İşletenin Hukuki Sorumluluğu
KTK Madde 85 — İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu:
İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu:[70]
(Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
(Ek: 17/10/1996-4199/28 md.) Motorlu araç ölüme veya yaralanmaya sebebiyet vermiş ise, kazaya karışan aracın başkalarına devir ve temliki veya üzerinde bir hak tesisini önlemek amacıyla olaya el koyan Cumhuriyet Savcılıklarınca, aracın tescilli olduğu tescil kuruluşuna trafik kaydı üzerine şerh düşülmesi için talimat verilir. Kaza anı ile Cumhuriyet Savcılığınca trafik kaydı üzerine şerh düşülmesi arasında geçen süreler içinde kötü niyetle yapılan araç tescilleri hükümsüz sayılır. Şerhin konulduğu tarihten itibaren bir ay içerisinde, şerhin kaldırıldığına veya devamına ilişkin mahkeme kararı ibraz edilmediği takdirde bu şerh hükümsüz sayılır.
İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir.
(Değişik: 17/10/1996-4199/28 md.) İşleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibi, hakimin takdirine göre kendi aracının katıldığı bir kazadan sonra yapılan yardım çalışmalarından dolayı yardım edenin maruz kaldığı zarardan da sorumlu tutulabilir. Ancak, bu durumda işletici teşebbüs sahibinin sorumlu kılınabilmesi için kazadan kendisinin sorumlu olması veya yardımın doğrudan doğruya kendisine veya araçta bulunanlara yahut kazaya taraf olan üçüncü kişilere yapılması gerekir.
(Değişik: 17/10/1996-4199/28 md.) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.
İçtihatlar
KTK 85/15 karar
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2019/6131 · K. 2020/3789 · 22.06.2020
2918 sayılı KTK'nun 85/1. maddesinde; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenen ölmesi veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteninin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlemesine; aynı yasanın 86/1. maddesinde ise; işletenin, mücbir sebebten veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan, zararlı sonucun ileri geldiğini ispat etmesi şartıyla sorumluluktan kurtulacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2013/16396 · K. 2015/3179 · 23.02.2015
2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
E. 2016/12941 · K. 2017/2955 · 10.04.2017
İşleten ve araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 85. maddesinde düzenlenmiştir. “İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu” başlıklı söz konusu maddenin 1. fıkrasında; …
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
E. 2016/9391 · K. 2017/10810 · 19.12.2017
İşleten ve araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 85. maddesinde düzenlenmiştir.“İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu” başlıklı söz konusu maddenin 1. fıkrasında; …
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
E. 2014/10698 · K. 2014/23946 · 17.11.2014
Dosyada öncelikle uyuşmazlığa ilişkin hukuki kavram ve kurumlar ile ilgili mevzuatın irdelenmesinde yarar vardır. Bu kapsamda işleten ve araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 85. maddesinde düzenlenmiştir.
KTK 85/51 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2021/236 · K. 2022/214 · 24.02.2022
… “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesinde düzenlenmiş; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi hâlinde, motorlu aracın işleteninin ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı öngörülmüş; işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu…
Madde geneli3 karar
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2017/2434 · K. 2018/3194 · 22.03.2018
Buna ilaveten, KTK’nun 110. maddesindeki 6099 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yapılan değişiklik gerekçesinin değerlendirilmesi de sorunun çözümüne katkı sağlayacaktır. Gerçekten 110. maddede yapılan değişikliğin genel gerekçesinde “…Karayolları Trafik Kanunu, kamuya ait araçların karayolu üzerindeki seyrini (m.85, 86, 90, 106, 109 ve diğ.) kendi kapsamına almış ve bu nevi araçların sebebiyet verdikleri zararların tazmini davaları -doğru olarak- adli yargıda görülmüştür…”; madde gerekçesinde ise “…Komisyon; …
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2015/5268 · K. 2017/11408 · 07.12.2017
Yukarıdan beri yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, KTK’dan doğan sorumluluk davaları 85 ve devamı maddelerinde düzenlenen “motorlu aracın işletilmesinin” sonucu doğan zararlar nedeni ile “motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin” sorumlu olduğu davalardır. Yani KTK 106 gereğince Devlet ve diğer kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların işletilmesi nedeniyle araç işleticisi sıfatıyla (KTK 85 gereğince) kamu idareleri ve kuruluşlarına karşı açılacaklar da dahil bütün araç sahibi ve işleticilerine karşı açılan davalar adli yargı kolunun görev alanına girmektedir. …
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2018/1949 · K. 2019/12036 · 16.12.2019
Yukarıdan beri yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, KTK’dan doğan sorumluluk davaları 85 ve devamı maddelerinde düzenlenen “motorlu aracın işletilmesinin” sonucu doğan zararlar nedeni ile “motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin” sorumlu olduğu davalardır. Yani KTK 106 gereğince Devlet ve diğer kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların işletilmesi nedeniyle araç işleticisi sıfatıyla (KTK 85 gereğince) kamu idareleri ve kuruluşlarına karşı açılacaklar da dahil bütün araç sahibi ve işleticilerine karşı açılan davalar adli yargı kolunun görev alanına girmektedir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[70]Sekizinci Kısım Birinci Bölüm başlığı ile 85 inci maddenin madde başlığı 17/10/1996 tarih ve 4199 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde 85. — Hukukî sorumlulukla ilgili olan madde metni açıktır. Yürürlükte olan «Kusursuz sorumluluk» prensibi devam ettirilmektedir.
Not: Kanunun 85 inci maddesi tasarının aynı numaralı maddesidir. Gerekçe Hükümet tasarısının metnine aittir; madde Danışma Meclisi Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonunca yeniden düzenlenmiştir (aşağıdaki rapor açıklaması). Millî Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu Danışma Meclisi metninin 85 inci maddesini değiştirmiştir (rapor, bent 22). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 678 (MGK 1/539, Danışma Meclisi 1/116; Danışma Meclisi S. Sayısı 397; Millî Güvenlik Konseyi 169. Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 85), s. 1085 inci madde ile başlayan hukukî sorumluluk ve sigorta bahsinin genel olarak tartışması yapıldı. Borçlar Kanununun umumî hükümlerinin bu konuda yeterli olduğu, örneğin işletenin sorumluluğu bahsinde Borçlar Kanununun 55 inci ve 100 üncü maddelerinin koyduğu esasların kâfi gelebileceği yolunda görüşler tartışıldı, sonunda bu 85 inci madde yeniden düzenlendi.
Not: Danışma Meclisi Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonunun bu maddeyi yeniden düzenlemesinin açıklaması. Millî Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu Danışma Meclisi metninin 85 inci maddesini değiştirmiştir (rapor, bent 22). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · Danışma Meclisi S. Sayısı 397 (1/116; Danışma Meclisi 114. Birleşim tutanağına ekli), Danışma Meclisi Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonu raporu (komisyon raporundaki açıklama; madde gerekçesi değildir), s. 1717/10/1996 tarihli ve 4199 sayılı Kanunun 28. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (85. madde, 86. madde, 87. madde, 88. madde, 89. madde).
Madde 24-28 – Mer’i Kanunun sekizinci kısım birinci bölümü işletenin hukuki sorumluluğuna ait konuları etraflıca düzenlemiş bulunmaktadır.
İşletene ait terimin tanımı ise, Kanunun üçüncü maddesinde verilmiş olmasına rağmen, gerek Kanunun hazırlanması sırasında ve gerekse taşıma şartlarında sonradan meydana gelen gelişmeler sebebiyle işleten tanımı yetersiz kalmıştır.
Bugün Ülkemizde yolcu taşımacılığının % 95’i, yük taşımacılığının ise % 85’i karayolu üzerinden yapılmaktadır. Taşıma işlerinin yasa ile disiplin altına alınmaması sebebiyle, hem yük taşıttıran ve hemde biletle taşınan vatandaşlarımız meydana gelen trafik kazaları sonrasında çoğu kez mağdur duruma düşmektedirler.
Özellikle yolcu taşımacılığında bir firma adına işletilen araçların kazaya karışması sonunda otobüste bulunan yolcuların tazminat talepleri araç işletenince çoğu kez karşılanamamaktadır. Mer’i Kanunda bağlayıcı hüküm bulunmaması sebebiyle de bu araçların bağlı oldukları firmalardan tazminat talep edilememektedir.
Yukarıda sayılan sebeplerle, Kanunun birinci bölümünde yer alan “İşletenin Hukukî Sorumluluğu” bölüm başlığı “İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı olduğu Firmanın Hukukî Sorumluluğu” şeklinde yeniden düzenlenerek, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümü veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ile birlikte, motorlu araç bir firma adı altında veya firma tarafından kesilen biletle işletiliyorsa, bağlı olduğu firma da müştereken ve müteselsilen doğan zarardan sorumlu tutulmuştur.
Ayrıca hak arama sırasındaki aksaklıkları gidermek, zaman aşımı ve tazminat talebindeki kaçış yollarını tıkamak amacıyla, bir tedbir unsuru olarak kaza yapan aracın tescilli bulunduğu trafik kuruluşuna cumhuriyet savcısı tarafından aracın trafik kaydı üzerine “satılamaz, devredilemez” şerhi konulma imkânı getirilmiştir.
Not: Tasarının 24 üncü maddesi kanunun 28 inci maddesidir; komisyonda motorsuz araçları da kapsayacak biçimde değiştirilmiştir (S. Sayısı 99 raporu, bas. 78). Genel Kurulda madde beş siyasi parti grup başkanvekilinin önergesiyle değiştirilmiş («firma» yerine «teşebbüs sahibi»; Komisyon ve Hükümet katılmıştır; önergede yazılı gerekçe yoktur) ve Komisyonca «kötü niyetle yapılan» ve «ölüme veya yaralanmasına» düzeltmeleri yapılmıştır. Gerekçe tasarının 24–28 inci maddelerine ortaktır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 99 ve 99'a 1 inci Ek (1/478, 2/49, 2/77, 2/295, 2/298, 2/346; 20. Dönem 9. Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 24-28), s. 10–11Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.