Tasarım
SMK Madde 71 — Tasarımın gaspı
Tasarımın gaspı
(1) Tasarım başvurusu gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından yapılmış veya tasarım bu kişi adına tescil edilmişse veya tescilsiz tasarım gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından kamuya sunulmuşsa, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişi, tasarım hakkından doğan diğer hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla, tasarım sahipliğinin kendisine devredilmesini veya tasarım sahibi olarak tanınmayı mahkemeden talep edebilir.
(2) Tasarım üzerinde kısmi bir hakkın iddia edilmesi hâlinde, birinci fıkra uyarınca ve paylı mülkiyet esaslarına göre hak sahipliği tanınması talep edilebilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen talepler, tescilli tasarımın yayımlandığı tarihten veya tescilsiz tasarımın kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıl içinde ileri sürülmemesi hâlinde düşer. Ancak gerçek hak sahibi olmayan kişinin kötüniyetli olması hâlinde hak düşürücü süre uygulanmaz.
(4) Bu madde hükmüne göre açılan dava ve davada ileri sürülen talepler, dava sonunda verilen kesin hüküm veya davayı herhangi bir şekilde sona erdiren bütün diğer hâller talep üzerine sicile kaydedilerek Bültende yayımlanır ve sicile kaydedildiği tarih itibarıyla iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurur.
(5) Dava devam ederken başvurunun tescil edilmesi durumunda başvurunun gaspı davası, tasarımın gaspı davasına dönüşür.
İçtihatlar
SMK 71/31 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2024/1402 · K. 2026/217 · 12.02.2026
… Yine davacı tarafın tasarım hakkının korunmasına ilişkin talepleri yönünden SMK'nın 71/3. Maddesi gereği kötü niyet yönünden de talepleri değerlendirilmiş, davacı tarafça ....... tarihli sözleşme uyarınca dava konusu fuar standının imal edilerek davalı tarafa teslim edildiği, taraflar arasında bu sözleşme gereği istisna akdi çerçevesinde davacı tarafça dava konusu standın imal edilmek suretiyle davalı tarafa teslim edildiği ve karşılığında sözleşme bedelinin davalı tarafça davacı tarafa ödendiği, menkul eşya vasfında olan standın teslimi ile tasarıma konu standın mülkiyetinin ve kullanma hakkının davalı tarafa geçtiği, bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere ........ yılında ...... furaında…
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2023/387 · K. 2024/78 · 07.02.2024
… düzenlenen ihtisas mahkemelerinin göreve başlayabilmeleri için 5000 sayılı Kanun gereğince zorunlu başvuru yolları tamamlanarak bir YİDK kararının tesis ettirilmesinin şart olduğu ve adli yargının sadece YİDK kararının iptaline ilişkin davalarda görevli olduğu belirtilmiş ise de; hem 6769 sayılı Kanun'un 156 ncı maddesinde hem de 556 sayılı KHK'nın 71 inci maddesinde, davalı Kurumun anılan Kanun veya KHK kapsamında almış olduğu tüm kararlar aleyhine ve bu kararlar sebebiyle davalı Kurum'a karşı ileri sürülecek tüm tazminat taleplerinde ihtisas mahkemelerinin ve dolayısıyla adli yargı yolunun görevli olduğu açıkça…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/3094 · K. 2025/6672 · 06.11.2025
… davalının ürünü kendi tasarımı gibi Türkiye'deki endüstriyel tasarım tescillerinde uygulanan incelemesiz sistemden yararlanarak 18.11.2014 tarihinde 2014/07869 tescil numarasıyla tescil ettirdiğini, müvekkilinin tasarımın gerçek hak sahibi olduğunu, tasarımının davalı şirket tarafından gasba uğraması nedeniyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 71. maddesi gereğince davacının tasarım hakkından doğan diğer hakların saklı kalması kaydıyla tasarım sahipliğinin kendisine devredilmesi gerektiğini, müvekkilinin ticari itibarı zedelendiğinden büyük bir üzüntü duyduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakların saklı kalması kaydıyla davalı şirket adına tescilli 2014/07869 sayılı tasarımın…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/2282 · K. 2025/1533 · 05.03.2025
… sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2016/7592-1 sayılı tasarımın, 2016 7594/1 sayılı tasarımın, 2016/7607-1,2 sayılı tasarımın, 2017 01123/2,6 sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2018/03707 sayılı, 2017/22654 sayılı, 2017/01400 sayılı faydalı model başvurularının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet kanunu'nun (SMK) 71. maddesi uyarınca davacılara devrine ve davacıların hak sahibi olduğunun tanınmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/5019 · K. 2025/4013 · 04.06.2025
… mülkiyet haklarını ihlal ettiği ve tazminat koşullarının oluştuğu, davacı yanın talep ettiği 5.000,00 TL manevi tazminatın, ihlalin boyutu ve davalı yanın ekonomik düzeyi karşısında tamamının kabulünün hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davalı adına tescilli 2018/01962 tescil numaralı endüstriyel tasarımın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 71. maddesi uyarınca davacıya devrine, davalının fiillerinin tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu anlaşıldığından 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, asıl dava yönünden kabul edilen hükümsüzlük talebi ile davalının tasarım tescilinden doğan hakları geçmişe etkili olarak kalktığı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiş,…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, tasarım başvurusunun gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından yapılmış veya bu kişi adına tescil ettirilmiş olabileceği veya tescilsiz tasarım gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından kamuya sunulabileceği, bu durumda, kanuni hak sahibi olan kişinin mahkemeden tasarım sahipliğinin kendisine devredilmesini veya tasarım sahibi olarak tanınmayı talep edebileceği düzenlenmiştir. Dava açılması durumunda dava ve davada ileri sürülen talepler, dava sonunda verilen kesin hüküm veya davayı sona erdiren bütün diğer haller ilgilinin talebi üzerine sicile kaydedilecek ve Bültende yayımlanacaktır. Böylece, gerçek hak sahipliğine ilişkin dava sonuçlanıncaya kadar, hak sahipliği ile ilgili bir işlem yapılmaması için bir önlem alınabilecektir.
Madde ile ayrıca, gerçek hak sahipliğine ilişkin talep ve dava hakkının süresi ile ilgili olarak üç yıllık bir sınırlama getirilmiş ve bu süreden sonra bu hakkın düşeceği düzenlenmiştir. Ancak bu süre sınırı, gerçek hak sahibi olmayan kişinin kötüniyetli olması durumunda uygulanmayacaktır.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 71), s. 37–38Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.