Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı
SMK Madde 54 — Geleneksel ürün adı hakkına tecavüz sayılan fiiller
Geleneksel ürün adı hakkına tecavüz sayılan fiiller
(1) Tescil edilmiş geleneksel ürün adının aşağıda belirtilen biçimdeki kullanımları, geleneksel ürün adı hakkına tecavüz sayılır:
a) Geleneksel ürün adı tescilinde belirtilen ürün özelliklerini taşımadığı hâlde, 46 ncı madde uyarınca kullanılması öngörülen amblemin tescilli ürün adı ile birlikte kullanılması suretiyle, ürünün ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımı veya tescil kapsamındaki ürünleri andıran ürünlerle ilgili olarak tescilli ürün adına tahsis edilen amblemin ticari amaçlı kullanımı.
b) Amblemin tüketiciyi yanıltıcı biçimde kullanımı.
c) Geleneksel ürün adı tescilinde belirtilen ürün özelliklerini ve tescilli ürün adı için 46 ncı madde uyarınca kullanılması öngörülen amblemi taşımadığı hâlde, ürünün iç veya dış ambalajında, tanıtım ve reklamında veya ürünle ilgili herhangi bir yazılı belgede ürünün tescilde belirtilen özellikleri taşıdığına ilişkin yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi.
(2) Geleneksel ürün adı hakkına tecavüz edildiğinin bu adı kullanım hakkına sahip olanlarca tespit edilmesi hâlinde, tecavüz bu kişilerce tescil ettirene noter vasıtasıyla bildirilerek dava açması talep edilebilir. Tescil ettirenin talebi kabul etmemesi veya bildirimi aldığı tarihten itibaren üç ay içinde gerekli davayı açmaması hâlinde, kullanma hakkına sahip olanlar, yapılan bildirimi de ekleyerek dava açabilir. Açılan dava tescil ettirene ihbar olunur. Ancak ciddi bir zarar tehlikesi karşısında, kullanma hakkına sahip olanlar, süreye bağlı kalmaksızın ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir. İhtiyati tedbire karar verilmesi hâlinde, dava açılabilmesi için belirtilen sürenin dolması beklenmez.
(3) Geleneksel ürün adı başvurusu, yayımlandığı takdirde, başvuruyu yapan, geleneksel ürün adına yönelik bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmamış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa başvurunun yayımından önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.
İçtihatlar
SMK 54/21 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
E. 2025/1235 · K. 2025/2969 · 18.11.2025
… Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince, "...davalı kullanımları yönünden tescilli marka, tescilli tasarım ya da tescilsiz tasarım kullanımlarının dava konusu edilmediği, davacının kendi ürünleri ile bağlantı ve çağrışım iddiasına dayalı haksız yararlanma iddiası dava sebebi ile haksız rekabetin tespitini talep ettiği, 6769 sayılı SMK'dan kaynaklanan bir hakkın varlığı, yokluğu veya tecavüze ilişkin bir uyuşmazlık olmayıp, herhangi bir tescilli marka, patent, faydalı model ya da tasarımında da dava konusu olmaması ve TPMK nezdinde tescilli herhangi bir markaya dava ya da hukuki sebep olarak dayanılmaması karşısında, 6769 sayılı SMK'dan kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu olmadığından,…
Madde geneli2 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/2710 · K. 2025/7328 · 08.12.2025
… kullanıcı üzerinde yarattığı bütünsel etki bakımından davacıya ait tescilli tasarım ile davalı kullanımlarının benzer olarak algılandıkları, dolayısı ile SMK'nın 81/1-a hükmü uyarınca endüstriyel haklara tecavüzün tespiti şartlarının somut olay bakımından oluştuğu, tasarımların benzerliği sonucu, davalı kullanımlarının aynı zamanda 6102 sayılı TTK'nın 54. maddesi uyarınca haksız rekabet de teşkil edeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı kullanımlarının, davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), nezdinde ... numara ile tescilli tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile bu tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine, bu bağlamda tecavüz konusu…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
E. 2023/389 · K. 2025/1119 · 18.09.2025
… Davacı yanın talepleri ile ilgili olarak hem 6102 Sayılı TTK 54.maddesi uyarınca HAKSIZ REKABET hükümlerine dayanan hem de 6769 Sayılı SMK'nın ilgili maddelerine dayandığını, davacının bu konuda bir tercih yapması TIK 54.maddesi uyarınca haksız rekabete ilişkin uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğunu, 6769 Sayılı SMK ya göre yapılan taleplerde ise Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi görevli olduğunu, davacı tarafın uyuşmazlık konusu ... nolu tescil başvurusunu 29.09.2016 Tarihinde yaptığından başvuru tarihi itibarıyla Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında 554 sayılı KHK hükümleri ile Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulama…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, geleneksel ürün adının sağladığı haklara tecavüz sayılan haller düzenlenmiştir.
Birinci fıkrada geleneksel ürün adının sağladığı haklara ilişkin tecavüz hallerinin amblem kullanılması halinde mümkün olacağı hükme bağlanmıştır. Ancak öngörülen amblemi taşımadığı halde ürünün ambalaj, tanıtım vs. de ürünün tescilde belirtilen özellikleri taşıdığına ilişkin yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi durumu da tecavüz hallerinden sayılmaktadır.
İkinci fıkrada, haklara tecavüz sayılan fillerin olması durumunda dava açma ve ihtiyati tedbire yönelik hususlar hükme bağlanmıştır.
Üçüncü fıkrada ise geleneksel ürün adı başvurusu yayımlandığı takdirde başvuru yapanın bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunması halinde başvurunun yayımından önce de tecavüzün varlığının kabul edileceği öngörülmüştür.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 54), s. 30Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.