Tasarım · Tasarım Başvurusu, Rüçhan Hakkı ve İnceleme
SMK Madde 61 — Başvuru şartları, sınıflandırma ve çoklu başvuru
Başvuru şartları, sınıflandırma ve çoklu başvuru
(1) Tasarım başvurusu;
a) Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri içeren başvuru formunu,
b) Tasarımın görünümünü yansıtan ve yayım yoluyla çoğaltılmaya elverişli görsel anlatımını,
c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün adını,
ç) Tasarımcının veya tasarımcı grubundaki tasarımcıların adlarını,
d) Tescil isteme hakkının tasarımcı veya tasarımcılardan ne şekilde elde edildiğine ilişkin bilgiyi,
e) Varsa yayım erteleme talebini,
f) Vekil tayin edilmişse vekile ilişkin bilgiyi,
kapsar.
(2) Başvuru konusunun iki boyutlu bir tasarım olması ve 66 ncı maddeye göre yayım erteleme talebinde bulunulması hâlinde birinci fıkranın (b) bendinde istenen görsel anlatım yerine tasarımın örneği verilebilir.
(3) Başvuruda ayrıca; tasarımın görsel anlatımını veya örneğini açıklayan tarifname verilebilir, tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünlerin sınıfı belirtilebilir. Bu madde kapsamında yer alan ürün adı, sınıfı ve tarifnamede verilen bilgiler koruma kapsamını etkilemez.
(4) Başvuru işlemlerine ilişkin ücretlerin ödenmemesi ve süresi içinde ödemeye ilişkin bilginin Kuruma sunulmaması hâlinde başvuru yapılmamış sayılır.
(5) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünlerin sınıflandırılmasında, 5/8/1997 tarihli ve 97/9731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmamız kararlaştırılan Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Locarno Anlaşması hükümleri uygulanır.
(6) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen, tasarımın görsel anlatımı üzerinde yer alan yazılı ibareler, ifade ettikleri kavramlar üzerinde inhisari hak sağlamaz.
(7) Birden çok tasarımın tescil talebi, ek başvuru ücretinin ödenmesi şartıyla çoklu başvuru altında yapılabilir. Çoklu başvurularda, süslemeler hariç olmak üzere, tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı her bir ürünün, aynı sınıfa dâhil olması gerekir.
(8) Çoklu başvuru veya çoklu tescili oluşturan tasarımlar bu Kanunun uygulanmasında ayrı ayrı değerlendirilir.
(9) Çoklu başvuruda, yedinci fıkrada belirtilen şartlara uymayan tasarımlar için tescil talebinde bulunulmuş veya tasarım sayısı belirlenen sayıyı aşmışsa Kurum bu tasarımlar için bölünmüş başvuru yapılmasını ister. Bölünmüş her başvuru için başvuru tarihi, ilk başvuru tarihidir. İlk başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse bu hak bölünmüş her başvuruya da tanınır.
(10) Tasarımcı, isminin başvuruda belirtilmemesi hâlinde, tasarımcı olarak belirtilmesini isteme hakkına sahiptir. Ancak, tasarımcı isminin gizli tutulmasını da talep edebilir. Başvuru sahibi tasarımcı değilse veya tasarımcılardan sadece biri veya birkaçıysa, başvuru sahibinin tasarımcı veya tasarımcılardan tasarım başvurusu yapma hakkını ne şekilde elde ettiği başvuruda açıklanır.
(11) Tasarım başvurusunda yer alan imla hataları ve açık maddi hatalar, tasarım örneğini değişikliğe uğratmaması şartıyla başvuru sahibinin talebi üzerine düzeltilir.
(12) Çoklu başvuruda yer alabilecek tasarım sayısı ve başvuruya ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
İçtihatlar
SMK 61/81 karar
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2022/861 · K. 2024/1841 · 11.12.2024
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın usule aykırı olduğunu, tasarımların çoklu başvuru kapsamında aynı ... sınıfında olmaları sebebi ile birlikte tescil edilmiş olduğunu, kanuna uygun olarak tasarımları hepsi ayrı ayrı koruma altında olduğunu, SMK 61/8'e göre "Çoklu başvuru veya çoklu tescili oluşturan tasarımlar bu Kanunun uygulanmasında ayrı ayrı değerlendirilir." ve davacının her tasarım için ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak iptal iddiasında bulunması gerektiğini, davacının tasarımlardan dahi bahsetmeksizin genel bir dava açmış olduğunu, bu şekilde açılan bir davanın usule aykırı olduğunu, müvekkilinin dava konusu tasarımları tescilledikten sonra davacının ve davacının…
Madde geneli2 karar
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E. 2017/67 · K. 2020/253 · 02.06.2020
Öte yandan, mülga 556 sayılı KHK’nın 61. maddesi ile 6769 sayılı Kanun’un 29. maddesinde düzenlenen marka hakkına tecavüz sayılan fiiller, aynı KHK ve Kanun’da düzenlenen hukuk davalarına konu olan haksız fiillerden olup marka hakkına tecavüz suçunun unsurlarını belirlerken doğrudan dikkate alınamazlar. …
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/5290 · K. 2025/3301 · 12.05.2025
… yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvurularının, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırıldığı, buna göre somut olayda mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (551 sayılı KHK) hükümlerinin uygulanması gerektiği, 551 sayılı KHK'nın 60. ve 61. madde hükümlerinde öngörülen prosedür sonunda, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 7 yıl süre ile geçerli olmak üzere incelemesiz verilen patentin sahibi ya da 3. kişiler tarafından inceleme talebinde bulunulması üzerine 62. madde hükmünde düzenlenen incelemeli patent verilmesi prosedürü başlatılacağı ve inceleme sonunda koşulları…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, başvuruda verilmesi zorunlu olan bilgi ve belgeler belirlenmiştir.
Tasarımın görsel anlatımını veya örneğini açıklayan tarifnamenin Enstitüye sunulması zorunlu olmaktan çıkarılmıştır.
Tasarım tescili ile tasarımın görünüm özelliği korunmaktadır, görsel anlatım üzerinde yer alan yazılı ibarelerin ifade ettikleri kavramlar üzerinde tescil sahibine herhangi bir inhisarı hak sağlanmaması gerektiği açıktır. Aksi takdirde, aynı anlama gelen ancak farklı görünüm özelliklerine sahip yazılı ibareler içeren tasarımlarda koruma, sadece söz konusu yazılı ibareyi ilk ortaya çıkaran ya da tescil ettiren kişi adına gerçekleşecektir. Bu uygulama ise tasarım tescil sistemine uygun düşmemektedir.
Başvuruda yer alan tasarımların kullanıldığı veya uygulandığı ürünler, Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Locarno Anlaşması esaslarına uygun olarak sınıflandırılmaktadır. Sınıflandırma sistemi, veri tabanından ilgili sınıf altında yer alan tasarım örneklerine kolaylıkla ulaşılmasına imkân sağlamasının yanı sıra, özellikle hangi sektörlerden ve ürün gruplarından başvuru yapıldığına ilişkin istatistiklerin oluşturulmasına, tasarımın sanayinin hangi alanında aktif olarak kullanıldığının tespitine yardımcı olmaktadır.
Maddenin yedinci fıkrasında başvuru sahiplerinin kolay ve daha az maliyetli başvuru yapabilmelerini sağlamak amacıyla çoklu başvuru uygulamasına yer verilmiştir. Bu sayede, birden fazla tasarım için tek bir başvuru ile tescil imkânı sağlanması amaçlanmıştır. Ancak bir başvurunun çoklu başvuru kapsamında değerlendirilebilmesi için, başvuruda sunulan tasarımların bazı şartları taşıması öngörülmüştür. Buna göre çoklu başvuru altında sunulacak tasarımların Locarno sınıflandırma sisteminde aynı sınıfta yer alması gerekmektedir. Aynı sınıfta yer alan tasarımlar için çoklu başvuru yapabilme imkânının sağlanması ile aynı zamanda uluslararası uygulamalarla da paralellik sağlanmıştır. Yine maddede çoklu başvuru şartına uymayan ve belirlenen sayıyı aşan tasarımlar için ilk başvuru tarihi ve varsa rüçhan hakları saklı tutulmak şartıyla bölünmüş başvuru yapılabileceği hükmü getirilmiştir. Bu sayede başvuru sahiplerinin çoklu başvuru şartını taşımayan tasarımlar ile yapacakları başvuruların düzenlenmesi neticesinde işleme alınmayan tasarımlar için bölünmüş başvuru yapma imkânı tanınmış ve koruma noktasında hak kaybının önüne geçilmesi sağlanmıştır.
Maddenin onuncu fıkrasında tasarımcı isminin, başvuruda belirtilmemesi halinde başvuru sahibinden başvuruda tasarımcı olarak belirtilmesini isteme hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir. Ancak, tasarımcı isminin gizli tutulmasını talep etme hakkına da sahiptir. Başvuru sahibi tasarımcı değilse veya tasarımcılardan sadece biri veya birkaçıysa, başvuru sahibinin tasarımcı veya tasarımcılardan tasarım başvurusu yapma hakkını ne şekilde elde ettiğinin başvuruda açıklanması gerekmektedir.
Maddenin onbirinci fıkrasında tasarım başvurusunda imla hataları ve açık maddi hataların, tasarımın örneğini değişikliğe uğratmaması şartıyla başvuru sahibinin talebi üzerine düzeltileceği düzenlenmiştir. Bültende yayımlanan hususlarla ilgili düzeltmeler ayrıca yayımlanır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 61), s. 34–35Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.