Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi
MÖHUK Madde 42 — Yabancıların kişi hâllerine ilişkin bazı davalar
Yabancıların kişi hâllerine ilişkin bazı davalar
(1) Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sâkin olduğu yer, sâkin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.
İçtihatlar
MÖHUK 42/11 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2009/280 · K. 2009/326 · 08.07.2009
MÖHUK 42/1 maddesinde " Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 38 inci maddenin (a) ve (d) bentleri uygulanmaz." hükmüne yer verilmiş olup MÖHUK 38.maddenin b bendinde ise " İlamın Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması" şartı getirilmiştir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2009/557 · K. 2009/527 · 18.11.2009
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 42/1. maddesinde "Yabana mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 38. maddenin (a) ve (d) bentleri uygulanmaz." Hükmüne yer verilmiş olup, aynı Kanun'un 38. maddesinin b bendinde ise "İlamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması" şartı getirilmiştir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
E. 2025/1347 · K. 2025/2414 · 24.02.2025
Kısıtlanması istenilenin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmadığı, yabancı kimlik numarası ile ülkemizde işleme tabii olduğu ve bu sebeple 5718 sayılı Kanun'un 42 nci maddesinin uygulanacağı, dosyada bulunan kanıt ve belgelerden kısıtlı adayının dava açıldığı tarihte Merkez/Burdur adresinde kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
E. 2026/877 · K. 2026/842 · 18.06.2026
… diğer kanunlarda tüzel kişilere kayyım tayini hususunda hüküm olmadığını, tüm gerçek ve tüzel kişilere 4721 sayılı TMK hükümlerinin uygulandığını, ilk derece mahkemesinin kayyımlık kararlarının yabancı menşeli tüzel kişiler için değil, gerçek kişi yabancılar için getirildiği yönündeki kabul ve gerekçesinin hukuka uygun olmadığını, MÖHUK'un 10/3 ve 42. maddesinde vesayet veya kısıtlılık kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri dışında kalan bütün kısıtlılık veya vesayete ilişkin hususlar ve kayyımlığın Türk hukukuna tabi olduğunun belirtildiğini, bu hükmün Türk mahkemesinin Türk Hukukunu uygulayacağını amir olduğunu, 5718 Sayılı MÖHUK'un 42. maddesi gereğince, davalı şirketin dava…
Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
E. 2024/1875 · K. 2026/178 · 05.02.2026
… uygulanması gerektiğini, 5718 sayılı MÖHUK'un 10/3. maddesinde açıkça " (3)Vesâyet veya kısıtlılık kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri dışında kalan bütün kısıtlılık veya vesâyete ilişkin hususlar ve kayyımlık Türk hukukuna tâbidir." denildiğini, bu hükmün dahi Türk mahkemesinin Türk Hukukunu uygulayacağını amir olduğunu, 5718 sayılı MÖHUK'un 42. maddesindeki "Yabancıların kişi hâllerine ilişkin bazı davalar'' (1)Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sâkin olduğu yer, sâkin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir." hükmü gereğince davalı şirketin, dava dışı…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 29 uncu maddesini kısmen karşılamaktadır.
2675 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde herhangi bir hüküm değişikliği yapılmamış, Türk Medenî Kanunu ile ifade birliğinin temini maksadıyla, madde hükmünde geçen “ikametgâh” yerine “yerleşim yeri” ve “hacir” yerine “kısıtlılık” deyimleri konulmuştur.
TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 41), s. 26Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.