Patent ve Faydalı Model
SMK Madde 110 — Patent başvurularında hak sahipliğine ilişkin işlemler
Patent başvurularında hak sahipliğine ilişkin işlemler
(1) Patent isteme hakkının başvuru sahibine ait olmadığı Kurum nezdinde iddia edilemez. Aksi ispat edilene kadar başvuru sahibinin, patent isteme hakkının sahibi olduğu kabul edilir.
(2) Patentin verilmesi işlemleri sırasında, patent isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu 109 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca iddia eden kişi, başvuru sahibine karşı dava açabilir ve bu davayı Kuruma bildirir. Davaya ilişkin kararın kesinleşme tarihine kadar patentin verilmesi işlemleri mahkeme tarafından durdurulabilir.
(3) Hak sahipliğine ilişkin dava sonucunda verilecek kararın davacı lehine kesinleşmesi hâlinde, dava açan hak sahibi, geçerliliği devam eden başvuru için kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde;
a) Patent başvurusunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesini ve yürütülmesini, Kurumdan isteyebilir.
b) Varsa aynı rüçhan hakkından yararlanarak aynı buluş için yeni bir patent başvurusu yapabilir.
c) Başvurunun reddedilmesini Kurumdan talep edebilir.
(4) Üçüncü fıkranın (b) bendi uyarınca yapılan başvuru, ilk başvurunun tarihi itibarıyla işlem görür ve bu durumda ilk başvuru geçersiz sayılır.
(5) Dava açan hak sahibi, kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde herhangi bir talepte bulunmazsa, dava konusu başvuru geri çekilmiş sayılır.
(6) Buluşu başvuru sahibi ile birlikte gerçekleştirdiğini öne sürerek kısmi bir hakkı bulunduğunu iddia eden kişi de ortak hak sahipliği tanınması talebi ile ikinci fıkra hükmüne göre dava açabilir.
(7) Üçüncü fıkra hükmü, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş başvurular hakkında da uygulanır.
(8) İkinci fıkraya göre patent isteme hakkını belirlemek için açılan dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar başvuru, davacının rızası olmadan geri çekilemez.
(9) Dava devam ederken başvuruya patent verilirse başvurunun gaspı davası, patentin gaspı davasına dönüşür.
İçtihatlar
SMK 110/21 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2021/949 · K. 2023/898 · 22.06.2023
GEREKÇE : Dava, SMK'nın 110/2 maddesi uyarınca faydalı model ve patent başvurusu üzerinde gerçek hak sahipliğinin tespiti istemine ilişkindir.
SMK 110/32 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2025/1416 · K. 2026/488 · 05.03.2026
… sözleşmesi kapsamında hizmet buluşuna ilişkin bildirim yapılması gerekirken bildirim yapılmayan işveren olarak bir kişinin patent isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu ispat edebilmesi halinde SMK m.109 ve 110 kapsamında öngörülen koşulların yerine gelmiş olacağını ileri sürülerek, 2018/20780 no.lu patent başvurusunun gaspı durumunun tespitini, SMK'nın 110/3.maddesinde öngörülen hakların davacı tarafından talep edilebileceğinin TÜRKPATENT'e bildirilmesini, dava sürecinde patentin verilmesi halinde SMK'nın 110.maddesi uyarınca davanın patent gaspı davası olarak devamını, davacılar ... ve ...’ın buluş sahibi olarak tespiti ve sicile kaydedilmesini talep ve dava
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2023/1440 · K. 2025/657 · 14.05.2025
G E R E K Ç E:Dava; TPMK nezdinde ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı patent başvurularına ilişkin patent haklarının, davacıya ait olduğunun tespiti ve SMK'nın 110/3. maddesi kapsamındaki yetkileri haiz olmasından dolayı davacı haklarının TPMK nezdinde tesis edilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Öncelikle davacı vekilinin usule ilişkin istinaf talepleri incelenmiştir. …
SMK 110/91 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2026/252 · K. 2026/645 · 16.04.2026
… ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davaya ilişkin karar verilene kadar patentin verilmesi işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesini, patent isteme hakkının davacı müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini, dava devam ederken davalının başvurusuna patent verilmesi halinde, işbu başvurunun gaspı davasının 6769 sayılı Kanun'un 110/9. maddesi gereğince patentin gaspı davasına dönüşerek devamını, Türk Patent ve Marka Kurumu'nda ... sayılı başvuru numarasıyla kayıtlı patent başvurusuna ilişkin patent isteme hakkının 6769 sayılı Kanun'un madde 110 ve diğer ilgili hükümleri çerçevesinde gasp edildiği ve patent isteme hakkının davacı müvekkile ait olduğunun tespitine karar…
Madde geneli2 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/166 · K. 2024/456 · 07.03.2024
… (“Tez Öğrencisi”) tarafından davacı Ü. nezdinde yüksek lisans öğrencisi olduğu esnada ve bu süreçteki çalışmalar çerçevesinde meydana getirilmiş olması sebebiyle davacı Ü.’nin patent isteme hakkının ihlal edildiğinin tespiti ile kurum 6769 sayılı Kanun’un 110. maddesinde sayılı seçimlik hakların tanınması ile davanın kabulünü, davacı üniversitenin patent isteme hakkının ihlal edildiğinin tespiti ile ... sayılı patent müracaatının davacı üniversiteye devrine, TürkPatent nezdinde 6769 sayılı Kanun’un 110. maddesinde sayılı seçimlik hakların tanınmasına, ... sayılı patent müracaatının Türk Patent nezdinde işlemlerinin işbu davanın kesinleşmesine kadar durdurulmasına, davalı…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2023/863 · K. 2025/190 · 12.02.2025
… başkasına verilmesi durumundan söz edilemeyeceğini, buluş yaratma yeteneğine gerçek kişilerin sahip olabileceğini, tüzel kişilerin ise ancak buluşçuları çalıştırmak suretiyle patenti kullanma hakkı elde edebileceklerini, hizmet buluşlarında işverenin hak sahibi olma imkânının buluşçunun gerçek hak sahibi niteliğini ortadan kaldırmayacağını, oysa SMK 110. maddesindeki "hak sahipliğine ilişkin dava" ve "dava açan hak sahibi" ifadeleri kullanılırken SMK 111. maddesindeki gerçek hak sahibinden başkasına patent verilmesi halinden söz edildiğini, huzurdaki davada müvekkilinin buluşçu olduğunun davacı tarafından da kabul edildiğini, bu nedenle SMK açısından dayanağı olmayan gasp iddiasının…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddenin birinci ve ikinci fıkralarında, hak sahipliği iddiasının Enstitü nezdinde talep edilemeyeceği ancak, bu konuda yetkili mahkemede dava açılabileceği ve dava açıldığına dair Enstitünün bilgilendirilmesi gerektiği hükmü getirilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında davanın, davacı lehine kesinleşmesi halinde, kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde, davacının; patent başvurusunun kendi başvurusu olarak kabul edilmesini ve işlemlere devam edilmesini veya önceki başvurunun geçersiz sayılarak, aynı buluş için, önceki başvurunun başvuru tarihinden geçerli olmak üzere ve varsa rüçhan hakkından yararlanarak yeni bir başvuruda bulunmayı ya da başvurunun reddedilmesini Enstitüden talep etme hakkı düzenlenmiştir. Ayrıca davacının herhangi bir talepte bulunmaması halinde, dava konusu başvurunun geri çekilmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Maddenin dördüncü fıkrasında dava açan hak sahibinin aynı rüçhan hakkından yararlanarak aynı buluş için yeni bir patent başvurusu yapması halinde, yapılan bu başvurunun ilk başvurunun tarihi itibarıyla işlem göreceği ve ilk başvuru geçersiz sayılacağı düzenlenmiştir.
Maddenin beşinci fıkrasında dava açan hak sahibinin, kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç ay içinde herhangi bir talepte bulunmaması halinde, dava konusu başvurunun geri çekilmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Maddenin altıncı fıkrasında buluşu başvuru sahibi ile birlikte gerçekleştirdiğini öne sürerek kısmi bir hakkı bulunduğunu iddia eden kişi de ortak hak sahipliği tanınması talebi ile dava açabileceği düzenlenmiştir.
Maddenin sekizinci fıkrasında hak sahipliği ile ilgili açılan dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar, hakkın doğduğu başvurunun davalı tarafından davacının rızası olmadan geri çekilmesi engellenerek, davacının davayı kazanması halinde talep edebileceği hakların yok edilmesi tehlikesinin önlenmesi amaçlanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 110), s. 56Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.