Patent ve Faydalı Model
SMK Madde 109 — Patent isteme hakkı
Patent isteme hakkı
(1) Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup bu hakkın başkalarına devri mümkündür.
(2) Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa bunların tamamına aittir.
(3) Aynı buluş, birbirinden bağımsız olarak birden çok kişi tarafından gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı, önceki tarihli başvurunun yayımlanmış olması şartıyla daha önce başvuru yapana aittir.
(4) Patent almak için ilk başvuran kişi, aksi ispat edilinceye kadar, patent isteme hakkının sahibidir.
İçtihatlar
SMK 109/11 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2025/1416 · K. 2026/488 · 05.03.2026
… Enstitüsüne gönderilen numunelerde yer aldığının ve numunenin patentin istemlerinde ön planda olan steviol glikozitlerin (somut olayda Reb A isimli maddenin) mevcut olduğunun tespit edildiğini, gerek buluş sahibi olarak gerekse hizmet sözleşmesi kapsamında hizmet buluşuna ilişkin bildirim yapılması gerekirken bildirim yapılmayan işveren olarak bir kişinin patent isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu ispat edebilmesi halinde SMK m.109 ve 110 kapsamında öngörülen koşulların yerine gelmiş olacağını ileri sürülerek, 2018/20780 no.lu patent başvurusunun gaspı durumunun tespitini, SMK'nın 110/3.maddesinde öngörülen hakların davacı tarafından talep edilebileceğinin TÜRKPATENT'e bildirilmesini,…
Madde geneli4 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/2275 · K. 2025/7098 · 27.11.2025
düzeltileceğinin, SMK'nın 103/4.maddesi uyarınca patent başvurusunda ve patentte yapılacak değişiklikler ve düzeltmelere ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğinin düzenlendiği, SMK’nın Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 109. maddesinde ise “Kuruma verilen dokümanlardaki çeviri
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/4853 · K. 2025/3079 · 05.05.2025
… müvekkilinin tasarım ürün başvurusunun davalıdan önce olduğunu, davalı adına tescilli faydalı modelin, müvekkiline ait tasarım ile birebir aynı olup yenilik vasfı taşımadığını, davalının haksız yarar sağladığını, iltibasa sebebiyet verdiğini, tasarım hakkında her türlü tasarrufun müvekkiline ait olduğunu, davalının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 109. maddesi uyarınca davalının faydalı model başvurusu yapmaya yetkili olmadığını ileri sürerek davalı adına tescilli 2016/15840 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/6003 · K. 2025/3963 · 03.06.2025
… 2015/03696 numaralı, "sentetik levhaların ısı ve vakum ile şekillendirme makinesi" başlıklı patent belgesinin davalı şirket adına tescilli olduğunu, ancak patent verilen makinenin ilk olarak davacılar tarafından davalıya satıldığını, davalının bu makinede gerçek hak sahibi olmadığı halde patent başvurusu yaptığını, davacıların 2012 yılından başlayarak belirli aralıklarla başvuru konusu makineyi üreterek kamuya sunduğunu, davacıların bizzat davalıya ait işyerinde kiracı olarak oturduğunu ve davalının da kiraya ilişkin faturalar kestiğini, davalıların asıl işinin reklam olduğunu, patent başvurusu ile ilgili bir faaliyetinin bulunmadığını, davalının patent başvurusunun araştırma raporu…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/5811 · K. 2025/4057 · 04.06.2025
2.Asıl davada davacı, dava dilekçesinde tescilli markaya tecavüz iddiası ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olup, maddi tazminat talebini SMK'nın 150. maddesine dayandırarak aynı Kanunun 151. maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanmıştır. Buna göre davacı, SMK'nın 151/2-c hükmü gereğince sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli nispetinde yoksun kaldığı zararın tazminini talep etmiştir. Bu durumda, dava değeri, dava açılışı sırasında davacı yanca belirlenebilir, öngörülebilir bir nitelik taşımaktadır. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Buluş, fikri bir faaliyetin ürünü olduğu için, tüzel kişiler buluş sahibi olamaz, buluş sahibi gerçek kişidir. Buluş sahibi olmayan kişi buluş üzerindeki hakkı, devir yoluyla alabilir, yani aslen orijinal bir kazanım söz konusu değildir. Maddede, gerçek buluş sahipliği ilkesinden hareket edilerek, patent isteme hakkının ilke olarak buluşu yapana ait olduğu kabul edilmiştir. Bu hak, buluşu yapanın kişilik hakkı saklı kalmak kaydıyla devri mümkün bir haktır.
Müşterek buluş sahipleri, hiçbirinin önceliği olmaksızın, ortak bir fikri faaliyete katılarak buluş fikrine varmada katkıda bulunmuş kişilerdir.
Aynı buluşun birden çok kişi tarafından birbirinden bağımsız olarak gerçekleştirilmesi halinde, buluş için patent isteme hakkı, önceki tarihli başvurunun yayımlanmış olması şartıyla başvuru tarihi önce olan başvuruyu yapana aittir. Ancak, önceki başvuru sahibi başvurusunu yayımlanmadan geri çekerse veya başvuru yayımlanmadan reddedilirse, sonraki başvuru sahibinin hakkı yeniden doğar.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 109), s. 55–56Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.