Ortak ve Diğer Hükümler
SMK Madde 156 — Görevli ve yetkili mahkeme
Görevli ve yetkili mahkeme
(1) (Değişik:22/7/2020-7251/61 md.) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye ceza mahkemesince bakılır. Bu dava ve işlere bakacak asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri ile bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Kurumun bu Kanun hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açılacak davalarda ve Kurumun kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Kurum aleyhine açacakları davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.
(3) Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir.
(4) Davacının Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde yetkili mahkeme, davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
(5) Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Sınai mülkiyet hakkı başvurusu veya sınai mülkiyet hak sahibinin Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde, dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
İçtihatlar
SMK 156/13 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
E. 2024/2038 · K. 2025/952 · 25.03.2025
… 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1.maddesi gereğince Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir. ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ise, "...Dava konusu somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın kaynağını davalı tarafın tivcaret unvanında ana unsur olarak kullanıldığı iddia edilen TOROS ibaresinin TTK'nın 52. Maddesine göre terkininin gerekip gerekmediği hususunun yargılamanın konusunu oluşturduğu, davacı tarafça bu talebini açıkça TTK'nın 52 vd. …
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
E. 2024/3281 · K. 2025/1883 · 23.06.2025
… Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1.maddesi gereğince Bu kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir. …
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
E. 2023/1105 · K. 2023/1303 · 07.09.2023
… Mahkemece, davacı tarafından TTK'nın 54. vd maddelerine dayanılmış ise de, davacı tarafça tescilsiz tasarımların davalılar tarafından haksız kullanıldığının iddia edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde 6769 sayılı SMK hükümlerinin uygulanması gerektiği, ürünlerin "tasarım" olup olmadığı, tasarım ise "tescilsiz tasarımın" korunmasına ilişkin hükümlerden yararlanıp yararlanamayacağının değerlendirilmesinde görevli mahkemenin 6769 sayılı Kanunun 156. maddesi uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle, göreve ilişkin dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine ve karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
SMK 156/32 karar
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/1954 · K. 2025/185 · 06.02.2025
Eldeki davada davacı vekili, davalının davacının tescilli tasarımına tecavüz ettiğini, davalının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu, davalı tasarımının sicilden terkini gerektiğini ileri sürerek davalının tescilli markasının hükümsüzlüğünü istemiş olup, davacı kendi tescilli tasarım hakkına dayandığından SMK'nın 156/3 maddesi gereğince, davacı tarafın kendi yerleşim yerinde, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yerde dava açmakta seçimlik hakkı bulunmaktadır. …
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2026/1814 · K. 2026/1508 · 11.09.2026
… Oysa dava konusu olaya uygulanması gereken Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/3. maddesi "Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir." hükmünü ve 4. maddesi de "Davacının Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde yetkili mahkeme, davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir." hükmünü haizdir. …
SMK 156/41 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2024/1520 · K. 2024/1777 · 20.11.2024
MAHKEME KARARI: İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 18/07/2024tarihli 2024/50E. - 2024/ 202K. sayılı kararıyla; "...6100 sayılı HMK.'nın 6. Maddesi uyarınca " genel yetkili mahkeme , davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi" olduğu gibi 4721 sayılı TMK. Uyarınca da " tüzel kişinin yerleşim yeri kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir" hükmünün bulunduğu, ancak davalının adresinin Yurt dışında olması gözetildiğinde 6769 sayılı SMK ‘nun özel yasa olması gözetildiğinde yetkinin özel olarak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 156. Maddesinde düzenlendiği; Buna göre; SMK 156/5 uyarınca:”.. …
SMK 156/54 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2024/2458 · K. 2024/2113 · 27.12.2024
… Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6/1. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesinin, yine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 156/5. maddesi uyarınca üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu, davalı şirketin merkez adresinin Küçükçekmece - İstanbul'da bulunduğu, 6100 sayılı Kanun 6/1 ve 6769 sayılı Kanun 156/5 maddeleri gözetildiğinde davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, yetkili mahkemenin fikri ve sınai mülkiyet hukukundan doğan davalara bakmakla görevli ve yetkili İstanbul…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2025/588 · K. 2025/822 · 29.05.2025
… 77 uyarınca hükümsüzlüğü talebi ile dava ikame edildiğini, davalı 'yenilik doğurucu ve ayırt edilebilir olmayan davacı adına ... başvuru nolu tasarım başvurusu üzerine 17/10/2019 tarihinde 02-03 sınıfında tescil edilen tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden silinmesi talepli' karşı dava açtığını, '' SMK'nın 156/5 maddesinin; '' Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olarak belirtildiğini, birden fazla mahkemenin yetkili olması durumunda davacıya seçimlik hak tanındığını, davacının bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahip olduğunu, davacının davasını işbu…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2023/837 · K. 2023/1012 · 22.06.2023
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, Dava dilekçesinde de detaylı bir şekilde açıklandığı üzere davalı taraf markasını "..." olarak değil "..." olarak tescil ettirdiğini, markanın kullanım şekli olarak her zaman başında yuvarlak bir şekil olduğu ve bu şekliyle markanın ortalama bir tüketici nezdinde "..." olarak görülüp okunacağını, "..." ibaresini kullanmakta hak sahibi olmadığından bahisle işbu dava konusu oluştuğunu, müvekkili şirketin "..." ibaresi üzerindeki mevcut hakkına dayanarak huzurdaki dava İstanbul Anadolu Mahkemeleri nezdinde ikame ettiğini, SMK 156/3. …
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2023/1140 · K. 2023/949 · 12.07.2023
… Mahkemece davalı vekilinin 6100 sayılı HMK'nın 19/2, 116/1-a maddelerine uygun şekilde süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile yetkisizlik ilk itirazında bulunduğu, 6100 sayılı HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca, genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, yine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 156/5. maddesi uyarınca, üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu, dosyadaki bilgilere göre davalı Şirketin adresinin, ...'da bulunduğu, 6100 sayılı Kanunun 6/1 ve 6769 sayılı Kanunun 156/5. maddeleri gözetildiğinde, davanın yetkisiz mahkemede açıldığı…
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2023/387 · K. 2024/78 · 07.02.2024
… İdare Mahkemesinin 16.12.2019 tarihli ve 2018/2255 Esas, 2019/2473 Karar sayılı kararı ile davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (2577 sayılı Kanun) 15/1-a maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine karar verildiği, verilen kararın 22.02.2020 tarihinde kesinleştiği, davacının davalı Kurumun dava dışı şirket adına dava konusu markayı tescil etmesinin ağır hizmet kusuru olduğu iddiasıyla iş bu davayı açtığı, idarenin hangi tür eylem ve işlemlerinin kusur veya ağır kusur teşkil ettiğinin değerlendirilmesinin idari yargının görevi alanında olduğu, dava konusu uyuşmazlığın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 156 ncı maddesi kapsamında kabul edilemeyeceği…
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/60 · K. 2026/98 · 18.02.2026
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; önceki gerekçeye ilâveten YİDK kararının verildiği tarihteki hukuki duruma göre yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, esasen idari nitelikte olan ve SMK'nın 156. maddesindeki düzenleme uyarınca adli yargı yerlerinde görülen YİDK kararının iptali davasında Kurum kararının verildiği tarihten sonra ortaya çıkan hukuki duruma göre bir değerlendirilme yapmanın mümkün olmadığı, aksi durumda Kurumun karar verdiği tarihte ortada olmayan hukuki koşullara göre denetimin söz konusu olacağı, bu durumun da eldeki davanın niteliği ile uyuşmadığı, esasen Özel Dairenin yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğu, iptali…
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/526 · K. 2026/352 · 20.05.2026
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki gerekçeye ilaveten; esasen idari nitelikte olan ve SMK'nın 156. maddesindeki düzenleme uyarınca adli yargı yerlerinde görülen YİDK kararının iptali davasında, davalı Kurum kararının verildiği tarihten sonra ortaya çıkan hukuki duruma göre Kurum kararının yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, aksi durumda Kurumun karar verdiği tarihte ortada olmayan hukuki koşullara göre Kurum kararının yerinde olup olmadığının denetimi sonucu doğacağı, bu durumun da eldeki davanın niteliği ile uyuşmadığı, Özel Dairenin emsal uygulamasının da bu şekilde olduğu, dava konusu YİDK kararının 15.10.2018…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/2830 · K. 2025/7585 · 16.12.2025
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile YİDK kararının iptali istemli davalarda mahkemece YİDK kararının verildiği tarihteki hukuki duruma göre kararın yerindeliğinin değerlendirilmesi gerektiği, esasen idari nitelikte olan ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 156. maddesindeki düzenleme uyarınca adli yargı yerlerinde görülen YİDK kararının iptali davasında, Kurum kararının verildiği tarihten sonra ortaya çıkan hukuki duruma göre, Kurum kararının yerinde olup olmadığının değerlendirilemeyeceği, aksi durumda, Kurumun karar verdiği tarihte ortada olmayan hukuki koşullara göre Kurum kararının yerinde olup olmadığının denetimi sonucunun doğacağı, bunun…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, Enstitüye karşı Kanun kapsamında açılacak davalarda kesin yetkili mahkemelerin Ankara mahkemeleri olduğu kabul edilmiş, üçüncü kişilerin kendi aralarında açacakları davalar için ise özel yetki kuralları benimsenmiştir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır. Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 156), s. 6822/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 61. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik:22/7/2020-7251/61 md.)
Teklif eden: 130 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 216 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 128 milletvekili)
Maddeyle, 6769 sayılı Kanunun 156 ncı maddesinde değişiklik yapılmaktadır.
Birinci fıkrayla, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesinin Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hakimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulacağı ve bu mahkemelerin yargı çevresinin, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirleneceği hükme bağlanmaktadır.
İkinci fıkrayla; fikri ve sınai haklar hukuk ve ceza mahkemelerinin kurulmadığı yerlerde ise bu mahkemelerin görev alanına giren dava ve işlere asliye hukuk veya asliye ceza mahkemelerince bakılacağı, bu dava ve işlere bakacak asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri ile bu mahkemelerin yargı çevresinin de il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirleneceği hüküm altına alınmaktadır. Bu düzenlemeler, Kanunda belirtilen dava ve işlere tüm yurtta uzman hâkimler tarafından bakılmasına hizmet edecektir.
Not: Teklifin 61 inci maddesi 156 ncı maddeyi iki fıkra olarak bütünüyle değiştiriyordu; madde Komisyonda, daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla verilen önergeyle yalnız birinci fıkrayı değiştirecek biçimde 63 üncü madde olarak değiştirilerek kabul edilmiştir (Komisyon raporu); gerekçe teklif metnini açıklar.
TBMM · S. Sayısı 216, 2/2735 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 61), s. 25–26Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.