Ortak ve Diğer Hükümler
SMK Madde 158 — Lisans alanın dava açması ve şartları
Lisans alanın dava açması ve şartları
(1) Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisansa sahip olan kişi, üçüncü bir kişi tarafından sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hak sahibinin bu Kanun uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabilir.
(2) İnhisari olmayan lisans alan, sınai mülkiyet hakkına tecavüz dolayısıyla dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa, yapacağı bildirimle, gereken davayı açmasını hak sahibinden ister. Hak sahibinin, bu talebi kabul etmemesi veya bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde talep edilen davayı açmaması hâlinde, lisans alan, yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüde dava açabilir. Bu fıkra uyarınca dava açan lisans alanın, dava açtığını hak sahibine bildirmesi gerekir.
(3) Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesinin varlığı hâlinde ve söz konusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir. Mahkemenin tedbir kararı verdiği hâllerde talepte bulunan lisans sahibi dava açmaya da yetkilidir. Bu hâlde ikinci fıkradaki şartlar yargılama devam ederken tamamlanır.
İçtihatlar
SMK 158/11 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/428 · K. 2026/590 · 09.04.2026
İlk derece mahkemesi 2022/298 esas, 2023/279 karar sayılı, 14/12/2023 tarihli kararı ile; "Davacı tarafa ait marka tescilleri, davalı adına marka tescili ve her iki tarafın ticari tescil kayıtları ve ürünleri dikkate alınarak konunun uzmanlık gerektirmesi dolayısıyla alınan bilirkişi raporlarında, davacı tarafın dava konusu markalardan ... tescil numaralı "..." markasının ... adına tescilli markanın lisans alanı olduğu, SMK'nın 158/1. …
SMK 158/22 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2023/4704 · K. 2024/6545 · 18.09.2024
İlk Derece Mahkemesince, 2000/17929, 2014/69374 ve 2017/100459 sayılı markaların davacı ...'ye ait olduğu, anılan markaları kullanması için davacı şirkete inhisari olmayan lisans verdiği, 6769 sayılı SMK'nın 158/2 maddesi gereğince davalı şirketin marka hakkı sahibi ile birlikte işbu davada aktif husumet ehliyetinin de bulunduğu, her ne kadar davacılar vekili 18.07.2020 tarihli tam ıslah talepli dilekçe ibraz etmişse de; bahsi geçen dilekçenin, geçerli bir tam ıslah dilekçesi mahiyetinin bulunmadığı, zira söz konusu dilekçe incelendiğinde davacı Şirket bakımından dava dilekçesinde ileri sürülen istemlere ilişkin olarak, bu istemlerin anılan davacı bakımından geri alınmasına yönelik olduğu,…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2024/465 · K. 2026/821 · 07.05.2026
Davacı şirketin marka sahibi olmadığı, dava açıldıktan iki buçuk yıl sonra 25/04/2022 tarihinde lisans sözleşmesi ibraz edildiği, lisans sözleşmesinin münhasır/inhisari lisans sözleşmesi olmadığı anlaşılmaktadır. SMK 158. Madde gereğince, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça inhisari lisans sahibinin üçüncü bir kişinin sınai mülkiyet hakkına tecavüz etmesi durumunda, hak sahibinin bu Kanun uyarınca açabileceği, SMK 158/2 maddesinde, inhisari olmayan lisans alanın dava açma hakkının sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa hak sahibinden bu davayı açmasını isteyebileceği, hak sahibi dava açmazsa kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüde dava açabileceği düzenlenmiştir.
Madde geneli3 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2025/733 · K. 2025/957 · 03.07.2025
… tüzel kişilerin maddi varlıkları üzerinde hak tasarrufunda bulunma hakkını sağlayamayacağı gerekçesi ile husumet yönünden davanın reddine karar vermesinin hatalı olduğunu, ... tarafından müvekkili şirkete ayrıca dava açma konusunda yetkisi de verildiğini, buna ilişkin yetki belgesinin de dosyaya sunulduğunu, bu durumda müvekkilinin 6769 sayılı SMK'nın 158.maddesi uyarınca taraf ehliyeti bulunduğunu, mahkemenin bu belgenin lisans sözleşmesi kapsamında olmadığı, bu nedenle 3. kişileri bağlayamayacağı, sunulan işbu yetki belgesi ve ticaret sicil kayıtlarının davacının davaya dayanak ... sayılı marka bakımından dava açma yetkisi vermediği yönündeki görüşünün hatalı olduğunu belirterek istinaf…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2023/593 · K. 2025/1158 · 25.09.2025
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ... ...'nin sahibi olan ABD'de mukim ... ... şirketinin, marka kullanım hakkı ile beraber şirkete ait ... danışmanlığı iş sistemini bir franchise hakkı altında toplayarak her ülkede bir kişi veya kuruma verdiğini, bu hakkın ... ... markasının kullanımını da kapsadığı, bu hakkın Türkiye'de davacılardan ... Taş'ın sahibi ve yetkilisi olduğu ... ... ... Paz. ve Dan. Hiz. …
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2022/1199 · K. 2025/179 · 30.01.2025
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya sunulan lisans sözleşmesinin basit lisans hükümlerine havi olduğunu, SMK madde 158’ gereği basit lisans alanın doğrudan marka hakkına tecavüz davası açma hakkı bulunmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin markalarını kayıtlı şekli ile kullanmadığı ve davacının markasına yanaşmak suretiyle kullandığı tespitinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin 10.03.2015 tarihinde başvuruda bulunarak, 44. sınıfta “...” unsurlu markayı tescil ettirdiğini, gerçek hak sahibi olduğunu, alan adının da ... şeklinde tescilli olduğunu,…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
İnhisari lisans sahiplerinin, lisans verenin açabileceği davaları, doğrudan ve kendi adlarına açma hakları bulunmasına karşın, inhisari olmayan lisan sahipleri ancak maddenin ikinci fıkrasındaki prosedürü işlettikten sonra kendi adlarına dava açabileceklerdir. İnhisari olmayan lisans sahibinin hakları lisans veren karşısında sınırlıdır. Lisans veren başkalarına lisans hakkı verebileceği gibi kendisi de hakkı doğrudan kullanabilir. İnhisari olmayan lisans alanın hakkı müdahaleci olmaktan ziyade kullanmaya ilişkindir. Lisans veren sınai mülkiyet hakkıyla ilgili ticari tercih ve politikalarını, dava açıp açmamak dahil, kendisi tespit edecektir. Bu nedenle tarafların iradelerinin uyuşması durumunda, sözleşme ile inhisari olmayan lisans alanın dava açma yetkisinin sınırlandırılmasına imkân tanınmıştır. Yine yapılan değişiklikle, inhisari olmayan lisansın niteliğine uygun düşecek şekilde, lisans alanın kendi adına açacağı dava, lisans alanın menfaatlerinin gerektirdiği ölçü ile sınırlandırılmıştır.
Noter aracılığı ile ihtarın, yurtiçinde yerleşim yeri bulunmayan kişiler bakımından uygulamada ciddi sorunlara yol açtığı tespit edildiğinden, önceki düzenlemelerde yer alan ve bildirimin şeklini belirten “noter aracılığıyla” ibaresi, yürürlükten kaldırılmıştır. Noter aracılığıyla ihtar, özellikle uluslararası tebliğlerde bürokrasiyi arttıran ve çoğu halde ihtarı imkânsızlaştıran bir yöntemdir. Bu haliyle, ihtarın herhangi bir şekilde yapıldığının veya tüm çabalara ve farklı yolların denenmesine rağmen yapılamadığının ispatlanması halinde davanın açılabilmesine olanak tanınmıştır.
6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesi kapsamında ihtiyati tedbir talebinde bulunan kişinin tamamlayıcı prosedürü işletmesi ve iki haftalık süre içerisinde esasa ilişkin dava açması gereklidir. Bu davanın açılmaması halinde ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. İkinci fıkrada ise dava açılabilmesi için üç aylık süreyi içeren uzun bir prosedüre yer verilmiştir. İhtiyati tedbir talebinde bulunan lisans alanın tedbir koydurma hakkının işlevsel hale getirilmesi ve tedbirin kendiliğinden ortadan kalkmasının önlenmesi için, ikinci fıkra prosedürünün dava açıldıktan sonra tamamlanmasına imkân sağlanarak, maddenin üçüncü fıkrası 6100 sayılı Kanunla uyumlu hale getirilmiştir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 158), s. 68–69Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.