İYUK Madde 52 — Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (52. madde, 51. madde, 53. madde, 55. madde).

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (Madde 45 - 55)

Üçüncü bölümde, 44 - 55 nci maddelerde, itiraz, temyiz, kanun yararına bozma, karar düzeltilmesi ve yargılamanın yenilenmesi ile ilgili hükümler düzenlenmiştir. Bu bölümde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi ve karar düzeltilmesine ilişkin hükümler 521 sayılı Danıştay Kanunundaki hükümlerin tekrarından ibarettir.

Bu konuda yapılan başlıca düzenlemeler şunlardır:

1. İdare Mahkemeleri ile vergi Mahkemelerinin tek hakimle verdiği kararların temyiz konusu yapılmaması ve itiraz yoluyla ikinci derecede incelenmesi esası kabul edilmiştir. (Madde 45)

2. İdare Mahkemeleri ile vergi mahkemeleri kararlarına karşı Danıştay’a temyiz yoluyla müracaat süresi 30 gün olarak tespit edilmiştir. (Madde 46)

Temyiz incelemesi ve bozma sebepleri 521 sayılı Kanundan aynen alınmıştır. (Madde 49)

3. Kanun yararına bozma müessesesi ilk olarak bu Kanunla idari yargılama usulümüze girmiştir. 521 Sayılı Danıştay Kanununda alt derece idari yargı yetkisine sahip kurulların yargısal nitelikteki kararlarının tamamı Danıştay’da temyiz edilebilmekte idi. Yeni yargılama usulü kanunu ile bir kısım idare ve vergi mahkemesi kararlarının Danıştay’a gelmeden kesinleşmesi mümkün olduğundan sırf yürürlükteki hukuka aykırılığı kaldırma bakımından hukuk yargılama usulüne müvazi olarak kanun yararına bozma müessesesi kabul edilmiştir.

Kanun yararına bozma isteme hakkı yalnızca Başsavcıya ait olup Adalet, İçişleri ve Maliye Bakanlığınca Başsavcıdan kanun yararına bozma yoluna gitmesinin istenebileceği öngörülmüştür. (Madde 51)

Not: Madde gerekçesi bölüm bölüm yazılmıştır; metin tasarının Üçüncü Bölüm gerekçesidir; bölüm gerekçesinde bu maddeyi (tasarı 52) numarasıyla anan paragraf yoktur. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

5/4/1990 tarihli ve 3622 sayılı Kanunun 21. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 5/4/1990-3622/21 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda temyiz yolunun açılması sebebiyle 52 nci maddenin 1 inci fıkrasına bu bakımdan açıklık getirilmektedir.

Not: Kanunlaşan metin tasarı metninden farklıdır: Adalet Komisyonu ikinci raporunda çerçeve 2 nci maddedeki (genel kurul) değişikliğine paralel düzeltme yapmıştır (120'ye 1 inci Ek, bent 14). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

10/6/1994 tarihli ve 4001 sayılı Kanunun 22. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek Cümle: 10/6/1994-4001/22 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Fıkraya eklenen cümle ile de davanın reddine ilişkin kararların temyizi halinde, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi, 27 nci maddede öngörülen koşulun varlığına bağlı kılınmaktadır. Bu suretle, temyiz aşamasında dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilip verilemeyeceğine ilişkin hukukî tartışmalara da son verilmektedir.

Not: Bu değişiklik tasarının 21 inci maddesidir; Adalet Komisyonunca 22 nci madde olarak aynen kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 25. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “itiraz” ibaresi “istinaf” şeklinde; birinci fıkrasında yer alan “itiraz yoluna” ibaresi “istinaf yoluna” şeklinde; “itirazı” ibaresi “istinaf başvurusunu” şeklinde ve son cümlesinde yer alan “kararların temyizi” ibaresi “kararlara karşı temyiz ya da istinaf yoluna başvurulması” şeklinde değiştirilmiştir.

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Maddeyle, kanun yoluna gidildiğinde yürütmenin durdurulmasını düzenleyen 52 nci maddede, itiraz kanun yolu yerine istinaf kanun yolunun getirilmiş olması sebebiyle ibare düzeltmeleri yapılmaktadır.

Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.

20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve mevcut dördüncü fıkra beşinci fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin yedinci fıkrasında idari yargı mercilerinin ilk derece mahkemesi olarak yaptıkları yargılamalarda idari işlemlere yönelik yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verdikleri kararlara itiraz müessesesi düzenlenmiştir. Ancak istinaf ve temyiz incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı itiraz müessesi bulunmamakla birlikte, uygulamada bu kararlara karşı itiraz yolu bulunup bulunmadığı hususunda tereddütler yaşanmakta ve bu durum yargılamaların gereksiz yere uzamasına sebebiyet vermektedir. Bu itibarla yapılan düzenleme ile, istinaf ve temyiz incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararların kesin olduğu hüküm altına alınmaktadır.

Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.