AvK Madde 166 — Avukatın hapis hakkı ve avukatlık ücretinin rüçhanlı bulunması:
Avukatın hapis hakkı ve avukatlık ücretinin rüçhanlı bulunması:
Avukat, müvekkili tarafından verilen veya onun namına aldığı malları, parayı ve diğer her türlü kıymetleri, avukatlık ücreti ve giderin ödenmesine kadar, kendi alacağı nispetinde elinde tutabilir.
Avukat, sözleşme ile kararlaştırılan ve hâkim tarafından takdir olunan ücretinden dolayı, kendi çalışması sonucunda müvekkilin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde diğer alacaklılara nazaran rüçhan hakkını haizdir. Rüçhan hakkı, vekâletnamenin düzenlenme tarihine, vekâletname umumi ise iş sahibi adına ücret konusu işten dolayı ilk yapılan resmi başvurma tarihine göre sıra alır. (Ek cümle: 2/5/2001 - 4667/79 md.) İş sahibinin iflası halinde avukatın vekâlet ücreti alacağı da rüçhanlıdır. Ancak, 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 206 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü saklıdır.
Bir ilamın cebri icra yoluyla infazına girişildiğinde, icra dairesi, takip talebinde bulunan tarafın ilamda adı yazılı olan avukatına, icra emri ile aynı zamanda düzenliyeceği bir bildiriyi, gideri takip talebinde bulunandan alınmak suretiyle, derhal tebliğ eder. Bu bildiri tebliğ edilmedikçe icranın sonraki safhalarına geçilemez. Avukata yapılacak tebliğin giderleri hakkında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 59. maddesi hükmü uygulanır.
Avukatın ölümü halinde, mirasçılarına intikal eden avukatlık ücreti alacakları da, avukat alacakları gibi rüçhanlıdır. Şu kadar ki, üçüncü fıkrada yazılı bildirim zorunluğu bu kimseler hakkında uygulanmaz.
İçtihatlar
AvK 166/11 karar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2022/8187 · K. 2023/1 · 16.01.2023
3.Bu durumda 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 166/1 nci maddesi ve yerleşik dairemiz içtihatları gözetildiğinde, hapis hakkının hukuki tanımından öncelikle vekilin ahzu kabza yetkili olması, sadece vekalet ücreti alacakları ve yapılan giderler oranında hapis hakkını kullanması ve avukatın müvekkili nam ve hesabına tahsil etmiş olduğu alacak ve değerlerden, ücret ve masraf alacağından fazla bir miktarını “hapis hakkı” adı altında elinde tutmaması gerektiği anlaşılmakta ve davacı/karşı davalı müvekkilin 23.09.2020 tarihli celsedeki beyanına göre davalı/karşı davacı avukatın hukuki tanımıyla hapis hakkının bulunduğu değerlendirilmektedir.
AvK 166/24 karar
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2014/8017 · K. 2015/2377 · 09.04.2015
Mahkemece, şikayetçi alacağının İİK'nın 206. maddesinde düzenlenen imtiyazlı alacaklardan olmadığı ve birinci sıradaki hacze iştirak şartlarını da taşımadığından bahisle şikayetin reddine dair verilen karar, Dairemizin 04.03.2013 tarih ve 557 E., 1236 K. sayılı ilamıyla, şikayetçinin sıra cetveline giren alacağının, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesi hükmü kapsamında olup olmadığı üzerinde durulup, bu kapsamda olduğunun belirlenmesi halinde, rüçhan hakkının alacağı sıranın belirlenmesi ve sonuca ulaşılması gerektiği belirtilerek bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, şikayetçi avukata azil nedeniyle vekalet ücreti…
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2015/1470 · K. 2015/2647 · 16.04.2015
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesinin ilk iki cümlesi, ''Avukat, sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretinden dolayı, kendi çalışması sonucunda müvekkilinin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde diğer alacaklılara nazaran rüçhan hakkını haizdir. Rüçhan hakkı, vekaletnamenin düzenlenme tarihine, vekaletname umumi ise iş sahibi adına ücret konusu işten dolayı ilk yapılan resmi başvurma tarihine göre sıra alır." hükmüne yer verilmiştir. …
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2014/9407 · K. 2015/5667 · 07.09.2015
2) Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesinin ilk iki cümlesi, ''Avukat, sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretinden dolayı, kendi çalışması sonucunda müvekkilinin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde diğer alacaklılara nazaran rüçhan hakkını haizdir. Rüçhan hakkı, vekaletnamenin düzenlenme tarihine, vekaletname umumi ise iş sahibi adına ücret konusu işten dolayı ilk yapılan resmi başvurma tarihine göre sıra alır." hükmüne yer verilmiştir. …
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2016/8838 · K. 2017/2556 · 05.10.2017
Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; şikayetçi adına şikayetçi vekili olarak işlem yapan avukat lehine hükmedilen vekalet ücretinden kaynaklandığı anlaşılan ve müflis şirketin avukatlığını yapmamış olan avukatın vekalet ücreti alacağında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesine uygun nitelikte rüçhan hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2015/8628 · K. 2018/126 · 22.01.2018
Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesine göre, avukat, sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretinden dolayı, kendi çalışması sonucunda müvekkilinin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde diğer alacaklılara nazaran rüçhan hakkına haiz olup rüçhan hakkı vekâletnamenin düzenlenme tarihine göre, vekâletname umumi ise iş sahibi adına ücret konusu işten dolayı ilk yapılan resmi başvurma tarihine göre sıra alır. …
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/2169 · K. 2023/3852 · 20.12.2023
… "Avukat, müvekkili tarafından verilen veya onun namına aldığı malları, parayı ve diğer her türlü kıymetleri, avukatlık ücreti ve giderin ödenmesine kadar, kendi alacağı nispetinde elinde tutabilir." Hemen belirtmek gerekir ki Avukatlık Kanunu'nun 166 ncı maddesinde tanımlanan hapis hakkı, sadece vekalet ücreti alacakları ve yapılan giderler oranında kullanılabilir. Avukatın, müvekkili nam ve hesabına tahsil etmiş olduğu alacak ve değerlerden, ücret ve masraf alacağından fazla bir miktarını "hapis hakkı" adı altında elinde tutması, bu hakkın yasaya konuluş amacına aykırı olduğu gibi, avukatlık meslek kurallarına da aykırıdır. …
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2013/7890 · K. 2014/1799 · 11.03.2014
… devretmesi gerekirken, davacının rüçhanlı alacak talebini haksız olarak reddettiği, hükmedilen vekalet ücretinin 1/2'sinin davacıya ait olduğu gerekçesiyle, rüçhanlı alacağın rehin hakkı mahiyetindeki hapis hakkı ile güçlendirilmiş olarak iflas masası tarafından davacıya ödenmek üzere, davanın kısmen kabulü ile 70.950,00 TL alacağın Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesi uyarınca rüçhanlı olarak yasal faizi ile birlikte davacı adına kayıt ve kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 08.05.2013 tarih ve 2480 E., 3021 K. sayılı ilamıyla
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi
E. 2016/2857 · K. 2018/4508 · 03.10.2018
… Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada 39,714,41 TL alacağın kayıt ve kabulüne karar verildiğini, bunun üzerine avukatlık ücret alacağının .... sırada alacak olarak kaydının yapıldığını oysa avukatlık ücret alacağının 1136 sayılı Yasa’nın 166/.... maddesi gereğince rüçhanlı olduğunu ileri sürerek iflas idaresi kararının iptali ile avukatlık ücreti alacağının rüçhanlı alacak olarak kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[44]2/5/2001 tarih ve 4667 sayılı Kanunun 76 ncı maddesiyle bu kısmın başlığı “Avukatlık Ücreti” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu; 1/313 esas)
Madde 166. — Tasarının 166 ncı maddesinden, yeniden redaksiyona tabi tutulmak ve bâzı yeni hükümlerin ilâvesiyle değiştirilmek suretiyle alınmıştır.
Eklenen hükümlerden ilki, ikinci fıkrasının son cümlesinedir. Bu hükümle, vekâletname umumi ise, rüçhan hakkının sıra almasında, vekâletnamenin tanzim tarihinin rolü söz konusu olamıyacağından, iş sahibi adına ücret konusu olan işten dolayı ilk yapılan resmî baş vurma tarihi esas alınmıştır. Vekâletnamenin, münhasıran ücret konusu işe ait bulunması halinde rüçhan hakkı, tasarıdaki hükümde olduğu gibi, tanzim tarihine göre sıra alacaktır.
İkincisi, üçüncü fıkra hükmüdür. Bu fıkra hükmü ile icra dairelerine yeni bir görev yüklenmektedir. Bu görev, icra dairesinin, takip talebinde bulunan tarafın ilâmda adı yazılan avukatına, icra emriyle birlikte düzenliyeceği bir bildiriyi derhal tebliğ etmek görevidir. Bu suretle, avukatına ücreti vekâlet borcu bulunan bir iş sahibinin, ilâmı, avukatına bu borcunu ödemeden icraya vaz'ederek alacağını tahsil etmek suretiyle, avukatlık ücretini ödemekten kaçınması imkânını bertaraf edecek ve dolayısiyle avukatlık ücretinin teminat altına alınmasını sağlıyacaktır. Bildiriyi alan avukat, hakikaten ücreti vekâlet alacağı varsa, ihtiyati haciz veya tedbir yoliyle müvekkilinin alacağına tedbir vaz'ettirecek, alacağını tahsil imkânına kavuşacaktır. Alacağı yoksa, her hangi bir muameleye tevessül etmesi bittabi söz konusu olmıyacaktır. Tebligat giderinin, takip talebinde bulunandan alınması ve İcra ve İflâs Kanununun 59 ncu maddesinin burada da uygulanması, tebligat prosedürünün işletilmesini mümkün kılınma amacına mâtuftur.
Maddenin son fıkrasına eklenen hükümle de, avukatın ölümü halinde, mirasçılarına intikal eden avukatlık ücretinin rüçhanlı olmasına mukabil, mirasçılar için icra dairesinin, üçüncü fıkradaki yazılı bildirim zorunluğunda olmadığı belirtilmiştir. Bu hüküm, mirasçıların tesbiti ve bunlara tebligat yapılmasındaki zorluk ile icra takibinin bu yüzden sürüncemede kalmasını önlemek zaruretiyle sevk edilmiştir.
Not: Geçici Komisyon Hükümet tasarısını esas alıp teklifleri birleştirmiş ve kabul ettiği metnin «Maddelerin gerekçesi»ni madde sırasına göre yazmıştır; gerekçe Komisyon metnine aittir. Komisyon metninin madde numarası kanunla aynıdır. Millet Meclisi Genel Kurulunda madde üzerindeki önerge sahibince geri alınmış, madde Komisyon metniyle aynen kabul edilmiştir (2 nci Dönem 46 ncı Birleşim, 7.2.1969, s. 386), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (C. Senatosu S. Sayısı 1217). Madde sonradan kısmen değiştirilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · M. Meclisi S. Sayısı 324 (1/313 esas, 2/1, 2/54, 2/445; Millet Meclisi 2 nci Dönem 41 inci Birleşim tutanağına ekli), Geçici Komisyonun kabul ettiği metnin madde gerekçesi, s. 2022/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunun 79. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek cümle: 2/5/2001 - 4667/79 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Avukatlık Kanununun 166 ncı maddesinin ikinci fıkrası sonuna, iş sahibinin iflası halinde de vekalet ücretinin rüçhanlı alacak olarak nazara alınmasını sağlayıcı hüküm eklenmiştir. Ancak İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü saklı tutulmuştur.
TBMM · S. Sayısı 413, 1/422 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 54)Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.