AvK Madde 169 — Yargı mercilerine karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin miktarı:

31/10/1980 tarihli ve 2329 sayılı Kanunun 2. maddesiyle verilen metnin gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bilindiği üzere, 7 Temmuz 1969 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 168 nci maddesi, avukatlık ücret tarifelerinin «üç senede bir» hazırlanacağı hükmünü taşımaktadır. Ülkemizdeki ekonomik gelişme ve para değerindeki hızlı gelişme nedeniyle özellikle maktu olarak değerlendirilen avukatlık ücretleri günün koşullarının gerisinde kalmaktadır. Üç yıllık bir süre, bu bakımdan oldukça uzun sayılabilir. Öte yandan noterlik ücret tarifelerinin hazırlanması açısından son kez yapılmış olan yeni düzenlemede dikkate alınarak bir paralellik sağlanmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Bunu sağlamak üzere, «168 nci maddenin ilk cümlesindeki «üç senede bir» dizesi «iki yılda bir» olarak değiştirilmektedir.

Ayrıca, belli sürelerde değiştirilen tarifelerin, hangi tarihten itibaren geçerli olacakları konusu, uygulamada tereddütlere ve tartışmalara neden olmuş, hukuki yardımın sona erdiği tarihte gerçeğe en uygun şekilde değerlendirilebileceği görüşü karşısındaki görüşlerin de varlığı üzerine Yargıtay, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan tarifenin uygulanacağı kararına varmıştı. Bu görüş ve karar doğrultusunda konuya yasal kararlılık kazandırmak amacıyla 168 nci maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, davanın açıldığı tarih, ya da hukuki yardımın başlangıcı esas alınmak suretiyle ücret takdir edileceği esası benimsenmiş olmaktadır.

169 ncu maddede yapılan değişiklikle, maddeye ikinci fıkra olarak, nispi avukatlık ücreti takdirini gerektiren dava ve işlerde, anlaşmazlık konusu değer veya miktarın bir milyarın üstünde olması halinde bu tür avukatlık ücretinin binde bir olarak hesaplanacağı hükmü getirilmektedir.

Özellikle hazineyi ilgilendiren davalarda, yüksek meblağlara varan işler nedeniyle hükmedilecek nispi avukatlık ücretlerinin makul bir seviyede tutulması düşüncesine dayanan bu değişiklik önerisi, mevcut tarife nispetlerinin, salt avukatlık ücretinin yüksekliği nedeniyle hak arama özgürlüğünü kısıtlayıcı etkisinden kurtarmak amacını gütmektedir.

Öte yandan Geçici Madde ile de bu kanunla Avukatlık Kanununda yapılan değişiklikten sonra yeniden düzenlenmesi gereken avukatlık asgari ücret tarifesinin düzenlenme ve onay için gerekli sürenin uzaması takdirinde çıkan yasanın uygulamasının gecikmesini önlemek amacıyla, bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra değiştirilen 168 ve 169 ncu maddeler hükümleri uyarınca hazırlanacak tarifeler yürürlüğe girinceye kadar açılan davalar veya başlayan hukuki yardımlarla ilgili olarak değer veya miktarın bir milyar lirayı aşan bölümü için takdir edilecek avukatlık ücretinin hesabında yürürlükteki tarifeye bakılmaksızın binde bir oranının uygulanacağı esası getirilmiştir.

Not: Tasarının tek gerekçesi maddeleri sırasıyla açıklar; gerekçe bölünmeden gösterilmiştir, bu maddeye ilişkin paragraflar üçüncü ve dördüncü paragraflardır. Millî Güvenlik Konseyi Adalet Komisyonu tasarının 2 nci maddesini aynen kabul etmiştir. Gerekçenin anlattığı ikinci fıkra (binde bir oranı) sonradan 2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. ««168 nci maddenin» ibaresindeki açılan tırnak baskıdaki gibidir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunun 82. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Mülga ikinci fıkra: 2/5/2001 - 4667/82 md.)

Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 413 başlığı)

Avukatlık Kanununun 168 inci maddede ki değişikliğe paralel olarak, 169 uncu maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

İlk kabul metni

31/10/1980 tarihli ve 2329 sayılı Kanunun 2. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin miktarı

Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz.

ikinci fıkra: 31/10/1980 tarihli ve 2329 sayılı Kanunun 2. maddesiyle verilen metin

2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunun 82. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Dava veya işin değeri ve miktarı üzerinden nispi olarak takdir edilecek avukatlık asgari ücret tarifesindeki esaslar, bir milyar lirayı aşan bölümde ise binde bir oranı uygulanır.