KatMK Madde 24 — VII - Yasak işler:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (24. madde, 18. madde, 19. madde, 20. madde, 21. madde, 22. madde, 23. madde, 25. madde, 26. madde). Bu maddeyi anan kısım vurgulanmıştır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (Madde : 18 - 26)

Kat maliklerinin kat irtifakı sahiplerinin borçlarını düzenliyen bu bölümün en başında, yükümlere ait genel kaide konduktan sonra, kat mülkiyetine konu olan gayrimenkulün bakımı, korunması, genel masraflarına iştirâk edilmesi, sigorta ettirilmesi gibi özel durumlara geçilmiş ve ayrıca ortaklaşa yapılması gereken masrafların bâzı hallerde kiracıdan alınmasına dair hükümler konulmuştur.

Anagayrimenkulün en üstündeki katın malikinin kendi katını tamamen yıktırma hususunda kanun o malike bir hak tanımamıştır. Ancak 19 ncu madde hükümleri mahfuz olmak üzere, bir bağımsız bölümün tamiri için diğer bir bölüme girme zarureti doğarsa o bölüm malikinin veya kiracısının buna müsaade ile mükellef bulunduğuna dair bir hüküm konulmuştur.

Kanuni mükellefiyetlere uymamakta ve borçlarını yerine getirmemekte ısrar eden kat malikinin bağımsız bölümünün cebrî temellükü esası tasarının 25 nci maddesinde, bir çok kayıt ve şartlara bağlanmak suretiyle bir müeyyide olarak kabul edilmiştir. Kat mülkiyetine dair en yeni kanunlardan biri olan 15 Mart 1951 tarihli Alman Kanununda da bu hüküm mevcuttur. Mahkemenin gayet istisnai hallerde ve son derece zaruri olan durumlarda uyulabileceği bu hükmün, kat mülkiyetinin iyi işlemesi için, kanunda yer alması bir zarurettir.

Kat maliklerinin hak ve yükümleri bu tasarıda, komşuluk hakları da Medeni Kanunun 661 nci maddesinde gösterilmiştir. Kat maliklerinin birbirini rahatsız etmesinden bir zarar meydana geldiği takdirde hâkimin müdahalesini istemek (tasarının 33 ncü maddesiyle) zarar görene tanındığı gibi, zararın tazmini hususunda da bu kanunun hükümlerinden başka, genel hükümlerin de uygulanacağı tabiî görülmüştür.

Kat maliklerinin yapmaları yasak olan işler 24 ncü maddede gösterilirken zikrolunan misaller tadadî mahiyette değildir. Özellikle maddenin birinci fıkrasında mesken veya iş veya ticaret yeri olarak kullanılan anagayrimenkulde hangi müesseselerin kurulup kurulmıyacağının incelenmesi bakımından, anagayrimenkulün genel durumunun göz önüne alınması ve açılacak iş yerlerinin biribiriyle olan alâkası ve bunların binanın durumu ile bağdaşıp bağdaşamıycağı noktaları incelenmek lâzımdır. Bir anlaşmazlık çıktığı takdirde bütün bu cihetler göz önüne alınarak bir karara varılması hâkime düşmektedir.

Not: Gerekçe Hükümet tasarısının bölüm gerekçesidir (DÖRDÜNCÜ BÖLÜM, madde 18–26); tasarıda maddeler tek tek gerekçelendirilmemiştir. Gerekçe bölünmeden gösterilir; maddeyi numarasıyla anan paragraf vurgulanmıştır. İkinci fıkra Millet Meclisi Genel Kurulunda Adalet Komisyonunun yeniden düzenlediği metinle kabul edilmiştir; tasarıdaki «o bölümün, anagayrimenkulün bodrum ve zemin katlarında bulunması şartiyle ve» kaydı çıkarılmıştır. Komisyon önergesinin yazılı gerekçesi yoktur; aynı kaydın çıkarılmasını isteyen gerekçeli bir önerge ayrıca reddedilmiştir (Millet Meclisi 1 inci Dönem 64 üncü Birleşim, 25.2.1965, s. 418–419). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 194. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/194 md.)

- Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun meskenlerde bulunan avukatlık ve hukuk bürolarının tahliye edilmesine ilişkin kararı nedeniyle, yargı hizmetlerinde bir aksamaya sebebiyet verilmemesi için, avukatlık ve hukuk büroları hakkında yasal bir düzenleme yapılıncaya kadar, söz konusu büroların faaliyetlerine devam edebilmelerine imkân sağlayan bir düzenlemenin yeni 197 nci madde olarak eklenmesi suretiyle,

Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarıda ve birleştirilen tekliflerde karşılığı ve madde gerekçesi yoktur; metin Plan ve Bütçe Komisyonu raporundaki açıklamadır (Komisyon metninde 197 nci madde, kanunda 194 üncü madde). Fıkranın son cümlesi Genel Kurulda önergeyle eklenmiştir (aşağıda).

Gerekçe bulunamadı: Fıkranın son cümlesi («Bu hüküm 3568 sayılı … bürolar hakkında da uygulanır.») Genel Kurulda önergeyle eklenmiştir; önergenin gerekçesi okunmamış, önerge sahibi söz almıştır; tutanakta gerekçe yer almamaktadır (23 üncü Dönem 5 inci Yasama Yılı 64 üncü Birleşim, 11.2.2011, s. 988).