AvK Madde 159 — Kovuşturma ve ceza zamanaşımı:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu; 1/313 esas)

Madde 159. — Tasarının 159 ncu maddesinden alınmıştır. Birinci fıkrası yeniden redaksiyona tabi tutulmuş ve iki yeni fıkra eklenmiştir.

İkinci fıkra olarak eklenen ilk yeni fıkrada, disiplin kovuşturmasına başlandıktan sonra bu kovuşturma, kovuşturmayı gerektiren eylemlerin işlenmesinden itibaren dörtbuçuk yıl içinde bitirilemezse, bu sürenin geçmesinden sonra disiplin cezasının verilemiyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu suretle, disiplin cezasının verilemiyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu suretle, disiplin cezasının, kovuşturma başlamış olsa dahi ancak belli süre içinde verilebileceği kabul edilmekte olup, bir avukatın uzun süre töhmet ve disiplin cezası tehdidi altında bulundurulmamasını sağlıyacak bu hüküm, ceza genel prensiplerine uygundur.

Üçüncü fıkra olarak eklenen yeni fıkraların ikincisinde de, disiplin kovuşturmasına konu teşkil eden eylemlerin aynı zamanda suç teşkil etmesi ve bu suçun ceza tâyin eden kanunlarda daha uzun zaman aşımına tabi olması halinde, disiplin cezalarının kovuşturma ve ceza zaman aşımı süresi de, hukukun genel prensiplerine uygun olarak, ceza zaman aşımı süresine eşit tutulmuştur.

Not: Geçici Komisyon Hükümet tasarısını esas alıp teklifleri birleştirmiş ve kabul ettiği metnin «Maddelerin gerekçesi»ni madde sırasına göre yazmıştır; gerekçe Komisyon metnine aittir. Komisyon metninin madde numarası kanunla aynıdır. Millet Meclisi Genel Kurulu maddeyi önergesiz, aynen kabul etmiş (2 nci Dönem 46 ncı Birleşim, 7.2.1969), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (C. Senatosu S. Sayısı 1217). İkinci paragraftaki «Bu suretle, disiplin cezasının verilemiyeceği hüküm altına alınmıştır.» tekrarı baskıdaki dizgi tekrarıdır. Maddeye sonradan cümle ve fıkra eklenmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek cümle:24/12/2025-7571/9 md.)

Teklif eden: 52 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 247 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 50 milletvekili)

Maddeyle, 1136 sayılı Kanunun 159 uncu maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

Maddenin üçüncü fıkrasında yapılan düzenlemeyle, disiplin kurulu tarafından kovuşturma sonucunun beklenmesine karar verilmesi halinde, kesinleşen mahkeme kararının ilgili baroya bildirilmesinden itibaren bir yıl geçmekle ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açıkça belirtilmektedir.

Maddeye eklenen yeni fıkrayla, disiplin soruşturması veya kovuşturması sonucu tesis edilen idari işleme karşı dava açılmakla zamanaşımı süresinin kesileceği ve idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde kararın ilgili baro veya Türkiye Barolar Birliğine bildirilmesinden itibaren mahkeme kararı uyarınca en geç iki yıl içinde yeniden yapılacak soruşturma veya kovuşturma sonucuna göre karar verileceği hüküm altına alınmaktadır. Bu şekilde, bir yandan disiplin cezasını gerektiren eylem cezasız bırakılmamakta diğer yandan hukuki belirlilik ilkesi gereğince disiplin cezasının hangi süre içinde verilebileceği açıkça hükme bağlanmaktadır.

Maddede yapılan değişiklikler, hukuki belirlilik ilkesinin daha etkin bir şekilde hayata geçirilmesini amaçlamaktadır.