Biyolojik materyal çoğunlukla canlı veya kolaylıkla bozulabilir organik materyallerden oluşmaktadır. Özellikle canlı materyal, saklama süresince çeşitli nedenlerle canlılığını yitirebilir veya özelliklerini kaybedebilir. Bu durumda tevdi edilen materyal, kamunun erişimine uygun olmaktan çıkar. Bu materyalin tevdi kuruluşuna Budapeşte Antlaşmasına göre tekrar tevdiinin yapılarak erişimin sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir. Bu yeni tevdi ile ilgili olarak tevdi kuruluşu tarafından verilen bir belge, tevdiinin yapılmasından itibaren dört ay içinde Enstitüye sunulmalıdır. Böylelikle patent işlemleri açısından erişimin devam ettiği varsayılır.
Maddenin dördüncü fıkrasında, istemlerin buluşun teknik özelliklerinin anlatıldığı kısım patent başvurusunun veya patentin sağladığı korumanın kapsamının istemler ile belirleneceği hususu düzenlenmiştir. İstemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır. Bu nedenle istemlerin, sadece patent alınarak korunmak istenen unsur veya unsurları kapsaması, tarifnameye dayanması ve tarifname kapsamını aşmaması, açık ve öz olması gerekmektedir.
Maddenin beşinci fıkrası patent konusu buluşun özeti ile ilgilidir. Teknik bilgi verme amacına hizmet eden özet, başka amaçla ve özellikle korumanın kapsamının belirlenmesi ve tekniğin bilinen durumunun sınırlarının çizilmesinde kullanılamaz.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 92), s. 48Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.