TK Madde 28 — İlanen tebligat:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Lâyihanın 28, 29, 30 ve 31 nci maddeleri, ilânen tebligat yapılabilmesinin şartlarını, ilân şekli ile ilânın ihtiva edeceği kayıtları ve ilânen tebligatın hangi tarihte tebliğ edilmiş sayılacağını göstermektedir.

28 nci maddeye göre ilânen tebligat yapılması, ancak adresi meçhul olanlar hakkında mümkündür. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 141 nci maddesi, ikametgâhı ve meskeni meçhul olanlara tebliğin ilânen yapılacağını ifade etmektedir. Usulün bu maddesi, maksada elverişli görülememiştir. Bu itibarla ve Tebligat kanunu lâyihasından prensip, adreste tebligat yapılması olduğuna göre, ilânen tebligat, adresi meçhul olanlar için kabul edilmiştir. Fakat ne zaman (adresi meçhuldür) denebilecektir?

Maddenin ikinci fıkrası, bu sualin cevabını teşkil ediyor. Bu fıkrada iki unsur mevcuttur :

1. Ne muhataba, ne de onun yerine bu lâyihanın hükümleri mucibince tebligat yapılabilecek olan kimselere, tebligat yapılamamış olacaktır. Tabiatiyle bunun için tebligata teşebbüs edilmesi yani muhatabın bir adresinin mevcudolması lâzımdır. Memleketimizde herkesin resmî sicillerde, vesaikde veya mübrez evrakta bir ikametgâh, mesken veya iş yeri yahut da diğer bir adresi bulunur. Hiçbir suretle bir adres mevcut değilse, o zaman, mddenin 3 ncü fıkrasında yazılı tatkik yoluna gitmek lüzumludur.

2. Fıkradaki ikinci unsur, bulunması ihtimali olan ikametgâh, mesken veya işyeri gibi bir adresin de tesbit edilememiş olmasıdır. Çünkü, bilinen adreste tebligat yapılamamış ve tebliğ memuru tarafından da adresi tesbit edilememişolmasına rağmen, muhatabın hakikatte bir adresi bulunabilir.

Maddenin 3 ncü fıkrası, ikinci fıkrayı itmam etmektedir.

Bu üç fıkranın hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilân, tebligatta başvurulacak son çaredir. lâyihanın 35 ve 49 ncu maddeleri bu kaidenin istisnalarıdır.

Son fıkra, 1086 sayılı Kanunun 141 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına tekabül etmekte ve yabancı memleketlerde oturanlara ilânen tebligat yapılmasını icabettiren ahvalde 29 ncu madde mucibince yapılacak ilândan başka ne gibi bir muamele ifa edileceğini göstermektedir.

Not: Birinci paragraf 28–31 inci maddeleri birlikte açıklar. Maddenin üçüncü fıkrası sonradan 4829 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Lâyihanın esbabı mucibesi maddeleri tek tek açıklar; ayrı bir madde gerekçesi bölümü yoktur. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

19/3/2003 tarihli ve 4829 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik ikinci cümle: 19/3/2003-4829/9 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Maddeyle tebliği çıkaran mercie, adresin meçhul olması halinde, muhatabın adresini resmî veya hususî müessese ve dairelerden gerekli gördükleri ile zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettirmesi sağlanmak suretiyle, Yargıtayın adres tespitinde bütün yolların tüketilmemesinden dolayı verdiği bozma kararlarına da uygun olarak tebligatın daha sağlık yapılabilmesi amaçlanmıştır.

Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.