Ortak ve Diğer Hükümler
SMK Madde 151 — Yoksun kalınan kazanç
Yoksun kalınan kazanç
(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar.
(2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır:
a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir.
b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.
c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.
(3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur.
(4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir.
(5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır.
(6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz.
İçtihatlar
SMK 151/211 karar · (a) (b) (c) bentleri
SMK 151/2 geneli1 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2024/197 · K. 2025/1248 · 09.10.2025
… Maddesi uyarınca ilk ödeme tarihi olan 10/07/2020 tarihinden kalan kısma ise davalının temerrüte düşürüldüğü noter ihtanrmesi tebliğ tarihi itibariyle 16/07/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı tarafından ayrıca yoksun kalınan kazanç yönünden 25.000 TL maddi tazminat talep edilmiş ise de tazminat hesabının SMK 151 maddesi uyarınca yoksun kalınan kazanç hesaplamasına göre yapılıp toplam tazminatın 433.406,61 TL olarak hesaplandığı, iş bu 25.000 TL lik maddi tazminatın neye dayalı olduğu, belirtilmediği gibi mahkememizce mükerrer talepmiş gibi değerlendirildiği bu sebeple bu talep yönünden talebin reddine karar verildiği, manevi tazminat talebi yönünden ise her ne kadar…
SMK 151/2-a4 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/4695 · K. 2026/1987 · 14.04.2026
… 12.08.2019 tarihinde kamuya sunulan tescilsiz tasarım ile davalıya ait internet sitesinde yer alan görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerindeki genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit edilen elbise tasarımları yönünden tecavüz şartlarının oluştuğu, davacının tazminat taleplerini SMK'nın 151/2-a hükmüne dayandırdığı, davalı tarafından ticari defter ve kayıtlar sunulmadığından mali bilirkişi tarafından farazi bir hesaplamanın yapıldığı, davacı tarafça her ne kadar 2000 adet üzerinden üretim miktarına göre hesaplama yapılması talep edilmiş ise de, mali bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalıların üretim yapmadığı,…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/4027 · K. 2026/955 · 12.02.2026
… sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 149/1-g hükmü kapsamında, hükmün ilanı ile marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, haksız fiil sebebiyle maddi zararın fiili kayıp ve yoksun kalınan kazanç şeklinde 500.000,00 TL’nin tazminini, yoksun kalınan kazançları açısından ise, SMK'nın 151/2-a hükmü kapsamında sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edeceği muhtemel gelire göre hesaplanmasına, maddi tazminat taleplerinin yanında 1.000.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, tazminat talepleri bakımından haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2025/1149 · K. 2026/902 · 04.06.2026
… başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekilinin istinaf talepleriyle ilgili yapılan incelemede; davacı vekili dava dilekçesinde "müvekkili şirketin, davalının açıkça karışıklık yaratacak işyeri olmasaydı elde edeceği muhtemel gelirin tespiti ile müvekkiline ödenmesi" talebinde bulunmakla, maddi tazminatın SMK’nın 151/2-a bendinde yer alan sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelirine göre hesaplanması seçeneğini tercih ettiği, bu tercihini yargılama sırasında değiştirmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla,Mahkemece maddi tazminatın SMK’nın 151/2-a maddesi uyarınca hesaplanması yönünde ara karar…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/371 · K. 2026/611 · 09.04.2026
… tescil numaralı markalarının çeşitli sınıflarda tescilli olduğunu ve ... tescil numaralı markanın 03.10.2019 tarihinde başvuru yapıldığı ve tanınmış marka olarak kabul edildiğini, davalı yanın davacının tanınmış Marka hakkına, tasarım hakkına tecavüz, haksız rekabet eylemini gerçekleştirmiş olması gözetilerek eylemlerin tespiti, tecavüz nedeniyle SMK 151/2-a kapsamında şimdilik 1.000 TL maddi 100.000 TL manevi 500.000 TL itibar tazminatının davalıdan tahsiline ürünlerin imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 6.11.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 531.916.05 TL olarak talep etmiştir.Davalı açılan davaya cevap vermemiştir.İlk Derece Mahkemesi…
SMK 151/2-b4 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/4172 · K. 2025/2577 · 17.04.2025
… davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan yeni SMK hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesinin 556 sayılı KHK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde gerçekleşen eylemler için anılan KHK hükümlerinin, SMK'nın yürürlükte bulunduğu dönem içinde SMK hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik kabulünün yerinde olmadığı, ayrıca SMK'nın 151/2-b hükmü uyarınca talep edilen maddi tazminatın sadece davalı tarafın dosyaya sunduğu belgeler incelenerek hesaplanmasının da doğru olmadığı, zira bu madde kapsamında davalının tecavüz oluşturan ürünlerden elde ettiği net kazancının, davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle tespit edilmesi gerektiği, buna göre yapılan…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/6856 · K. 2026/4033 · 30.06.2026
… tarihli pay devir, temlik ve ortaklık sözleşmesinin 12. maddesinde davalı şirkete yalnızca çiftliğin işletilmesi hususunda izin verildiğini, "..." markasının kullanılması yönünde bir iznin bulunmadığını, bu hususun aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğini, davalıya çekilen ihtarların sonuçsuz kaldığını, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 151/2-b hükmü uyarınca net kazanç üzerinden yoksun kalınan kârın hesaplanması gerektiğini ileri sürerek davalıların kullanımlarının davacının markalarından doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu eylemlerin meni ve refine, şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş,…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/5950 · K. 2026/3225 · 03.06.2026
… müvekkilinin haklarını ve kazancını ciddi ölçüde ihlal suretiyle haksız kazanç elde ettiğini, bayilerinin de müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek şimdilik 50.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 151/4 hükmü kapsamında uygun bir payın aynı Kanun'un 151/2-b hükmü uyarınca yapılan taleplere eklenmesine, karar verilmesini talep
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/5053 · K. 2025/4012 · 04.06.2025
… dikkate alındığında bu davalı yönünden davacının talebiyle bağlı kalınarak 7.550,96 TL ile sınırlı kabulüne, ... yönünden; talep edilen 778.635,99 TL'nin davalının faturalarda kullandığı marka üzerinden hesaplamanın doğrudan hükme esas alınamayacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 50. maddesi kapsamında takdiren 50.000,00 TL'nin SMK'nın 151/2 -b hükmü kapsamında yerinde olduğu, SMK'nın 150/4 hükmü kapsamında 25.000,00 TL takdiren eklendiğinde davacının bu davalıya yönelik talebinin toplamda 75.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, şirketlerin birbiriyle bağ ve bağlantılarının bulunduğu, şirket ortak ve yöneticileri aynı olmakla meydana gelen zarardan…
SMK 151/2-c2 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/274 · K. 2025/2873 · 28.04.2025
… Buna göre davacı, SMK'nın 151/2-c hükmü gereğince sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli nispetinde yoksun kaldığı zararın tazminini talep etmiştir. Bu durumda, dava değeri, dava açılışı sırasında davacı yanca belirlenebilir, öngörülebilir bir nitelik taşımaktadır. Hal böyle olunca davanın HMK'nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmesi mümkün olmayıp, aynı Kanunun 109. maddesinde belirtilen kısmi dava şeklinde davanın açılması gerekmektedir. …
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/1122 · K. 2025/4696 · 01.07.2025
… giderilmesi ve 50.000,00 TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla belirsiz alacak niteliğinde şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine, markaya tecavüzün önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması ile uyuşmazlık konusu tescilsiz işaretin davalılarca kullanılan ürün, araç, işyeri ve sair yerlerden silinmesine, SMK'nın 151. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi ve 6102 sayılı TTK'nın 56. vd. maddeleri uyarınca belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak suretiyle şimdilik 10.000,00 TL yoksun kalınan kazanca hükmedilmesine, SMK'nın 151. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında müvekkiline ait…
SMK 151/32 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/2296 · K. 2025/1261 · 25.02.2025
… için ürünlerin fiilen incelenemediği, bununla birlikte davalının, davacıya ait "Liberta" marka ibaresini kullanarak ürettiği/sattığı ürünlerde, davacının tescilli markasının itibarını zedeleyecek bir kalite düşüklüğü veya özensizlik saptanmadığı, davalının, "Liberta" ibaresini kullanarak elde ettiği net kazanç 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun (SMK) 151/2-b hükmü uyarınca 1.945.844,36 TL olarak tespit edilmişse de, aynı Kanunun 151/3 hükmünün de yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği, davalının sattığı ürünlere yönelik talebin oluşmasında belirleyici etken olan unsurun, davaya konu "Liberta" ibaresinden ziyade, davalının reklam gücü daha yüksek olan "Kelebek"…
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2023/1195 · K. 2024/63 · 12.01.2024
… bununla birlikte davalının, davacıya ait "..." marka ibaresini kullanarak ürettiği/sattığı ürünlerde, davacının tescilli markasının itibarını zedeleyecek bir kalite düşüklüğü veya özensizlik saptanmadığı, davalının ticari kayıtlarına göre 1.945.844,36 TL tutarında kazancı olduğu, davalının, "..." ibaresini kullanarak elde ettiği net kazanç SMK'nın 151/2-b maddesi uyarınca 1.945.844,36 TL olarak tespit edilmişse de, aynı Kanunun 151/3 maddesi hükmünün de yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği, içinde mobilya sektöründen bilirkişinin de bulunduğu teknik bilirkişi heyetinin 01/09/2022 tarihli kök raporunda belirtildiği üzere davalının sattığı ürünlere yönelik…
Madde geneli1 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/6303 · K. 2025/3803 · 28.05.2025
… Noterliğinin 25.01.2017 tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnameye cevap verilmediğini ileri sürerek davalının ticari kayıt ve defterlerinin talep edilerek bilirkişi marifetiyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'un (SMK) 151. maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerine göre ayrı ayrı yoksun kalınan kazancın tespit edilmesini, faydalı model hakkına tecavüz fiillerinin derhal durdurulması ve tecavüzün giderilmesini, ihlal niteliğindeki https://.../watch?v-FOe1ioul-G6o linkindeki yayının ihtiyati tedbir kararı ile derhal kaldırılmasına karar verilmesini ve dava neticesinde de kalıcı olarak kaldırılmasını, SMK'nın 151/4 hükmü uyarınca yoksun kalınan kazanca uygun bir payın eklenmesine karar…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede yoksun kalınan kazanç ve bu kazancın nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen hesaplama metotları arasına, önceki düzenlemelerde yer alan “hakkın kullanılması ile” ibareleri alınmamıştır. Önceki düzenlemede, tecavüz suretiyle yapılan satışlardan elde edilen kazanca, markanın katkısı oranında tazminata hükmedilmekte ve bu durum, oldukça düşük tazminatlara hükmedilmesine yol açmaktaydı. Türk Ticaret Kanununun haksız rekabete ilişkin hükümlerinin, tecavüz edilerek elde edilen net kazancın hak sahibine verilmesini sağlayacak şekilde düzenleme getirmesi nedeniyle uygulamada sınai mülkiyet hakkı sahipleri, sınai mülkiyet hakkı koruması yerine haksız rekabet korumasını tercih etmekteydi. “Hakkın kullanılması ile” ibaresine metinde yer verilmeyerek hüküm, Türk Ticaret Kanunu ile uyumlu şekilde düzenlenmiş, metinden “tecavüz suretiyle elde edilen gelire sadece sınai mülkiyet hakkının sağladığı katkı” anlamının çıkmaması gerektiği düşünülmüş, ayrıca AB direktifinde de “hakkın kullanılması ile” ibaresine karşılık gelecek ifade bulunmadığı gözetilerek anılan ibarelere fıkrada yer verilmemiştir. Yapılan düzenleme ile davaların ve tazminat sorumluluğunun daha etkin hale getirilmesi amaçlanmıştır. Yine fıkranın (c) bendine göre yapılacak hesaplama sonucu hükmedilecek tazminatta dikkate alınacak kazancın “net kazanç” yani “kâr” olduğu vurgulanmıştır.
Önceki düzenlemelerde yer almamasına rağmen yoksun kalınan kazancın belirlenmesinde ihlalin nitelik ve boyutunun da dikkate alınması gerektiği düşünülmüş olup, maddenin üçüncü fıkrasında bu yönde düzenleme yapılmıştır. Örneğin, bir markanın birebir taklit edilmesinde ihlal ağır olacağı için bu durum tazminatta artırım sebebi olabilecekken sadece karıştırılma tehlikesi olan bir işaretin kullanılması sebebiyle ihlal oluşması halinde ise bu durum indirim sebebi olabilecektir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 151), s. 67Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.