Patent ve Faydalı Model
SMK Madde 112 — Ortaklık ilişkisi ve patentin bölünmezliği
Ortaklık ilişkisi ve patentin bölünmezliği
(1) Patent başvurusu veya patent birden çok kişiye aitse hak üzerindeki ortaklık taraflar arasındaki anlaşmaya göre, böyle bir anlaşma yoksa 4721 sayılı Kanundaki paylı mülkiyete ilişkin hükümlere göre belirlenir. Her hak sahibi diğerlerinden bağımsız olarak aşağıdaki işlemleri kendi adına yapabilir:
a) Kendisine düşen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunur.
b) Diğer hak sahiplerine bildirimde bulunduktan sonra buluşu kullanabilir.
c) Patent başvurusu veya patentin korunması için gerekli önlemleri alabilir.
ç) Birlikte yapılan patent başvurusu veya alınan patentin sağladığı hakların herhangi bir şekilde tecavüze uğraması hâlinde üçüncü kişilere karşı hukuk davası açabilir. Diğer hak sahiplerinin davaya katılabilmeleri için, durum, davayı açan tarafından davanın açıldığı tarihten itibaren bir ay içinde kendilerine bildirilir.
(2) Buluşun kullanılması amacıyla üçüncü kişilere lisans verilmesi için hak sahiplerinin oybirliği şarttır. Ancak lisans verme konusunda oybirliği sağlanamaması hâlinde mahkeme, mevcut şartları göz önünde tutarak hakkaniyet gereğince bu yetkiyi hak sahiplerinden birine veya birkaçına verebilir.
(3) Üzerinde birden çok kişinin hak sahipliği söz konusu olsa dahi patent başvurusu veya patentin devri ya da üzerlerinde hak tesisi için bölünebilmeleri mümkün değildir.
İçtihatlar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2021/949 · K. 2023/898 · 22.06.2023
… davalının davacıya noter kanalıyla gönderdiği ihtarında "2018/08253 sayılı faydalı model ikimizin müşterek fikir birliği ve birlikte işbirliğimiz sayesinde meydana gelmiştir." şeklinde beyanda bulunduğu, söz konusu ihtar ile davalının, dava konusu 2018/08253 sayılı faydalı model başvurusu üzerinde davacının müşterek hak sahibi olduğunu ikrar ettiği, SMK m.112/1 hükmüne göre davaya konu buluş üzerinde aksi yönde bir anlaşma bulunduğu tespit edilmediğinden, tarafların söz konusu buluş üzerinde paylı mülkiyet hükümlerine göre eşit ve müşterek olarak hak sahibi olduklarının kabul edilmesi gerektiği, patent başvurusu bakımından zaten tarafların birlikte başvuru sahibi olarak gösterildikleri,…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, ortak hak sahipliği olması durumunda, hak sahiplerinin birbirlerine karşı olan yükümlülüklerini ve bireysel haklarını belirlemek amaçlanmıştır.
Madde ile, patent başvurusu veya patentin birden çok kişiye ait olması durumunda, her bir ortağın hak ve yükümlülükleri ile bunlarla ilgili hukuki durum düzenlenmiştir. Bu durumunda, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedeki yapı korunarak, taraflar arasında paylı mülkiyete ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür. Birden çok kimsenin, bölünmesi mümkün olmayan bir patentin tamamına belli paylarla malik olacağı düzenlenmiştir. Taraflar arasında başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır. Hak sahipleri sözleşme ile aralarındaki hukuki ilişkiyi düzenleyebilirler.
551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan patentin bölünmezliği ilkesi de maddede düzenlenmiştir. Bir patent başvurusunun veya patentin konusu, devir veya herhangi bir hak tesisi anlamında bölünmez bir bütündür.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 112), s. 57Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.