İçeriğe geç

Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi

MÖHUK Madde 40 — Milletlerarası yetki

Milletlerarası yetki

(1) Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder.

İçtihatlar

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

E. 2017/143 · K. 2019/1055 · 10.10.2019

Yerel Mahkemece, davacının davalı ... Tohum Üretim Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. ile bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, diğer davalı ... şirketine gelince, bu şirketin Fransız kanunlarına göre kurulmuş ve merkezi Fransa 'da olan bir şirket olduğu, dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkide yabancılık unsuru bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmede ihtilafların çözümü konusunda bir hüküm bulunmadığı, yabancılık unsuru içeren davalarda Türk mahkemelerinin yetkisi 5718 sayılı MÖHUK’ya göre belirlenmesi gerektiği, bu Kanun’un 40. maddesinin "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder."; …

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

E. 2022/772 · K. 2023/865 · 27.09.2023

19. Milletlerarası yetki konusuna ilişkin genel kural, 5718 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinde yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder. Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisine ilişkin özel kurallar ise, aynı Kanun'un 41 ilâ 46 ncı maddelerinde yer almaktadır. Bu maddelerde, yabancılık unsuru taşıyan bazı hukuki işlem ve ilişkiler bakımından Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi doğrudan düzenlenmiştir (Şanlı, Esen, Ataman-Figanmeşe, s. 457 vd.).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

E. 2009/280 · K. 2009/326 · 08.07.2009

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 40. maddesinde " Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder"; 41. maddesinde ise Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür." denilmektedir. …

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi

E. 2025/16484 · K. 2026/2103 · 24.02.2026

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketlerinin adreslerinin Ürdün ve Bermuda ülkeleri olduğu, reasürans sözleşmesinde aracılık eden acentenin de Türkiye'de mukim bir adresi olmadığı, yabancı şirket olduğunun görüldüğü, taraflar arasındaki reasürans sözleşmesinde yetkili mahkemenin açıkça belirlenmediğinden konulan yetki kaydının geçersiz olduğu, Türk mahkemelerinin sigorta uyuşmazlıkları bakımından özel yetkisini düzenleyen MÖHUK'un 46 maddesindeki hüküm kapsamına giren hallerde genel yetkiyi düzenleyen MÖHUK'un 40 maddesindeki hükmün ve haliyle 6100 sayılı HMK'da yer alan yetki kurallarının uygulanamayacağı, eldeki davayla aynı nitelikteki…
Başka kararlar için içtihat aramasını açArama kutusu MÖHUK m. 40 ile dolar; aramak için Ara'ya basın.

Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.

Madde gerekçeleri1

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

2675 sayılı Kanunun 27 nci maddesini aynen karşılamaktadır.

TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 39), s. 25

Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.