SMK Madde 97 — Başvurunun yayımlanması ve etkileri

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde ile, patent başvurularının yayımlanarak toplumun incelemesine açılması hususu düzenlenmiştir. Başvurunun yayımı ile patent sisteminin temel amaçlarından biri olan bilginin yaygınlaştırılması işlevi gerçekleştirilmiş olur. Bunun yanı sıra başvurunun yayımıyla, patent sahiplerine tanınan kanuni koruma, başvuru sahibi için de sağlanmış olur.

Maddenin birinci fıkrasında başvuru sahibine, onsekiz aylık yayım süresinin dolmasını beklemeden, başvurusunun üçüncü kişilere karşı daha önce hüküm ifade edebilmesi için, erken yayım talep hakkı getirilmiştir. Başvurunun şekli ve fiziksel şartlarının uluslararası standartlara uygunluğunun sağlanması açısından, yayımdan önce başvurunun şekli gerekliliklerinin yerine getirmiş olması gerekmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında ise patent sisteminin bilgi verme işlevini yerine getiren yayım işlemi sonucunda, üçüncü kişilere yayımlanan başvuruya konu buluşun patent verilebilirliğine ilişkin görüşlerini bildirme hakkı verilmiştir.

Maddenin dördüncü fıkrasında patent başvurusunun yayımlanmasının etkileri düzenlenmiştir. Patent başvurusunun yayımlanmasıyla, patentlere sağlanan koruma, yayım tarihinden başlamak üzere başvurulara da geçici olarak sağlanmaktadır. Böyle bir geçici koruma sağlamanın amacı, başvuru yayımlanarak üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğundan başvuruya karşı olası ihlal ve tecavüzlere karşı başvuru sahibinin haklarını korumaktır.

Maddenin beşinci fıkrasında patent başvurusu veya kapsamından haberdar edilen kişilere karşı, yayımdan önce de başvuru sahibinin haklarının korunacağı düzenlenmiştir. Böyle bir düzenlemenin nedeni, dördüncü fıkrada olduğu gibi, yayımdan önce başvurudan haberdar edilmiş kişilerin olası ihlal ve tecavüzüne karşı başvuru sahibinin haklarını korumaktır.

Maddenin altıncı fıkrasında buluşun mikroorganizmalarla ilgili olması durumunda korumanın ne zaman başlayacağına ilişkin hüküm düzenlenmiştir. Buluşun, ilgili teknik alandaki uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde açık yazılmış olması gerekmektedir. Böylece buluş, topluma tüm ayrıntılarıyla açıklanmış ve tekrarlanabilir olmaktadır. Ancak biyolojik materyaller söz konusu olduğunda, tarifnamedeki açıklamalar buluşu tekrarlanabilir kılmaya yeterli olmayabilmektedir. Örneğin, topraktan izole edilen yeni bir mikroorganizma, aynı şartlarda başkası tarafından tekrar izole edilmeyebilmekte ya da bazı özellikleri geliştirilen mikroorganizmalar da toplumun halihazırda erişimine kapalı bir durumda olabilmektedir. Bu durumlarda, tarifname, buluşun kamuya tamamıyla açıklanmasını sağlamamaktadır. Bu nedenle, gerekli durumlarda, biyolojik materyal, resmi olarak tanınan bir kültür saklama merkezine verilerek (tevdi edilerek) kamunun erişimine açık hale getirilir. Tevdi edilebilecek materyaller bakteriler, mayalar ve küflerden, çok hücreli canlıların (bitki, hayvan, insan) hücre kültürleri, tohumlar, virüsler, DNA vektörleri ve embriyolara kadar çeşitlilik göstermektedir.

Maddenin yedinci fıkrasında ise, geri çekilen veya geri çekilmiş sayılan ya da reddedilen başvurular için geçici korumanın hiç doğmamış sayılacağı hususu düzenlenmiştir. Bu fıkradaki düzenlemenin amacı, patent verilmesi ile sonuçlanmayan bir başvuru için, başvuru sahibinin geçici koruma hakkını kullanarak üçüncü kişileri engellemesi durumunda, üçüncü kişilerin uğramış olabileceği haksız yaptırımların telafi edilebilmesidir.

Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.