Patent ve Faydalı Model · Hükümsüzlük
SMK Madde 139 — Patentin hükümsüzlüğünün etkisi
Patentin hükümsüzlüğünün etkisi
(1) Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.
(2) Patent sahibinin ağır ihmal veya kötüniyetli olarak hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez:
a) Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, patentin sağladığı haklara tecavüz sebebiyle verilen hukuken kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar.
b) Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler.
(3) İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir.
(4) Patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Hükümsüzlük kararının kesinleşmesinden sonra mahkeme, bu kararı Kuruma resen bildirir. Kesinleşmiş karar ile hükümsüz kılınan patent, Kurum tarafından sicilden terkin edilir ve durum Bültende yayımlanır.
İçtihatlar
SMK 139/11 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/4134 · K. 2026/1068 · 25.02.2026
Öte yandan SMK'nın 139. maddesinin birinci fıkrasında, patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçlarının geçmişe dönük olarak etkili olacağı ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiş olup aynı Yasa hükmünün dördüncü fıkrasında ise patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş kararın herkese karşı hüküm doğuracağı düzenleme altına alınmıştır. …
SMK 139/21 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/2411 · K. 2025/1869 · 17.03.2025
… haklarını kullandığını, müvekkili adına tescilli olan patentin hükümsüzlüğüne dair verilen kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiğini, patentin müvekkili şirket adına tescil edilmiş olmasının müvekkilini kötü niyetli olarak göstermeyeceğini, aksine incelemeli patentin otoritelerce incelendiğini, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 139/2/a hükmü uyarınca müvekkilinden tazminat talep edilemeyeceğini, hükümsüzlüğüne karar verilen patentin kötüniyetli olarak tescil edildiğini kabul etmenin hakkaniyete uygun olmayacağını, müvekkili şirketin kusuru ve kötü niyeti bulunmadığından ve davacının tazmin edilmesi gereken bir zararı olmadığından somut olayda tazminat şartlarının…
Madde geneli2 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2021/145 · K. 2024/334 · 22.02.2024
… zararlarının giderilmesini isteme hakkı tanındığını, kötüniyetin belirlenmesinde somut olayın koşullarına bakılması gerektiğini, incelemeli patentin kötüniyeti ortadan kaldırmadığını, Yargıtay'ın incelemeli patente tereddütle yaklaştığını,Bu hususların yanı sıra ilk derece mahkemesinin kötü niyet ve kusur kavramlarını da karıştırdığını, nitekim SMK madde 139/2'de zararın tazmini şartı olarak haksız bir biçimde bir patenti tescil ettiren kişinin ağır ihmali bulunması veya kötü niyetli olması gerektiğinin ifade edildiğini, görüldüğü üzere patentin hükümsüzlüğüne dair bir karar verildiği takdirde başvuru sahibinin üçüncü kişilerin zararlarını tazmin etmesi için Kanun'un ifadesi gereği ya…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/66 · K. 2026/355 · 26.02.2026
İlk Derece Mahkemesi kararıyla; ...asıl davanın asıl dava davacısı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı ... başlıklı patentin koruma kapsamında olması halinde tecavüzün oluşacağı, SMK'nın 139. Maddesine göre Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı değerlendirilerek az yukarıda ifade edildiği üzere BİRLEŞEN DAVANIN KABULÜ ile davacının patent hakkı üzerindeki korumanın tescil edildiği tarihten itibaren ortadan kalkacağı kabul edilerek davalının kullanımlarının davacının korunan bir hakkı…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, hükümsüzlük kararının etkileri düzenlenmekte olup, hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olduğu belirtilmiştir. Bu hükmün nedeni, hükümsüzlük durumunda, patent hakkı ile elde edilen olası haksız kazancın ortadan kaldırılmasıdır.
Maddenin ikinci fıkrasında, patent sahibinin kötüniyetli olması halinde, hükümsüzlüğün geriye dönük etkisinin hangi durumları etkilemeyeceği düzenlenmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, patent sahibinin ağır ihmalinin veya kötüniyetli olması halinde, hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış lisans veya diğer sözleşmeler kapsamında ödenmiş bedelin iade edilebileceği düzenlenmiştir.
Maddenin dördüncü fıkrasında ise, patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş kararın sadece davanın taraflarına değil herkese karşı hüküm doğuracağı vurgulanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 139), s. 64Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.