Tasarım · Hükümsüzlük
SMK Madde 79 — Hükümsüzlüğün etkisi
Hükümsüzlüğün etkisi
(1) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.
(2) Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez:
a) Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar.
b) Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler.
(3) İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir.
(4) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Hükümsüzlük kararının kesinleşmesinden sonra mahkeme bu kararı Kuruma resen gönderir. Hükümsüz kılınan tasarım, Kurum tarafından sicilden terkin edilir ve Bültende yayımlanır.
İçtihatlar
SMK 79/13 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/5032 · K. 2026/2434 · 29.04.2026
SMK'nın 79. maddesinin birinci fıkrasında, tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kararın geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiş ise de itiraza mesnet tutulan tescilli bir tasarımın hükümsüz kılınması, o tasarımın en geç başvurunun bültende yayımlandığı tarihte kamuya sunulduğu gerçeğini değiştirmeyecektir. Kaldı ki bir tasarımın, yenilik kırıcı olarak kabul edilmesi için illa tescilli bir tasarım olmasına gerek bulunmadığı gibi tescil verilebilirlik şartlarını sağlamasına da gerek bulunmamaktadır. …
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/1652 · K. 2025/205 · 16.01.2025
4.YİDK kararının iptali talebiyle açılan davalarda Mahkemece, YİDK karar tarihindeki hukuki durum esas alınarak değerlendirme yapılacak ise de SMK'nın 79/1 hükmü uyarınca itiraza dayanak yapılan tasarımın hükümsüz kılınması hâlinde bu hükümsüzlük kararının, YİDK kararının iptali davasını da etkileyeceği açıktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.03.2021 tarihli 2017/11-72 E., 2021/245 K. sayılı, Dairemizin 18.09.2024 tarihli 2023/4402 E., 2024/6540 K. sayılı, 04.12.2024 sayılı 2024/854 E., 2024/8651 K. sayılı emsal ilamları).
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2024/466 · K. 2025/1394 · 12.11.2025
… hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmediği,SMK'nın 69/6.maddesinin yenilenmeyen tasarımlara ilişkin tasarım hakkı koruma süresinin bittiği tarihte sona erer hükmü gereği, yenilenmeme sebebiyle tasarım hakkından kaynaklanan hakların geçmişe yönelik olarak değilde koruma süresinin sona erdiği takdirde hüküm ifade edeceği, SMK'nın 79/1 maddesi uyarınca ise tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kararın geçmişe etkili olduğu, up tasarıma bu kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır" denilmek suretiyle hükümsüzlüğün geçmişe etkili olduğu, aynı zamanda asıl dava da tasarım hakkına tecavüz iddiası da yer aldığından mahkememizce tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilerek bu şekilde…
SMK 79/41 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2024/944 · K. 2026/1048 · 15.05.2026
… tescilli tasarımı ihtiva eden bir ürüne rastlanmadığı, davalıya ait işyerinde ve web sitesinde sergilenen tasarım ürünleri ile davacıya ait tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalıya ait 2022 013321 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 6769 sayılı SMK m.79/4 hükmü gereği hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen TÜRKPATENT'e gönderilmesine, davacının tasarım haklarının ihlal edildiğinden kaynaklı hukuki korunma istemlerinin reddine karar
Madde geneli1 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2022/1242 · K. 2025/189 · 30.01.2025
… gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak ve farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmek suretiyle değerlendirme yapılmalıdır.SMK 79.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından uyuşmazlığın çözümü için öncelikle karşı dava konusu asıl davacıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talebinin incelenmesi…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, hükümsüzlük kararının etkileri düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, hükümsüzlük kararının geçmişe dönük olarak etkili olduğu belirtilmiştir. Bu hükmün düzenlenme nedeni, hükümsüzlük durumunda, elde edilen haksız kazancın ortadan kaldırılabilmesini sağlamaktır.
Maddenin ikinci fıkrası ile, tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesi halinde zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak kaydıyla, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisinin hangi durumları etkilemeyeceği hususu düzenlenmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli olması halinde, hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış lisans veya diğer sözleşmeler kapsamında ödenmiş bedelin iade edilebileceği düzenlenmiştir.
Maddenin dördüncü fıkrası ile de tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının sadece davanın taraflarına değil herkese karşı hüküm doğuracağı vurgulanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 79), s. 39–40Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.