KTK Madde 71 — Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde 71. — Geçiş üstünlüğüne haiz araçlar sayılmakta, yeni bir hüküm olarak zorunluluk olmadan geçiş üstünlüğü hakkını kullananlar için müeyyide getirilmektedir.

Not: Kanunun 71 inci maddesi tasarının aynı numaralı maddesidir. Gerekçe Hükümet tasarısının metnine aittir; madde Danışma Meclisi ve Millî Güvenlik Konseyinde görüşülmüştür. Millî Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu Danışma Meclisi metninin 71 inci maddesini aynen kabul etmiştir (rapor, bent 1). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

21/5/1997 tarihli ve 4262 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.)

Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 192 başlığı)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (71. madde, 13. madde, 14. madde, 16. madde, 17. madde, 18. madde, 28. madde, 30. madde, 37. madde, 44. madde, 52. madde, 53. madde, 54. madde, 57. madde, 58. madde, 59. madde, 60. madde, 61. madde, 62. madde, 63. madde, 64. madde, 68. madde, 69. madde, 75. madde, 76. madde, 77. madde, 82. madde, 91. madde, 94. madde, 99. madde, 101. madde, 104. madde, 118. madde, 123. madde).

Teklifin 4, 5 ve 6 ncı maddeleri, yukarıda belirtilen ceza maddelerindeki uyumsuzluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Ancak; 4199 sayılı Kanunla getirilen sistematik kanun tekniğine uygun değildir. Komisyonumuzda, ceza hükümlerindeki uyumsuzluğun biraz da kanun tekniğine uygun olmayan bu sistematikten kaynaklandığı belirtilmiştir. Komisyonumuz bu nedenle, 4, 5 ve 6 ncı maddelerde yapılan düzeltmelerin, gözden kaçabilecek başka uyumsuzluklara yol açabileceğini düşünerek, 4199 sayılı Kanunun cezalarla ilgili sistematiğinin değiştirilmesini kararlaştırmıştır. Komisyonumuz ceza hükmü taşıyan bütün maddeleri tarayarak ayıklamış ve ek 3 üncü maddedeki cezaları bu maddeden çıkararak ilgili maddelerin içine yerleştirmiş, buna paralel olarak da 4199 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin ikinci fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır. Böylece 4, 5 ve 6 ncı maddedeki değişikliklerin tümü, 4 üncü madde olarak kabul edilmiştir.

Not: Teklifin 4, 5 ve 6 ncı maddeleri yalnız bazı ceza hükümlerini düzeltiyordu; İçişleri Komisyonu ek 3 üncü maddedeki cezaları ilgili maddelerin içine yerleştirerek çerçeve 4 üncü maddeyi yazmıştır. Bu maddedeki ceza hükmünün teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 14. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 20/2/2014-6525/14 md.)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda değişiklik yapılarak afet ve acil durum hallerinde, afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlara geçiş üstünlüğünün verilmesi öngörülmektedir.

Not: Esas alınan teklifte (2/1966, madde 2) madde gerekçesi yoktur; genel gerekçe bu değişikliği anmaz. Metin Plan ve Bütçe Komisyonu raporunun teklifi özetleyen bölümündeki ("1.5. 2/1966 Esas Numaralı Kanun Teklifi") açıklamadır (madde gerekçesi değildir).

19/4/2018 tarihli ve 7139 sayılı Kanunun 25. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

19/4/2018 tarihli ve 7139 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendine “orman yangınlarıyla mücadele eden araçlar,” ibaresi eklenmiştir.

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Orman yangınları ile mücadelede ilk müdahale çok önemlidir. Orman yangınlarına müdahale ne kadar kısa sürede olursa yanan alan o kadar az olmaktadır. Orman yangını da bir doğal afettir. Tüm doğal afetlerde erken müdahale son derece önemlidir. Orman yangınlarıyla mücadele hizmetleri olağanüstü şartlarda milli bir mücadele olduğu için canlı ve cansız bütün ekosistemi yok etmesi ve vatandaşların can ve mal güvenliği de tehdit altında olduğundan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 71 inci maddesinde yapılan değişiklik ile, afet acil durum araçlarına verilen geçiş üstünlüğü önceliğinin orman yangınlarıyla mücadele eden araçlara da verilmesi öngörülmektedir.

6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 42. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 6/12/2019-7196/42 md.)

Teklif eden: 105 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 144 başlığı: ilk imza sahibi ve 104 milletvekili)

Madde ile, geçiş üstünlüğüne sahip araçlar arasına görev ve hizmet gerekleri veya güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlar eklenmiş ve maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 23. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “gereksiz geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar” ibaresi “geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır” şeklinde değiştirilmiştir.

Teklif eden: 145 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 214 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 143 milletvekili)

Geçiş üstünlüğüne sahip araçlarda bu hak, görev halindeyken halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, duyulur ve görünür geçiş üstünlüğü işaretini vermek şartıyla zorunluluk halinde kullanılabilmektedir. Bu sebeple geçiş üstünlüğüne sahip araç sürücüleri, kamunun rahat ve huzurunu bozmayacak şekilde geçiş üstünlüğü hakkını kullanmak zorundadır. Bu maddeye aykırı olarak zorunluluk olmadığı halde geçiş üstünlüğü hakkını gereksiz kullananlara uygulanacak olan yaptırımın ağırlaştırılması ve caydırıcılığın sağlanması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.