İşletenin Hukuki Sorumluluğu
KTK Madde 90 — Maddi ve manevi tazminat:
Maddi ve manevi tazminat:Değişik
(Değişik:14/4/2016-6704/3 md.)
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda (…)[72] öngörülen usul ve esaslara tabidir. (Ek cümle:9/6/2021-7327/18 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E.: 2021/82, K.: 2022/167 sayılı Kararı ile.) Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda (…)[72] düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.[73]
(Ek fıkra:9/6/2021-7327/18 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E.: 2021/82, K.: 2022/167 sayılı Kararı ile.)
İçtihatlar
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2021/18293 · K. 2023/10190 · 03.10.2023
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK’nın 90 ıncı maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. …
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2023/1260 · K. 2024/7776 · 17.09.2024
… olduğunun açıkça ifade edildiğini, kaza mahallinin taşıtların sıklıkla geçiş yaptığını, gerek bu taşıtların farlarıyla gerekse de yakındaki itfayenin ışıklandırma sistemi sayesinde yeterince aydınlatılmış halde bulunduğunu, maddi tazminatın az belirlendiğini, manevi tazminat talepleri yönünden de uzamış ceza zamanaşımının uygulanması gerektiğini, KTK'nın 90 ıncı maddesi ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 17 nci maddesi uyarınca manevi tazminat talepleri yönünden de ceza zamanaşımının uygulanacağını, mahkemenin gerekçesinin aksine davanın belirsiz alacak davası olduğunu, dava ilk açıldığnıda maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulduğunu istinaf nedenleri olarak ileri…
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2024/2196 · K. 2024/6895 · 03.07.2024
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kaza neticesinde davacının %26 oranında maluliyeti meydana gelmiş olmasına göre takdir edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, takdir edilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye yol açacak miktarda olduğunu, mahkemece poliçe limiti nazara alınarak somut olayda karar verdiğini, bu durumun hakkaniyete uygun olmadığını, bu nedenle kararın kaldırılarak, kusur oranı ve maluliyet durumuna göre karar verilmesini talep ettiklerini; maddi tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının da hatalı olduğunu, AYM kararının geriye yürümeyeceğini, bu nedenle hesaplamanın % 1,8 teknik faiz uygulanarak…
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2021/16642 · K. 2023/1285 · 06.02.2023
… verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, KTK'na aykırı olan yönetmeliğin de altında yer alan tebliğ hükmündeki genel şartların hükümlerinin uygulanmasının hukuka aykırı olacağını, kanunda yer almayan bir hususun genel şartlar ile teminat dışı bırakılmaya çalışıldığı genel şartların uygulanmaması gerektiğini, aksi halde Anayasa'nın 152/2. maddesi ile KTK 90. ve 90/i maddesi gereğince Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasını istinaf
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler3
[70]Sekizinci Kısım Birinci Bölüm başlığı ile 85 inci maddenin madde başlığı 17/10/1996 tarih ve 4199 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle değiştirilmiştir.
[72]Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve E.: 2019/40, K.: 2020/40 sayılı Kararı ile, bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
[73]9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 3. maddesiyle verilen metnin gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluk rizikosu için borçlar hukuku hükümlerinden ayrı olarak yaptırılan bir sorumluluk sigortasıdır. Motorlu araç işletilmesi ve bu faaliyete bağlı olarak yaptırılan zorunlu sorumluluk sigortasının genel hükümlerden ayrı olarak özel esaslarla düzenlenmesi dikkate alınarak bu sigorta kapsamındaki tazminatlara uygulanacak kurallar öncelikle söz konusu özel esaslara bırakılmış, özel esaslarda kural bulunmayan durumlarda genel esasların uygulanacağı açıklığa kavuşturulmuştur.
TBMM · S. Sayısı 273, 1/694 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 3), s. 69/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilmiştir.
Önergeyle, Kanun Teklifine madde eklenmek suretiyle 9/10/2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve Esas No: 2019/40, Karar No: 2020/40 Kararına uygun olarak 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 90’ıncı maddesinin düzenlenmesi amaçlanmaktadır. 9/10/2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 gün, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar no.lu kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 90 ve 92’nci maddelerinde kısmi iptallere hükmedilmiş olup iptallerin gerekçesi olarak Kanunda genel bir çerçeve çizilmeksizin doğrudan Genel Şartlar aracılığıyla tazminat hesaplamalarına dair esasların belirlenmesinin Anayasaya aykırı olduğu belirtilmiştir. Anılan iptal gerekçeleri göz önünde bulundurularak maddeyle, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminat hesaplamalarına dair temel çerçeve çizilmiştir. Bu kapsamda, değer kaybı tazminat hesaplamalarında esas alınacak temel kriterlerin kanunda açıkça sayılması, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatı hesaplamalarında ise ülkemiz demografik gerçeklerini en doğru biçimde yansıtan ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosunun kullanılması amaçlanmaktadır. Ayrıca, gelecekte gerçekleşmesi muhtemel maddi kayıpların hesaplama tarihi itibarıyla peşin ödenmesi sebebiyle, tazminat hesaplamalarında zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen iskonto oranının kullanılması esası getirilmesi ve kişilerin hayatta kalma olasılığı ile beklenen ömür sürelerinin dikkate alındığı hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun bir biçimde tazminat hesabı yapılması hedeflenmektedir.
Diğer taraftan, uygulamada birliğin ve sigortalılar arasında eşitliğin sağlanması adına Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna, Kanunun 90’ıncı maddesinin birinci fıkrasındaki tazminatlara dair usul ve esasları düzenleme yetkisi verilmektedir.
Not: Komisyonca eklenen madde: teklifte karşılığı yoktur; metin Adalet Komisyonu raporunda yer alan, maddeyi ekleyen önergenin gerekçesidir.
TBMM · S. Sayısı 266 (2/3228), Adalet Komisyonu raporu (komisyonda kabul edilen önergenin gerekçesi; komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 13–14İlk kabul ve önceki metinler2
İlk kabul metni
14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 3. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Maddî ve manevî tazminat
Maddî tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevî tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 181952. fıkra: 9/6/2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle eklenen metin
Anayasa Mahkemesinin 29/12/2022 tarihli ve E.: 2021/82, K.: 2022/167 sayılı kararıyla iptal edildi.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.
Resmî Gazete · 19 Haziran 2021, Sayı 31516Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.