Tasarım · Tasarım Başvurusu, Rüçhan Hakkı ve İnceleme
SMK Madde 64 — İnceleme
İnceleme
(1) Kurum, başvurunun 61 ila 63 üncü maddelerde belirtilen şartlara uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunda 61 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartlar bakımından herhangi bir eksikliğin olmadığına karar verilmesi hâlinde başvuru tarihi, başvurunun Kurum tarafından alındığı tarih itibarıyla kesinleşir.
(2) 61 ila 63 üncü maddeler uyarınca yapılan incelemede tespit edilen eksikliklerin süresi içinde giderilmesi hâlinde başvuru tarihi, başvurunun ilk yapıldığı tarih olarak kesinleşir. Ancak 61 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan bilgi ve belgelerle ilgili eksikliklerin süresi içinde giderilmesi hâlinde başvuru tarihi, bu eksikliklerin giderildiği tarih olarak kesinleşir.
(3) Tasarım koruması başvuru tarihinin kesinleştiği tarihten itibaren başlar.
(4) Eksikliklerin süresi içinde giderilmemesi hâlinde başvuru yapılmamış sayılır.
(5) Rüçhan hakkı talebine ilişkin eksikliklerin giderilmemesi sadece rüçhan hakkının kaybına neden olur.
(6) Kurum;
a) Tasarım veya ürün tanımına uygun olmayan,
b) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı,
c) 3 üncü madde kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel kişilerce yapılan,
ç) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren,
d) Yeni olmadığı tespit edilen,
tasarım tescil taleplerini reddeder.
(7) Altıncı fıkranın (b) ve (ç) bentleri kapsamında verilen ret kararının tasarımın sadece bir bölümüne ilişkin bulunması hâlinde, sadece o bölümle ilgili kısmi ret kararı verilir. Kısmi ret sonucunda tescilin devamı için kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır.
İçtihatlar
SMK 64/62 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/190 · K. 2025/817 · 17.12.2025
… Tasarımın tesciline itiraz edilmesi üzerine ise esasa ilişkin olarak inceleme yapılarak tescil edilen tasarımın mutlak yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunup bulunmadığı araştırılmaktaydı. SMK’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte Kurum tarafından artık başvuru sırasında yenilik incelemesi resen yapılmakta, SMK’nın 64/6. maddesi gereğince resen yapılan araştırmada tasarımın yeni olmadığının belirlenmesi hâlinde ise Kurum başvuruyu reddedebilmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2021/943 · K. 2023/288 · 29.03.2023
… Tasarımın tesciline itiraz edilmesi üzerine ise TÜRKPATENT YİDK tarafından esasa ilişkin olarak inceleme yapılmakta, tescil edilen tasarımın mutlak yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunup bulunmadığı araştırılmaktaydı. 6769 sayılı SMK’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte TÜRKPATENT tarafından artık başvuru sırasında yenilik incelemesi resen yapılacaktır. Başka bir deyişle 6769 sayılı SMK’nın 64/6 maddesi gereğince TÜRKPATENT resen yaptığı araştırmada tasarımın yeni olmadığını belirlerse başvuruyu reddedecektir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/2156 · K. 2025/1875 · 17.03.2025
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin EP .... işlem numaralı Avrupa Patentinin başvuru sahibi olduğunu, 11.10.2017 tarihinde ilgili bültende yayınlanan bu patentin, yasal sürenin bitim tarihinden önce talimat verilmişse de, validasyon işleminin 13.02.2018 tarihinde yasal süre bitiminden bir ay sonra gecikmeli olarak gerçekleştirildiğini, TÜRKPATENT'in 14.02.2018 tarihli yazısı ile Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliği'nin 12. maddesi uyarınca söz konusu Avrupa Patentinin Türkiye’de başından beri geçersiz olduğunun belirtilmesi üzerine 21.03.2018 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK)…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/198 · K. 2025/4499 · 25.06.2025
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... işlem numaralı Avrupa Patenti'nin başvuru sahibi olduğunu, bu patentin validasyon işleminin yasal süreden bir ay sonra gecikmeli olarak gerçekleştirildiğini, gecikmenin gösterilen tüm özene rağmen ortaya çıktığını ve müvekkili aleyhine telafisi imkânsız herhangi bir zararın ortaya çıkmasına engel olmak için validasyon işleminin kabul edilmesinin talep edildiğini, bu talebin TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddedildiğini, oysa 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 107/2 hükmü uyarınca bu başvurunun kabul edilmesi gerektiğini, Avrupa Patent Sözleşmesi'nin 122. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca üye…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/1741 · K. 2025/6666 · 06.11.2025
Tasarımın hükümsüzlük halleri ise SMK'nın 77.maddesinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda; SMK'nın 55.maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56... .maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58.maddenin dördüncü fıkrası ve 64.maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içermesi, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmiş olması ve sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihinin, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce olması durumlarında mahkemece tasarımın hükümsüz kılınmasına karar verilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/2275 · K. 2025/7098 · 27.11.2025
… PCT/EP ... numaralı PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) başvurusunun ulusal safha girişine dayanan TR ... numaralı patentin tarifname takımında bulunan Almanca dilindeki “... ...” ifadesinin hatalı tercüme edildiğinin fark edildiğini, WIPO’da yayımlanan orijinal tarifname takımına dayanılarak çeviriden kaynaklı bu hatanın düzeltilmesi için 13.02.2019 tarihinde TÜRKPATENT’e talep sunduklarını ancak taleplerinin kabul edilmediğini, ....04.2019 tarihli yazıda “anılan patentin orijinal tarifname ve istemleri ile Türkçe tarifnamedeki ve istemdeki çeviri farklılığının, değiştirilmiş istemlerle giriş yapılıp yapılmadığı veya sehven mi yapıldığı anlaşılamadığından ve koruma kapsamıyla ilgili olarak…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Tescilli tasarım koruması, tasarım tescil başvurusu tarihinin kesinlik kazandığı tarihten itibaren başlar. Başvuru tarihinin kesinlik kazanması için başvuru formunda başvuru sahibinin kimlik bilgilerinin ve tasarımın görsel anlatımlarının başvuruda verilmesinin şart olduğu belirtilmiştir. Başvuru tarihinin kesinlik kazanması için gerekli unsurların bulunup bulunmadığı ve başvurunun Kanunda aranan şekli şartları karşılayıp karşılamadığı açısından inceleme yapılacaktır.
Tasarım tescil başvurularının şekli incelemesi esnasında tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi hak kaybına sebep olmaktadır. Başvurulara ilişkin eksik belge veya bilgilerin tamamlanma şekil ve şartları, süreleriyle beraber düzenlenmiştir. Maddede ayrıca, eksikliklerin giderilmemesinin doğuracağı sonuçlar belirtilmiştir. Rüçhan hakkı talep edilen bir başvuruda rüçhan hakkı ile ilgili eksikliklerin giderilmemesi sadece rüçhan hakkının kaybedilmesi sonucunu doğuracaktır.
Madde ile ayrıca, tasarım tescil başvurularının incelenmesi ile ilgili usul ve esaslar düzenlenmiştir. Yapılan başvurular öncelikle tasarım ve ürün tanımına uygunluk açısından incelenecektir. Bununla beraber, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı, 3 üncü madde kapsamına girmeyen gerçek ve tüzel kişilerin başvuruları ile Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren, yeni olmadığı anlaşılan tescil talepleri Enstitü tarafından resen reddedilecektir.
Maddenin yedinci fıkrasında kısmi ret sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi gerektiği düzenlenmiştir. Tasarımın kimliğini muhafaza edebilmesi için kalan kısmın tasarımının niteliğinin ilk başvurudaki tasarımdan farklı olmaması ve tasarım adının değişmemesi gerekir. Örneğin üç boyutlu ayakkabı için yapılan tasarım tescil başvurusu kısmi hükümsüzlük sonucunda desen tasarım başvurusuna dönüşemez.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 64), s. 35–36Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.