İçeriğe geç

Tasarım · Tasarım Başvurusu, Rüçhan Hakkı ve İnceleme

SMK Madde 62 — Rüçhan hakkı ve etkisi

Rüçhan hakkı ve etkisi

(1) Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerden birinin uyruğunda olan ya da bu devletlerden birinin uyruğunda olmamakla birlikte bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya bunların halefleri, bu devletlerin herhangi birinde yetkili mercilere tasarım veya faydalı model tescili için usulüne uygun olarak yaptıkları başvuru tarihinden itibaren altı ay süreyle, Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamında aynı tasarım için Türkiye’de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır. Bu süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer. Rüçhan hakkından yararlanılabilmesi için ilk başvuru yapılan devletin yetkili makamından rüçhan hakkı belgesi alınması şarttır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen gerçek veya tüzel kişiler ile bunların halefleri, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf olmayan bir devlette usulüne uygun tasarım başvurusu yapmışsa, birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde rüçhan hakkından yararlanır.

(3) Aynı devlete yapılmış olan ve önceki ilk başvuru ile aynı konudaki sonraki bir başvuru; sonraki başvurunun yapıldığı tarihte, önceki başvurunun kamunun incelemesine açılmadan ve geride herhangi bir hak bırakmadan geri çekilmesi, geri çekilmiş sayılması veya reddedilmesi ve rüçhan hakkı talebine temel oluşturmaması şartıyla, rüçhan hakkının belirlenmesinde ilk başvuru olarak kabul edilir. Önceki başvuru, rüçhan hakkı talebi için dayanak oluşturmaz.

(4) 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.

(5) Başvurusu yapılan tasarımı veya tasarımın uygulandığı ürünü Türkiye’de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan resmî ya da resmî olarak tanınan uluslararası sergilerde teşhir eden 3 üncü maddede belirtilen gerçek veya tüzel kişiler, sergideki teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye’de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır.

(6) Başvurusu yapılan tasarım veya tasarımın uygulandığı ürün, sergide görünür şekilde resmî açılış tarihinden önce teşhir edilmişse rüçhan hakkı süresi ürünün sergiye konulduğu tarihten itibaren başlar.

(7) Bir sergide teşhir edilmiş ürünle aynı veya benzeri bir ürün hakkında birden fazla tasarım başvurusu yapılması hâlinde, bu ürünü sergiye ilk koyan kişi, ürünün sergiye aynı zamanda konularak teşhir edilmesi hâlinde ise ilk başvuruda bulunan kişi rüçhan hakkından yararlanır.

(8) Birinci ve beşinci fıkralarda belirtilen süreler içinde rüçhan hakkına dayanılarak başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkının doğduğu tarihten itibaren üçüncü kişiler tarafından yapılan rüçhan hakkına konu tasarım başvurusunun kapsamına giren başvurular ile bunlar adına yapılan tasarım tescilleri hüküm ifade etmez.

İçtihatlar

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

E. 2024/5290 · K. 2025/3301 · 12.05.2025

… Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (551 sayılı KHK) hükümlerinin uygulanması gerektiği, 551 sayılı KHK'nın 60. ve 61. madde hükümlerinde öngörülen prosedür sonunda, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 7 yıl süre ile geçerli olmak üzere incelemesiz verilen patentin sahibi ya da 3. kişiler tarafından inceleme talebinde bulunulması üzerine 62. madde hükmünde düzenlenen incelemeli patent verilmesi prosedürü başlatılacağı ve inceleme sonunda koşulları oluşmuşsa incelemeli patent verileceği, yine anılan KHK'nın 129. madesinde patentin hükümsüzlüğünün düzenlendiği, bir patent başvuru prosedürü devam ettiği sürece tescil süreci tamamlanmadan tescilin hükümsüzlüğüne karar verilmesinin…

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

E. 2023/2107 · K. 2025/2409 · 12.12.2025

… Davacı vekili, müvekkili tarafından “...” isimli ve özgün bir şekilde oluşturulmuş 2020/08349 kod numaralı tescil başvurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin tasarım başvurusunun yayınına davalı şirket tarafından yapılan itirazın dava konusu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 13.09.2021 tarih ve 2021/T-755 sayılı kararı ile kabulüne karar verilerek müvekkilinin tasarım başvurusunun tümüyle reddine karar verildiğini, dava konusu YİDK kararı içerisinde yer alan 2019/07372/1 sayılı tasarımın, önceki tarihlerde müvekkili adına tescil edildiğini, dava konusu tasarım başvurusunun 12 aylık başvuru süresi içinde olduğunu, SMK m.65 ve SMK Yön m.62 uyarınca yayımlanan tasarım tescil…
Başka kararlar için içtihat aramasını açArama kutusu SMK m. 62 ile dolar; aramak için Ara'ya basın.

Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.

Madde gerekçeleri1

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde ile, Paris Sözleşmesinin temel ilkelerinden olan rüçhan hakkı düzenlenmiştir. Maddede, taraf olunan Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri ile karşılıklılık ilkesi çerçevesinde kimlerin rüçhan hakkından yararlanacağı, hangi başvuruların rüçhan hakkı doğuracağı düzenlenmiş, aynı ülkede aynı konuda yapılan iki başvurudan hangisinin rüçhan hakkına esas alınacağına ilişkin kriterler açıklanmıştır. Rüçhan hakkından yararlanma süresi Paris Sözleşmesi gereği altı ay olarak belirlenmiştir.

Madde ile ayrıca, Türkiye’de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan resmi veya resmi olarak tanınan uluslararası sergilerde teşhirden doğan rüçhan hakları düzenlenmiş ve bu haktan yararlanabilme şartları belirlenmiştir.

Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.

TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 62), s. 35

Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.