İYUK Madde 55 — Yargılamanın yenilenmesi usulü:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (55. madde, 51. madde, 52. madde, 53. madde).

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (Madde 45 - 55)

Üçüncü bölümde, 44 - 55 nci maddelerde, itiraz, temyiz, kanun yararına bozma, karar düzeltilmesi ve yargılamanın yenilenmesi ile ilgili hükümler düzenlenmiştir. Bu bölümde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi ve karar düzeltilmesine ilişkin hükümler 521 sayılı Danıştay Kanunundaki hükümlerin tekrarından ibarettir.

Bu konuda yapılan başlıca düzenlemeler şunlardır:

1. İdare Mahkemeleri ile vergi Mahkemelerinin tek hakimle verdiği kararların temyiz konusu yapılmaması ve itiraz yoluyla ikinci derecede incelenmesi esası kabul edilmiştir. (Madde 45)

2. İdare Mahkemeleri ile vergi mahkemeleri kararlarına karşı Danıştay’a temyiz yoluyla müracaat süresi 30 gün olarak tespit edilmiştir. (Madde 46)

Temyiz incelemesi ve bozma sebepleri 521 sayılı Kanundan aynen alınmıştır. (Madde 49)

3. Kanun yararına bozma müessesesi ilk olarak bu Kanunla idari yargılama usulümüze girmiştir. 521 Sayılı Danıştay Kanununda alt derece idari yargı yetkisine sahip kurulların yargısal nitelikteki kararlarının tamamı Danıştay’da temyiz edilebilmekte idi. Yeni yargılama usulü kanunu ile bir kısım idare ve vergi mahkemesi kararlarının Danıştay’a gelmeden kesinleşmesi mümkün olduğundan sırf yürürlükteki hukuka aykırılığı kaldırma bakımından hukuk yargılama usulüne müvazi olarak kanun yararına bozma müessesesi kabul edilmiştir.

Kanun yararına bozma isteme hakkı yalnızca Başsavcıya ait olup Adalet, İçişleri ve Maliye Bakanlığınca Başsavcıdan kanun yararına bozma yoluna gitmesinin istenebileceği öngörülmüştür. (Madde 51)

Not: Madde gerekçesi bölüm bölüm yazılmıştır; metin tasarının Üçüncü Bölüm gerekçesidir; bölüm gerekçesinde bu maddeyi (tasarı 55) numarasıyla anan paragraf yoktur. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

10/6/1994 tarihli ve 4001 sayılı Kanunun 25. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 10/6/1994-4001/25 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Kanunun 55 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında değişiklik yapılmak suretiyle fıkranın “ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun bu husustaki hükümlerine göre para cezası da hükmolunur.” ifadesi yürürlükten kaldırılmaktadır.

Dava hakkı ve bunun bir uzantısı olan kanun yollarına başvurma hakkı, Anayasa ile tanınmış temel hak ve özgürlükler arasında yer alır. Diğer taraftan, hukuk devleti ilkesi, idarî eylem ve işlemlerin hiçbir kısıntıya tabi olmaksızın yargı denetimine tabi tutulmasını gerektirir. Bu itibarla, kişilerin yargılamanın yenilenmesi ve kararın düzeltilmesi istemlerinin reddi halinde onlardan para cezası alınmasını öngören hüküm yargı fonksiyonunun amacı ile bağdaşmadığından yürürlükten kaldırılmaktadır.

Not: Bu değişiklik tasarının 24 üncü maddesidir; Adalet Komisyonunca 25 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 26. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

Bu madde başlığı “Yargılamanın yenilenmesine ve kararın düzeltilmesine ilişkin özel hükümler:” iken, 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde, aynı maddenin beşinci fıkrasında yer alan “53, 54 ve bu” ibaresi “Bu madde ile 53 üncü” şeklinde değiştirilmiş; üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan “ve kararın düzeltilmesi” ibareleri ile beşinci fıkrasında yer alan “ve kararın düzeltilmesinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Maddeyle, idari yargıda istinaf kanun yoluna ilişkin hükümlerin getirilmesi ile karar düzeltmeye ilişkin hükümlerin yürürlükten kaldırılmasının zorunlu sonucu olarak Kanunun 55 inci maddesinde gerekli uyum değişiklikleri yapılmaktadır.