Tasarım
SMK Madde 70 — Hak sahipliği
Hak sahipliği
(1) Tasarım hakkı, tasarımcıya veya onun haleflerine ait olup devri mümkündür.
(2) Tasarım başvurusu veya tasarım birden çok kişiye aitse hak üzerindeki ortaklık taraflar arasındaki anlaşmaya göre, böyle bir anlaşma yoksa 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunundaki paylı mülkiyete ilişkin hükümlere göre belirlenir. Her hak sahibi diğerlerinden bağımsız olarak aşağıdaki işlemleri kendi adına yapabilir:
a) Kendisine düşen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunur.
b) Diğer hak sahiplerine bildirimde bulunarak tasarımı kullanabilir.
c) Tasarımdan doğan hakların herhangi bir şekilde tecavüze uğraması hâlinde üçüncü kişilere karşı hukuk davası açabilir. Bu durumda davaya katılabilmeleri için dava açan tarafından bir ay içinde diğer hak sahiplerine bildirim yapılır.
(3) Tasarımın kullanılması amacıyla üçüncü kişilere lisans verilmesi için hak sahiplerinin oybirliği şarttır. Ancak lisans verme konusunda oybirliği sağlanamaması hâlinde mahkeme, lisans verme yetkisini hakkaniyet gereğince hak sahiplerinden birine veya birkaçına verebilir.
(4) Üzerinde birden çok kişinin hak sahipliği söz konusu olsa dahi tasarım başvurusu veya tasarımın devri ya da üzerlerinde hak tesisi için bölünebilmeleri mümkün değildir.
İçtihatlar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/5656 · K. 2026/2640 · 06.05.2026
1.Uyuşmazlık, davacının dayandığı görsellerin tescilsiz tasarım ve aynı zamanda FSEK kapsamında eser vasfının bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı kullanımlarının FSEK kapsamında doğan haklar ile SMK kapsamında tescilsiz tasarımdan doğan haklara tecavüz oluşturup oluşturmadığı ile davacıya ait görsellerin SMK'nın 58/3 ve 81/4 hükümlerine göre de korunmasının gerekip gerekmediği ve buradan varılacak sonuca göre de davacının FSEK'in 68/3 ve 70. maddelerine göre tazminat talep edip edemeyeceği ile davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil edip etmediği noktalarında toplanmaktadır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
E. 2025/504 · K. 2025/627 · 30.04.2025
… İlk derece mahkemesince 11/02/2025 tarihli ara karar ile; somut uyuşmazlıkta alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere tarafların birlikte eser sahipliği yönünden yaklaşık ispatın sağlandığı, ancak davalı tarafın da eser üzerindeki hakları gözetildiğinde davacı tarafın haklarının zarar görme ihtimalinin bulunduğu, ancak yayının durdurulması halinde de davalının eser üzerindeki hakkının zarar görebileceği kanaati ile her iki tarafın haklarının da korunması anlamında davalı tarafın davacının haklarını teminat altına alır şekilde teminat yatırmasının hakkaniyete uygun olacağı gözetilerek ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Tasarım, fikri bir faaliyetin ürünü olduğu için tüzel kişiler tasarımcı olamaz, tasarımcı gerçek kişi olmak zorundadır. Tasarım hakkı, esas olarak tasarımcıya aittir ve bu hak başka kişilere devredilebilir.
Madde ile, tasarım başvurusu veya tasarımın birden çok kişiye ait olması durumunda, her bir ortağın hak ve yükümlülükleri ile bunlarla ilgili hukuki durum düzenlenmiştir. Bu durumda, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedeki yapı korunarak, taraflar arasında paylı mülkiyete ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür. Birden çok kimsenin, bölünmesi mümkün olmayan bir tasarımın tamamına belli paylarla malik olacağı düzenlenmiştir. Taraflar arasında başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır. Hak sahipleri sözleşme ile aralarındaki hukuki ilişkiyi düzenleyebilirler.
Tasarım başvurusu veya tasarım konusu, devir veya herhangi bir hak tesisi anlamında bölünmez bir bütündür. Madde buna açıklık getirmek amacıyla hazırlanmıştır.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 70), s. 37Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.