Patent ve Faydalı Model · Patentlenebilirlik Şartları
SMK Madde 84 — Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemeyen açıklamalar
Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemeyen açıklamalar
(1) Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemez:
a) Açıklamanın buluşu yapan tarafından yapılmış olması.
b) Açıklamanın patent başvurusu yapılan bir merci tarafından yapılmış olması ve bu merci tarafından açıklanan bilginin;
1) Buluşu yapanın başka bir başvurusunda yer alması ve söz konusu başvurunun ilgili merci tarafından açıklanmaması gerektiği hâlde açıklanması.
2) Buluşu yapandan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgiyi edinmiş olan üçüncü bir kişi tarafından, buluşu yapanın bilgisi veya izni olmadan yapılan başvuruda yer alması.
c) Açıklamanın buluşu yapandan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi elde eden üçüncü kişi tarafından yapılmış olması.
(2) Birinci fıkraya göre, başvurunun yapıldığı tarihte patent veya faydalı model isteme hakkına sahip olan her kişi buluşu yapan sayılır.
(3) Birinci fıkranın uygulanmasından doğan sonuçlar, süreyle sınırlı değildir ve her zaman ileri sürülebilir.
(4) Birinci fıkranın uygulanması gerektiğini ileri süren taraf, şartların gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin beklendiğini ispatla yükümlüdür.
İçtihatlar
SMK 84/14 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2026/1262 · K. 2026/1371 · 02.07.2026
Aynı konuyu patentler ve faydalı modeller için düzenleyen 6769 sayılı SMK'nın 84/1. maddesinde ise aynen; "Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemez:
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2024/1087 · K. 2026/1183 · 11.06.2026
Aynı konuyu patentler ve faydalı modeller için düzenleyen 6769 sayılı SMK'nın 84/1. maddesinde ise aynen; "Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemez:
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2023/2107 · K. 2025/2409 · 12.12.2025
Aynı konuyu patentler ve faydalı modeller için düzenleyen 6769 sayılı SMK'nın 84/1. maddesinde ise aynen; "Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemez:
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2022/2154 · K. 2025/305 · 14.02.2025
Aynı konuyu patentler ve faydalı modeller için düzenleyen 6769 sayılı SMK'nın 84/1. maddesinde ise aynen "Buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan hakkı tarihinden önceki on iki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama yapılmış olması buluşa patent veya faydalı model verilmesini etkilemez:
Madde geneli1 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2022/794 · K. 2024/1918 · 21.11.2024
BİRLEŞEN DOSYADA DAVA:Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket adına TPMK nezdinde tescilli, ...numaralı, ... isimli patent belgesi hakkında Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2015/259 esas sayılı dosyada derdest karşılıklı dava mevcut olduğunu, bahse konu dava dosyasında ... Elektrik firması patente tecavüz iddiasıyla müvekkili firması hakkında maddi-manevi tazminat talebinde bulunurken, müvekkili firmasının ise davaya konu ... numaralı patentin patentlenebilirlik kriterlerini taşımadığı ve kötü niyetli tescil nedeniyle hükümsüzlüğünü talep ettiğini, davalarının 6100 sayılı HMK 166. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, başvuru tarihi veya rüçhan hakkı tarihinden önce, buluş konusu ile ilgili açıklamaların geçmişe doğru oniki ay içinde yapılmış olmaları halinde, bu açıklamaların buluşa patent verilmesini etkilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Buluşu yapan tarafından yapılan veya buluşu yapanın bir başka başvurusunda yer alan ve açıklanmaması gerektiği halde patent başvurusu yapılan merci tarafından açıklanan veya buluşu yapandan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi edinmiş olan bir üçüncü kişinin, buluşu yapanın bilgisi veya izni olmadan yaptığı bir başvuruda yer alan veya açıklanan bilgiler, bu madde hükmüne göre dikkate alınmayacaktır.
Patent başvurusu yapılan merci ifadesi ile kastedilen, patent veya faydalı model başvurusunda bulunulabilecek bölgesel, ulusal veya uluslararası yetkili kuruluşlardır.
Maddenin ikinci fıkrasında, buluşu yapan ifadesinin farklı anlamlarda yorumlanmasını önlemek bakımından, bu ifadeye açıklık getirilmiş ve bu hüküm açısından buluşu yapanın, başvurunun yapıldığı tarihte patent veya faydalı model isteme hakkına sahip olan her kişi olduğu belirtilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, oniki aylık süre ile buluşu yapana tanınan hakların, sınırlı bir süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilmesi düzenlenmiştir.
Maddenin dördüncü fıkrasında, ispat yükümlülüğünün, fıkra hükmünün uygulanması gerektiğini ileri süren tarafa ait olacağı düzenlenmiştir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 84), s. 43–44Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.