KTK Madde 89 — İşletenler veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri arasında zararın tazmini:

17/10/1996 tarihli ve 4199 sayılı Kanunun 32. maddesiyle verilen metnin gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (89. madde, 85. madde, 86. madde, 87. madde, 88. madde).

Madde 24-28 – Mer’i Kanunun sekizinci kısım birinci bölümü işletenin hukuki sorumluluğuna ait konuları etraflıca düzenlemiş bulunmaktadır.

İşletene ait terimin tanımı ise, Kanunun üçüncü maddesinde verilmiş olmasına rağmen, gerek Kanunun hazırlanması sırasında ve gerekse taşıma şartlarında sonradan meydana gelen gelişmeler sebebiyle işleten tanımı yetersiz kalmıştır.

Bugün Ülkemizde yolcu taşımacılığının % 95’i, yük taşımacılığının ise % 85’i karayolu üzerinden yapılmaktadır. Taşıma işlerinin yasa ile disiplin altına alınmaması sebebiyle, hem yük taşıttıran ve hemde biletle taşınan vatandaşlarımız meydana gelen trafik kazaları sonrasında çoğu kez mağdur duruma düşmektedirler.

Özellikle yolcu taşımacılığında bir firma adına işletilen araçların kazaya karışması sonunda otobüste bulunan yolcuların tazminat talepleri araç işletenince çoğu kez karşılanamamaktadır. Mer’i Kanunda bağlayıcı hüküm bulunmaması sebebiyle de bu araçların bağlı oldukları firmalardan tazminat talep edilememektedir.

Yukarıda sayılan sebeplerle, Kanunun birinci bölümünde yer alan “İşletenin Hukukî Sorumluluğu” bölüm başlığı “İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı olduğu Firmanın Hukukî Sorumluluğu” şeklinde yeniden düzenlenerek, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümü veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ile birlikte, motorlu araç bir firma adı altında veya firma tarafından kesilen biletle işletiliyorsa, bağlı olduğu firma da müştereken ve müteselsilen doğan zarardan sorumlu tutulmuştur.

Ayrıca hak arama sırasındaki aksaklıkları gidermek, zaman aşımı ve tazminat talebindeki kaçış yollarını tıkamak amacıyla, bir tedbir unsuru olarak kaza yapan aracın tescilli bulunduğu trafik kuruluşuna cumhuriyet savcısı tarafından aracın trafik kaydı üzerine “satılamaz, devredilemez” şerhi konulma imkânı getirilmiştir.

Not: Tasarının 28 inci maddesi kanunun 32 nci maddesidir; komisyonca aynen kabul edilmiştir. Genel Kurulda madde üzerinde önerge verilmemiştir. Gerekçe tasarının 24–28 inci maddelerine ortaktır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

İlk kabul metni

17/10/1996 tarihli ve 4199 sayılı Kanunun 32. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

İşletenler arasında zararın tazmini

Birden çok motorlu aracın katıldığı bir kazada işletenlerden biri bedensel bir zarara uğrarsa, özel durumlar ve özellikle işletme tehlikeleri başka türlü paylaştırmayı haklı göstermedikçe, kazaya katılan araçların işletenleri kendilerine düşen kusur oranında, zararı gidermekle yükümlüdürler. İşletenlerden birine ait bir şeyin zarara uğraması halinde, zarar gören, ancak zarar veren işletenin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kimsenin kusuru veya geçici olarak temyiz gücünü kaybetmesi veya zarar verene ait araçtaki bir bozukluk yüzünden zararın vuku bulduğunu ispat etmesi halinde, zarar veren işleten tazminatla yükümlü tutulur. Tazminatla yükümlü olan işletenler, zarar gören işletene karşı müteselsilen sorumludurlar.