Genel Kurallar
KTK Madde 49 — Taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu:
Taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu:Değişik
(Değişik:12/2/2026-7574/13 md.)
Takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan taşıtların, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak kullanılması ve kullandırılması yasaktır. İşleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın aracın bu maddede ve yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür.
Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri ile taşıtta birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken haller, sürücülerin taşıtta bulunmaları gereken zaman aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile denetimlerde uygulanacak usul ve esaslar yönetmelikte belirtilir.
Yönetmelikte belirtilen;
a) Günlük sürekli taşıt kullanma süresinin;
1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 1.000 Türk lirası,
2) Bir saatten fazla aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası,
b) Günlük toplam taşıt kullanma süresinin;
1) Bir saate kadar aşılması halinde sürücüye 3.000 Türk lirası,
2) Bir saatten üç saate kadar aşılması halinde sürücüye 5.000 Türk lirası,
3) Üç saat ve daha fazla süre ile aşılması halinde ise sürücüye 10.000 Türk lirası,
c) Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresinin;
1) Dört saate kadar aşılması halinde sürücüye 10.000 Türk lirası,
2) Dört saatten on beş saate kadar aşılması halinde sürücüye 15.000 Türk lirası,
3) On beş saat ve daha fazla aşılması halinde sürücüye 20.000 Türk lirası,
d) Günlük dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 3.000 Türk lirası,
e) Haftalık dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde sürücüye 5.000 Türk lirası,
idari para cezası uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olması durumunda idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. Sürücünün aynı zamanda işleten olmaması halinde, birinci fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de bu fıkrada yer alan idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanır.
Sürücülerin çalışma veya dinlenme sürelerine uymamaları nedeniyle dinlenme süresini aşmamak üzere ne kadar süreyle araçları kullanmaktan menedileceği ile izin işlemlerine ilişkin hususlar yönetmelikte belirlenir.
Araç kullanmak üzere birden fazla sürücünün görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hallerde araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin yönetmelikte belirtilen hususlara uymayan işletene 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
İçtihatlar
KTK 49/31 karar
Yargıtay 5. Ceza Dairesi
E. 2019/6132 · K. 2023/463 · 25.01.2023
… Bölge Trafik Ekibi olarak genel uygulama yaptıkları, sanık ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın kontrol amaçlı durdurulduğu, yapılan kontrolde sanığın 5 saat 45 dakika araç kullandığı tespit edilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereğince para cezası uygulanacağı sözlü olarak tebliğ edildiğinde sanığın "abi ceza yazmayın aracımın taksitlerini ödeyemiyorum, alın şu parayı benden bir çorba için" diyerek katılan ...'in önüne cebinden çıkardığı suça konu 50 TL'yi bıraktığı, katılanların sanığa yaptığı eylemin suç olduğunu söylemelerine rağmen sanık ...'un katılanlardan ısrarla parayı almaları ve ceza yazmadan göndermeleri konusunda…
Madde geneli1 karar
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
E. 2017/8039 · K. 2017/12141 · 23.05.2017
… 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 49. maddesi ile taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu getirilmiş olup bu yasağın esas ve usullerinin yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir. 2182 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 98/1-A maddesinde ise ticari amaçla yük taşımacılığı yapan şoförlerin bir günde dokuz saatten fazla araç kullanamayacakları yönünde yasal düzenleme mevcuttur. Mevzuatta azami taşıt kullanma süresinin öngörülmüş olması davacıyı fazla mesai alacağı yönünden ispat yükünden kurtarmaz. Mevcut delil durumuna göre davacı fazla mesai yaptığını kanıtlamış değildir. Fazla mesai alacağına ilişkin talebin reddi yerine kabulü hatalıdır.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metnin gerekçesi
Teklif eden: 145 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 214 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 143 milletvekili)
Sürücülerin yorgun bir şekilde uzun süre araç kullanımı ve dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi ciddi trafik kazalarına sebebiyet vermektedir. Ülkemizin taraf olduğu ve 22/8/1999 tarihli ve 99/13276 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren “Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması (AETR)” çerçevesinde ticari araç sürücülerinin çalışma ve dinlenme süresi ihlallerinde öngörülen emsal ihlallerin mevzuatımızla uyumlaştırılması ile yorgunluğa ve uykusuzluğa bağlı kazaların önlenmesi amaçlanmaktadır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 214, 2/3138 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 13), s. 13İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 13. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Taşıt kullanma sürelerine uyma zorunluluğu
Ticarî amaçla yük ve yolcu taşıyan motorlu taşıt sürücülerinin, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak taşıt kullanması ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır. Taşıt kullanma süreleri ile ticarî amaçla yük ve yolcu taşıyan motorlu taşıtları kullanacakların denetimi ve süre dışı kullanmaya devamı önleyici tedbirlerle ilgili uygulanacak esas ve usuller yönetmelikte belirtilir. Bu madde hükmüne aykırı olarak taşıt kullanan ve işletenler ikibin liradan beşbin liraya kadar hafif para cezası ve onbeş günden kırk güne kadar hafif hapis cezası, tekrarı halinde beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve bir aydan iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.