Tasarım · Hükümsüzlük
SMK Madde 77 — Hükümsüzlük hâlleri
Hükümsüzlük hâlleri
(1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.
c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.
(2) 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi hâlinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır.
İçtihatlar
SMK 77/15 karar · (a) (b) bentleri
SMK 77/1 geneli1 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2023/722 · K. 2024/238 · 06.02.2024
… ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 16.05.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, davalı tasarımlarının kötüniyetli tescil edildiklerine dair iddia söz konusu ise de kötü niyet hususu mahkemenin hukuki nitelendirmesine konu olup takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı, SMK. m.77/1 (a) kapsamında markasının yetkisiz kullanımı nedeniyle hükümsüzlük talep etmekte ise de, taraf markalarının kapsamlı karşılaştırılması neticesinde benzerlik ve iltibasa ilişkin şartların mevcut olmadığının tespit edilmiş olması nedeniyle SMK m.77/1 (a) şartlarının somut olaya uygulanma imkanının olmadığı değerlendirilmekle birlikte nihai…
SMK 77/1-a3 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/1308 · K. 2025/143 · 15.01.2025
… kaldığını, müvekkiline ait markanın tanınmış marka olduğu dikkate alındığında davalı kullanımlarının karıştırılma ihtimali için yeterli olduğunu, davalı kullanımlarının aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, dava konusu davalının 2015/06052-1 sıra nolu tasarım tescilinin müvekkiline ait "Kırmızı Kupa Şekil" markasını içermesi nedeniyle SMK'nın 77/1-a hükmü kapsamında hükümsüz kılınması gerektiğini, bahse konu tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının bulunmadığını, tasarımın kötü niyetli olarak tescil edildiğini ileri sürerek davalının ambalaj kullanımının müvekkiline ait 2014/100573 sayılı "Kırmızı Kupa Şekil" markalarına ve bu markaların kullanımlarına karşı markaya…
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2024/944 · K. 2026/1048 · 15.05.2026
… park ve bahçe mobilyası için ayak iken davacı tasarımının salıncak olduğu, davalı adına 2022 013321 sayı ile tescilli ve hükümsüzlüğe konu tasarım ile davacının hükümsüzlüğe gerekçe 2020 03627/3 sayılı tasarımının genel görünüm itibariyle benzer olduğu ve davalının tasarımının, davacının bu tasarımına nazaran ayırt edici olmadığı, 6769 sayılı SMK m.77/1-a ve m.56/5 hükümleri uyarınca davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü koşulunun oluştuğu, davacıya ait 2020 03627/3 sayılı tasarımın hükümsüz kılınması halinde dahi, somut olayda davalı yana ait tasarımın hükümsüzlüğü koşulunun oluştuğu, zira bir tasarımın "ayırt edici" olmadığı gerekçesi ile hükümsüz kılınması için, kıyaslamaya konu tasarımın,…
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2023/76 · K. 2025/415 · 27.02.2025
… Davacı vekili, dava konusu 2019/06330/1,2,3, 4,6,...,8,9,10,11 ve 12 sayılı tasarımlarda yer alan markanın, müvekkilinin 2013/82275 sayılı markasına çok benzer olduğu kabul edilmesine rağmen bu tasarımların, SMK'nın 56. ve 77/1-a maddeleri kapsamında hükümsüzlüğüne karar verilmemesinin yerinde olmadığını, söz konusu tasarımların, müvekkilinin markaları karşısında yeni ve ayırt edici bulunmadığını, aksi yöndeki ve çelişkili mahkeme kararının hatalı olduğunu, davaya konu tüm tasarımların, kötü niyetle yapılmış olmaları ve müvekkilinin gerekçeli kararda değerlendirilmeyen önceki tarihli tasarımları karşısında, hükümsüzlüklerine karar verilmesi gerektiğini, karşılaştırmaya dahil edilmeyen…
SMK 77/1-b1 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/3094 · K. 2025/6672 · 06.11.2025
… yarattığı yeni ürün için Türkiye'de herhangi bir tescil olup olmadığının araştırıldığını, kayıtlarda aynı/benzer ürüne rastlanmayınca da tasarım tescil belgesi müracaatı yaparak 2014 yılında belge aldığını, davacının hak iddiasında bulunduğu ürünün 1992 yılında Deutsche Norm olarak yayınlanan standart ürünün aynısı olduğunu, davacının her ne kadar SMK'nın 77. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanarak hükümsüzlük talep etmiş ise de somut olayda 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin (554 sayılı KHK) uygulanması gerektiğini, müvekkilinin tescilli ürününü yaratırken birçok ürün incelediğini ve birçok firma ile görüştüğünü, aksesuarların…
Madde geneli4 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/1741 · K. 2025/6666 · 06.11.2025
Tasarımın hükümsüzlük halleri ise SMK'nın 77.maddesinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda; SMK'nın 55.maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56... .maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58.maddenin dördüncü fıkrası ve 64.maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içermesi, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmiş olması ve sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihinin, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce olması durumlarında mahkemece tasarımın hükümsüz kılınmasına karar verilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/4472 · K. 2026/1323 · 05.03.2026
2.Karşı davada davacı vekili; karşı davalının tescilli olduğunu iddia ettiği tasarımının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 55, 56 ve devamı maddelerinde belirtilen unsurları içermediğini, SMK'nın 77. maddesi uyarınca hükümsüz olduğunu, yeni ve ayırt edicilik niteliği taşımadığını ileri sürerek karşı davalının 2020/05784- 3 ve 4 sayılı tasarım tescilli ürünlerin hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep etmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/3822 · K. 2026/759 · 05.02.2026
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi kök ve ek raporları bir arada değerlendirildiğinde davalıya ait ... numaralı tasarım tescili ile davacının sunduğu ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerindeki genel izleniminde belirgin farklılıklar bulunmadığı, davalıya ait ... numaralı tescilli tasarımın ve 2 numaralı görsellerinin yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığı, dolayısı ile SMK'nın 77. maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davalı adına ... numara ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/6725 · K. 2026/4117 · 02.07.2026
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına tescil edilmiş olan ambalaj tasarımının yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını, 6769 sayılı ... Kanunu'nun (SMK) 77. ve devamı maddeleri uyarınca hükümsüz kılınması gerektiğini, tasarımın görselinin üzerinde yer alan “...” ibaresinin Türkçede “palet streç film” anlamına geldiğinin hiçbir ayırt ediciliği bulunmayan bu ibarenin herkes tarafından kullanılabileceğini, tasarım tesciline konu ambalaj deseninin tescil tarihinden çok önce dava dışı ... Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kullanıldığını, dava konusu tasarımın tescilinin kötüniyetli olarak yapıldığını, davalı ile dava dışı ... Amb. San. ve Tic. Ltd. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, tasarım hakkının mahkeme tarafından hükümsüz sayılmasına ilişkin haller düzenlenmektedir. Tasarım hakkının tesis edilebilmesi için Kanunda belirtilen esasa dair şartların yerine getirilmiş olması gerekir. Bu şartların yerine getirilip getirilmediği ise her zaman mahkemeler nezdinde dava konusu edilebilecektir.
Bir tasarım kısmen veya tamamen hükümsüzlük davasına konu olabilmekte ve bir tasarımın kısmen veya tamamen hükümsüzlüğüne karar verilebilmektedir. Kısmi hükümsüzlük kararı tasarımın tümüne etkili olmayacaktır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 77), s. 39Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.