İçeriğe geç

İdari Davalarda Yetki ve Bağlantı ile Görevsizlik ve Yetkisizlik Hallerinde Yapılacak İşlemler

İYUK Madde 43 — Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem:

Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem:

1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.

a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.

b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğü takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.

2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.

3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.

4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz.

5. (Mülga: 5/4/1990-3622/27 md.)

İçtihatlar
İYUK 43/12 karar · (b) bentleri
İYUK 43/1-b2 karar

Danıştay 12. Daire

E. 2016/28 · K. 2016/22 · 19.01.2016

… Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla iptali istenilen işlemin Ankara İlinde bulunan Polis Akademisi Başkanlığınca tesis edildiği gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesi uyarınca dava konusu işlemi tesis eden yerdeki idari uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde yetkili olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu belirtilerek 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b. maddesi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi üzerine Danıştay Onikinci Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Danıştay 8. Daire

E. 2024/680 · K. 2024/650 · 16.02.2024

… İdare Mahkemesinin 20/10/2023 tarihli ve E:2023/495, K:2023/1909 sayılı kararıyla davanın yetki yönünden reddine karar verilerek dava dosyasının Çorum İdare Mahkemesine gönderildiği, Çorum İdare Mahkemesinin 14/12/2023 tarihli ve E:2023/926, K:2023/962 sayılı kararıyla Samsun İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verildiği ve 2577 sayılı Kanunun 43/1-b maddesi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Danıştay'a gönderildiği anlaşılmaktadır.
Madde geneli3 karar

Danıştay 13. Daire

E. 2017/1299 · K. 2017/1880 · 08.06.2017

… Hakimliği'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla da, uyuşmazlığın, idarenin bir hizmetinden kaynaklanması hâlinde, hizmetin görüldüğü yer idare mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği, bakılan davada da ihaleye ... Üniversitesi tarafından çıkıldığı, hizmetin bu bağlamda yürütüldüğü, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 'nün bulunduğu yerin bağlı olduğu idare mahkemesi olan Konya İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın D.B.'na gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelendi:

Danıştay 10. Daire

E. 2024/395 · K. 2024/444 · 04.03.2024

Bu aşamada, dilekçe ret kararı üzerine yenilenen dava dilekçesinde belirtilen dava konusu işleme ilişkin iki farklı mahkemece verilmiş bir yetkisizlik kararının varlığından bahsedilemeyeceğinden, yetki yönünden davanın reddedilmesi üzerine, doğrudan dosyanın Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, yetki uyuşmazlığı çıkartılarak dosyanın Danıştay'a gönderilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmadığı göz önüne alındığında; 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmaktadır.

Danıştay 4. Daire

E. 2025/2978 · K. 2025/3750 · 16.06.2025

Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
Başka kararlar için içtihat aramasını açArama kutusu İYUK m. 43 ile dolar; aramak için Ara'ya basın.

Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.

Madde gerekçeleri2

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (43. madde, 32. madde, 33. madde, 36. madde, 37. madde, 38. madde, 39. madde, 40. madde, 41. madde, 42. madde, 44. madde). Bu maddeyi anan kısım vurgulanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM (Madde 32 - 44)

İkinci bölümde, 32 - 44 ncü maddelerde, idari davalarda yetki ve bağlantı ile görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

Bu konudaki başlıca düzenlemeler şunlardır :

1. İdari davalarda genel yetkinin tespitinden sonra kamu görevlileri, taşınmaz ve taşınır mallara ilişkin davalar ile tam yargı davalarında ve vergi davalarında yetki ayrı ayrı düzenlenmiştir. (Madde 32 - 37)

2. Danıştay’da, idare veya vergi mahkemelerinde açılan davalar arasında bağlantının bulunması halinde bağlantının nasıl inceleneceği ve karara bağlanacağı ayrı ayrı düzenlenmiştir. (Madde 38 - 42)

3. İdari yargının görevine giren konularda Danıştay ve idare veya vergi mahkemelerince verilecek görevsizlik kararları ile yetkisizlik kararları sonucunda yapılacak işlemler düzenlenmiştir. (Madde 43)

4. Yetkili mahkemelerin davaya bakmasına hukuki veya fiili engel çıkması ya da iki mahkemenin yargı sınırlarında tereddüt halinde yapılacak merci tayini işlemleri düzenlenmiştir. (Madde 44)

Not: Madde gerekçesi bölüm bölüm yazılmıştır; metin tasarının İkinci Bölüm gerekçesidir; bu maddeyi (tasarı 43) anan paragraf: «3. İdari yargının görevine giren konularda …». Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

TBMM · MGK S. Sayısı 312 (1/254; MGK 91 inci Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (İkinci Bölüm), s. 2

5/4/1990 tarihli ve 3622 sayılı Kanunun 27. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Mülga: 5/4/1990-3622/27 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu madde ile 43 üncü maddenin 5 inci fıkrası ile 47 nci maddenin ikinci cümlesi ve 54 üncü maddenin 3 üncü fıkrası yürürlükten kaldırılmaktadır. Buna göre;

Yetkinin kamu düzeninden olması ve ilk inceleme sırasında resen nazara alınması gözönünde tutulmuş, bu fıkra hükmüne lüzum bulunmadığı gerekçesiyle 43 üncü maddenin 5 inci fıkrası,

Bölge idare mahkemelerine işlerlik kazandırarak, mükellefiyetin mevzuuna, esasına, şekline, muafiyet ve istisna hükümlerine ilişkin vergi uyuşmazlıklarında tek hâkimle verilen kararların Danıştayda temyiz edilebilme imkânı kaldırılarak, itiraza tabi kararlar haline getirmek amacıyla 47 nci maddenin ikinci cümlesi,

Danıştay dava daireleri ile idarî veya vergi dava daireleri genel kurullarının ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceği cihetle ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı karar düzeltme yoluna gidilemeyeceğinden 54 üncü maddenin üçüncü fıkrası,

Yürürlükten kaldırılmaktadır.

Not: Gerekçe tasarının 27 nci maddesinin tamamına aittir; bu maddeye ilişkin olan ikinci paragraftır. Madde Adalet Komisyonunda ve Genel Kurulda tasarıdaki gibi kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

TBMM · S. Sayısı 120 (1/415; 18. Dönem 93. Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 27), s. 7
İlk kabul ve önceki metinler1

5.: ilk kabul metni

5/4/1990 tarihli ve 3622 sayılı Kanunun 27. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

5. İdare ve vergi mahkemelerinde yetkisizlik itirazı yapılmadığı takdirde, temyiz ve itiraz aşamasında yetki itirazında bulunulamaz.

Resmî Gazete · 20 Ocak 1982, Sayı 17580

Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.