KTK Madde 42 — Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları:
Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları:Değişik[39]
(Değişik: 12/7/2013-6495/18 md.)
Sürücü kurslarında teorik eğitimini tamamlayan sürücü adaylarının teorik sınavları yazılı ya da elektronik ortamda Millî Eğitim Bakanlığınca yapılır.
Uygulamalı sürücü eğitimini sürücü kurslarından alan ve teorik sınavda başarılı olanlar Millî Eğitim Bakanlığınca yapılacak uygulamalı sürücü sınavına girmeye hak kazanır; bu sınavda da başarılı olanlara motorlu taşıt sürücüsü sertifikası verilir.
Sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Teorik ve uygulamalı sınavlar için sürücü adaylarından alınacak sınav ücreti ile sınavlara ilişkin iş ve işlemlerde görev alanlara ödenecek ücretler her yıl Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenir.
(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/41 md.) Emniyet Genel Müdürlüğünün motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere belirli eğitim programları çerçevesinde ve yönetmelikte belirtilen esas ve şartlara uygun olarak, illerde valinin onayı, merkez teşkilatı için Emniyet Genel Müdürünün onayı ile Emniyet Genel Müdürlüğü personeline ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim görenlere sürücü belgesine dönüştürülmek üzere motorlu taşıt sürücüsü sertifikası verilir. Bunların sınavları, nitelikleri Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenen sınav sorumluları tarafından yapılır.
(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/41 md.) Jandarma teşkilatının motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere belirli eğitim programları çerçevesinde ve yönetmelikte belirtilen esas ve şartlara uygun olarak, illerde valinin onayı, merkez teşkilatı için Jandarma Genel Komutanı onayı ile jandarma teşkilatı mensubu subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde öğrenim gören öğrencilere sürücü belgesine dönüştürülmek üzere motorlu taşıt sürücüsü sertifikası verilir. Sürücü belgesi sınavları, Jandarma Genel Komutanlığınca belirlenen sınav sorumluları tarafından yapılır.
Beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen sertifika, bu fıkralarda belirtilenler dışında kimseye verilmez.
İş makinesi sürücülerinin eğitimleri ve sınavda başarılı olanların belgeleri Millî Eğitim Bakanlığınca veya Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu kurumların işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak öğretim programları Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenir.
(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/41 md.) Sınav sonucunda başarı gösterenlerin sürücü belgelerinin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, kişiselleştirilen belgelerin basımı ve ilgililerine teslimi işlemleri sertifikalarında bulunan veya Millî Eğitim Bakanlığından elektronik ortamda alınan bilgiler esas alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığınca yapılır. Kişiselleştirilen sürücü belgelerinin ilgililerine teslimi, İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırılabilir.
Sürücü belgesi almak isteyenlerin müracaatları ile belgelerin düzenlenmesine, kişiselleştirilmesine, basımına ve ilgililerine teslimine dair usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Sürücü sertifikaları, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermez. Sürücü sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeden karayolunda araç kullandığı tespit edilen sürücüye 700 Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.
İçtihatlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2013/1757 · K. 2015/1038 · 13.03.2015
2918 sayılı KTK.nun 42/a maddesi hükmünde sürücü belgesi almak için başvuranların sınav sonucunda almış oldukları sertifikaların 41.maddede belirtilen diğer şartlar dahilinde sertifikanın alındığı yer trafik kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile değiştirilmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bir başka anlatımla sürücü sertifika sahibi olup ehliyet alma hakkına haiz olsa dahi ehliyetini almadığı süre içinde araç kullanması durumunda sürücü belgesiz araç kullanan kişi konumunda olup bu sırada oluşan kazadan dolayı 3.kişiye ait araçta meydana gelen hasar sigorta teminatı dışında kalmaktadır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2016/17340 · K. 2019/8320 · 23.09.2019
2918 sayılı KTK.nun 42/a maddesi hükmünde sürücü belgesi almak için başvuranların sınav sonucunda almış oldukları sertifikaların 41. maddede belirtilen diğer şartlar dahilinde sertifikanın alındığı yer trafik kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile değiştirilmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bir başka anlatımla sürücü sertifika sahibi olup ehliyet alma hakkına haiz olsa dahi ehliyetini almadığı süre içinde araç kullanması durumunda sürücü belgesiz araç kullanan kişi konumunda olup bu sırada oluşan kazadan dolayı 3. kişiye ait araçta meydana gelen hasar sigorta teminatı dışında kalmaktadır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2017/604 · K. 2018/5875 · 01.10.2018
… olduğu, Milli Eğitim Temel Kanunu ve Özel Öğretim konusunda yapılan düzenlemelerin özel hukuk tüzel kişilerini kapsaması nedeniyle uyuşmazlığın tek başına belirtilen mevzuat yönünden değerlendirilmesinin yeterli olmadığı, operatörlük belgesinin, 27.10.1996 tarih 22800 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kanun ile değişiklik yapılan 2918 sayılı KTK 'nın 42. maddesi uyarıca Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edilen…
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2015/17961 · K. 2016/4036 · 30.03.2016
2918 sayılı KTK.nun 42/a maddesi hükmünde sürücü belgesi almak için başvuranların sınav sonucunda almış oldukları sertifikaların 41. maddede belirtilen diğer şartlar dahilinde sertifikanın alındığı yer trafik kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile değiştirilmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bir başka anlatımla sürücü sertifika sahibi olup ehliyet alma hakkına haiz olsa dahi ehliyetini almadığı süre içinde araç kullanması durumunda sürücü belgesiz araç kullanan kişi konumunda olup bu sırada oluşan kazadan dolayı 3. kişiye ait araçta meydana gelen hasar sigorta teminatı dışında kalmaktadır.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[39]Bu madde başlığı “Sürücülerin sınavları ve sürücü belgelerinin verilmesi esasları:” iken, 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 18. maddesiyle verilen metnin gerekçesi
Teklif eden: 102 milletvekilinin teklifi (TBMM teklif sayfası imza listesi)
Sürücü adaylarının sürücü kurslarında alacakları teorik eğitim sonrasında sınavlarının elektronik ortamda yapılabilmesi, sınav sonucunda başarılı olanların sürücü kurslarından uygulamalı sürücü eğitimini alarak sürücü sınavına girmeye hak kazanmaları, teorik ve uygulamalı direksiyon eğitimi dersi sınavlarının Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilere ait sınav merkezleri tarafından da yapılabilmesi, sınavların şekli ve içeriği ile sınav sorumlularının seçimi, görevlendirilmesi esaslarının belirlenmesinin İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenmesi amaçlanmaktadır. Öte yandan, sürücü sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeden karayolunda araç kullandığı tespit edilenler haklarında sürücü belgesiz olarak araç kullanmaktan işlem yapılmaktadır. Bu işlemlerle ilgili mahkemelerde yapılan itiraz üzerine mahkemelerce, hiç sürücü belgesi olmayan ile sürücü kursuna giderek ve sınavları geçerek sertifika alan kişinin aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğini, mevcut uygulamanın hakkaniyete uygun olmadığını gerekçe göstererek iptal etmesi nedeniyle uygulamada yaşanan sorunların giderilmesi amaçlarıyla düzenleme yapılmıştır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 478, 2/1613 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 15), s. 116/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 41. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/41 md.)
Teklif eden: 105 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 144 başlığı: ilk imza sahibi ve 104 milletvekili)
3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile sürücü belgesi hizmetlerine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün yetkileri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne verildiğinden madde ile, 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 144, 2/2368 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 43), s. 14İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 18. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Sürücülerin sınavları
Sürücü belgesi alacakların sınavları, Emniyet Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerinde görevlendirilecek komisyonlarca yapılır ve kazananlara belgeleri verilir. Gerekli görülen hallerde sürücülerin sınavları ilçelerde, asker kişilerin sınavları ise askerî birliklerin sınav merkezlerinde de yapılabilir. Sınava girmek isteyenler başvurma formunu yetkili memurun önünde bizzat el yazıları ile doldurarak imzalarlar. Bu belgedeki bilgiler, aksi ispatlanıncaya kadar doğru sayılır. Yanlış bilgi veya sahte belge verenler fiil daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar. Sürücülerin; sınavları, sağlık muayenelerinin nasıl ve nerede yapılacağı, sürücü belgeleri, bu belgelerin verilmesi, geçerlilik süreleri, yenilenmeleri, sınavlarda görevlendirilecek kişilerin veya oluşturulacak komisyonların çalışmasına ve diğer hususlara ilişkin şartlar, usuller ve esaslar yönetmelikte belirtilir. Hazırlanacak yönetmelikte sağlık şartlarına ve muayenelerine ilişkin hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının görüşüne uygun olarak düzenlenir.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.