Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi
MÖHUK Madde 46 — Sigorta sözleşmesine ilişkin davalar
Sigorta sözleşmesine ilişkin davalar
(1) Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda, sigortacının esas işyeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubesinin ya da acentasının Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Ancak sigorta ettirene, sigortalıya veya lehdara karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme, onların Türkiye’deki yerleşim yeri veya mutad meskeni mahkemesidir.
İçtihatlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2022/772 · K. 2023/865 · 27.09.2023
… Davalı vekili cevap dilekçesinde; eldeki davaya ilişkin Türk mahkemelerini yetkili kılabilecek herhangi bir yetki anlaşması veya herhangi bir sözleşmede bulunan yetkiye ilişkin hükmün bulunmadığını, Türk mahkemelerinin yetkili sayılabileceği hiçbir hâl olmadığını, dava konusu ihtilafın poliçe şartları sebebiyle Romanya hukukuna tabi olduğunu, ayrıca 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 46 ncı maddesi uyarınca sigorta sözleşmesinden ... uyuşmazlıklarda, sigortacının esas iş yerinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu, bu durumda somut olayda Türk hukukunun uygulanamayacağını ve Türk mahkemelerinin yetkili olmadığını, yetki…
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2025/16484 · K. 2026/2103 · 24.02.2026
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketlerinin adreslerinin Ürdün ve Bermuda ülkeleri olduğu, reasürans sözleşmesinde aracılık eden acentenin de Türkiye'de mukim bir adresi olmadığı, yabancı şirket olduğunun görüldüğü, taraflar arasındaki reasürans sözleşmesinde yetkili mahkemenin açıkça belirlenmediğinden konulan yetki kaydının geçersiz olduğu, Türk mahkemelerinin sigorta uyuşmazlıkları bakımından özel yetkisini düzenleyen MÖHUK'un 46 maddesindeki hüküm kapsamına giren hallerde genel yetkiyi düzenleyen MÖHUK'un 40 maddesindeki hükmün ve haliyle 6100 sayılı HMK'da yer alan yetki kurallarının uygulanamayacağı, eldeki davayla aynı nitelikteki…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2022/5695 · K. 2024/2304 · 20.03.2024
… AS tarafından sigortalandığı, sigorta poliçesininde anılan davalının Norveç şubesi tarafından düzenlendiği, Bocs VISION gemisiyle ilgili sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... AS yurt dışında mukim bir şirket olduğu, 5718 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesine göre, bu davalı ile ilgili uyuşmazlık bakımından mahkememizin yetkili hale gelmesi, sigorta poliçesinin sigortacının Türkiye'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmiş olması koşuluna bağlı olduğu, Bocs VISION gemisinin sorumluluk sigortacısı davalı ... …
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/5484 · K. 2025/4742 · 02.07.2025
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili tarafından dosyaya sunulan, davalı ... şirketinin düzenlediği 23.07.2021 tarihli .. Mektubu ile tercümesi incelendiğinde, taahhütnamenin İngiliz kanunlarınca yönetileceği, taahhütnameden sonra açılacak olan her davada İngiliz Yüksek Mahkemelerinin yetkili olacağının kabul edildiği, eldeki davada yetkinin MÖHUK'un 46. maddesine göre belirlenmesi gerektiği, M/V ... ... gemisiyle ilgili sigorta poliçesini düzenleyen davalı The ... ... …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
2675 sayılı Kanunda yer verilmeyen “Sigorta sözleşmesine ilişkin davalar” başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarıda düzenlenen 45 inci maddeyle sigorta sözleşmesinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin bir düzenleme yapılmıştır. Çok yönlü menfaatlerin yer aldığı sigorta sözleşmelerinde, güçlü menfaati temsil eden sigorta şirketlerinin sözleşme serbestisinden yararlanarak ve özellikle genel işlem şartları yoluyla karşı tarafın hukukî bazı imkânları kullanmasını zorlaştırdığı hatta ortadan kaldırdığı bilinmektedir.
45 inci maddeyle ekonomik ve sosyal açıdan zayıf tarafı koruma amacıyla sigorta sözleşmesinden doğan ihtilâflarda sigortacıya karşı açılacak davalarda onun esas işyeri mahkemesi yanında sigorta sözleşmesini yapan şubesi veya acentasının bulunduğu yer mahkemeleri yetkili iken, sigorta ettiren kişiye, sigorta edilene veya sigortadan istifade edene karşı açılacak davalarda onların yerleşim yeri veya mutad meskeni mahkemeleri yetkili kılınmıştır. Sigortacıya karşı açılacak davalarda “esas işyeri”, sigorta faaliyetinin fiilen ifa edildiği yer olması sebebiyle özellikle tercih edilmiştir. Burada acenta ve şubenin de bulunduğu yer mahkemelerinin yetkisi kabul edilirken, birden fazla şube ve acentanın olacağı düşünülerek sigorta sözleşmesini yapan şube veya acentanın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olacağı ifade edilmiştir.
Tasarının 46 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yetkili mahkemenin, yetkisinin anlaşma ile bertaraf edilemeyeceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 45), s. 27Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.