Tasarım
SMK Madde 58
Bu maddenin resmî başlığı bulunmamaktadır.
… bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir …
(1) Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir.
(2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
(3) Bu Kanun kapsamında sağlanan tasarım koruması, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan şartları taşıması hâlinde söz konusu Kanunla öngörülen korumaya halel getirmez.
(4) Aşağıda belirtilen hâller koruma kapsamı dışındadır:
a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar.
b) Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri.
c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri.
ç) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar.
(5) 56 ncı maddedeki şartları karşılamak kaydıyla farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar korumadan yararlanır.
İçtihatlar
SMK 58/34 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/734 · K. 2026/377 · 18.06.2026
… taşıması hâlinde SMK'nın markaya ilişkin 6. maddesinin 6. fıkrası ve sair hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, bundan başka tescilli veya tescilsiz tasarımın aynı zamanda marka olarak da tescil edilmiş olması veya tescil edilmese bile markasal kullanılması hâlinde marka hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, ayrıca SMK'nın 58. maddesinin 3. fıkrasında belirtildiği üzere tasarımın aynı zamanda eser niteliğinde olması hâlinde FSEK kapsamında da korunacağının düzenlenmiş olması kümülatif korumanın devreye girmesi için yasal bir düzenlemenin gerekliliğini açıkça
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/494 · K. 2026/376 · 18.06.2026
… taşıması hâlinde SMK'nın markaya ilişkin 6. maddesinin 6. fıkrası ve sair hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, bundan başka tescilli veya tescilsiz tasarımın aynı zamanda marka olarak da tescil edilmiş olması veya tescil edilmese bile markasal kullanılması hâlinde marka hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, ayrıca SMK'nın 58. maddesinin 3. fıkrasında belirtildiği üzere tasarımın aynı zamanda eser niteliğinde olması hâlinde FSEK kapsamında da korunacağının düzenlenmiş olması kümülatif korumanın devreye girmesi için yasal bir düzenlemenin gerekliliğini açıkça
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/493 · K. 2026/449 · 01.07.2026
… taşıması hâlinde SMK'nın markaya ilişkin 6. maddesinin 6. fıkrası ve sair hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, bundan başka tescilli veya tescilsiz tasarımın aynı zamanda marka olarak da tescil edilmiş olması veya tescil edilmese bile markasal kullanılması hâlinde marka hükümleri ile de korunacağının düzenlenmiş olması, ayrıca SMK'nın 58. maddesinin 3. fıkrasında belirtildiği üzere tasarımın aynı zamanda eser niteliğinde olması hâlinde FSEK kapsamında da korunacağının düzenlenmiş olması kümülatif korumanın devreye girmesi için yasal bir düzenlemenin gerekliliğini açıkça
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/5656 · K. 2026/2640 · 06.05.2026
1.Uyuşmazlık, davacının dayandığı görsellerin tescilsiz tasarım ve aynı zamanda FSEK kapsamında eser vasfının bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı kullanımlarının FSEK kapsamında doğan haklar ile SMK kapsamında tescilsiz tasarımdan doğan haklara tecavüz oluşturup oluşturmadığı ile davacıya ait görsellerin SMK'nın 58/3 ve 81/4 hükümlerine göre de korunmasının gerekip gerekmediği ve buradan varılacak sonuca göre de davacının FSEK'in 68/3 ve 70. maddelerine göre tazminat talep edip edemeyeceği ile davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil edip etmediği noktalarında toplanmaktadır.
SMK 58/44 karar · (b) (ç) bentleri
SMK 58/4-b1 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/3653 · K. 2025/1679 · 11.03.2025
… gerekçelerini ileri sürerek tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edilmesi gerektiğini, itiraz etmeyen tarafın dava hakkı bulunmadığını, haksız tescil iddialarının gerçeği yansıtmadığını, 2012/06374 tescil numaralı tasarımın, araç yan basamağı tasarımı olduğundan fonksiyonu gereği tescil dosyasında görüldüğü şekilde olması gerektiğini, SMK'nın 58/4-b hükmünde belirtildiği üzere ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerinin koruma kapsamı dışında kaldığını, müvekkili şirketin tescilli ürünlerinin tamamının kendi sektöründe yeni ve ayırt edici özellikler taşıdığını savunarak davanın reddini
SMK 58/4-ç3 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/6694 · K. 2026/1401 · 10.03.2026
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin ambalaj deseni için 2020/05833 sayılı tasarım başvurusu yaptığını, başvuruya konu 2020/...ve 10 numaralı tasarımlarda yer verilen "+" şeklinin, İsviçre bayrağı ve arması ile neredeyse aynı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 58/4-ç hükmü uyarınca başvuruya itiraz ettiğini, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından itirazın nihai olarak reddine karar verildiğini, SMK'nın 58/4-ç hükmünün aynı markalara ilişkin SMK'nın 5/1-g hükmü gibi Paris Sözleşmesi'nin 2. mükerrer 6. maddesine atıfta bulunduğunu, İ.B.'nın hem kırmızı-beyaz hem de gri-beyaz renkleriyle ... nezdinde…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2024/3543 · K. 2025/1974 · 19.03.2025
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Şirket tarafından "Ambalaj Deseni" tasarımları için 2020/05833 sayılı tasarım başvurusunun yapıldığını, başvuruya konu 2020/05833-9 ve 10 numaralı tasarımlarda yer verilen "+" şeklinin, İsviçre bayrağı ve arması ile neredeyse aynı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 58/4-ç maddesi uyarınca başvuruya itiraz ettiğini, müvekkili itirazını inceleyen YİDK tarafından itirazın reddine karar verildiğini, SMK'nın 58/4-ç hükmünün aynı markalara ilişkin SMK'nın 5/1-g maddesi hükmü gibi Paris Sözleşmesi'nin 2. mükerrer 6. maddesine atıfta bulunduğunu, İ.B.'nın hem kırmızı-beyaz hem de gri-beyaz renkleriyle WIPO…
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2025/1009 · K. 2025/1690 · 24.09.2025
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, davalı Şirket tarafından "Ambalaj Deseni" tasarımları için 2020/05833 sayılı tasarım başvurusunun yapıldığını, başvuruya konu 2020/05833-9 ve 10 numaralı tasarımlarda yer verilen "..." şeklinin, İsviçre bayrağı ve arması ile neredeyse aynı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin SMK'nın 58/4-ç maddesi uyarınca başvuruya itiraz ettiğini, müvekkili itirazını inceleyen YİDK tarafından itirazın reddine karar verildiğini, SMK'nın 58/4-ç maddesi hükmünün aynı markalara ilişkin SMK'nın 5/1-g maddesi hükmü gibi Paris Sözleşmesi'nin 2. mükerrer 6.maddesine atıfta bulunduğunu, İ.B.'nın hem kırmızı-beyaz hem de gri-beyaz renkleriyle WIPO…
Madde geneli2 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2025/1741 · K. 2025/6666 · 06.11.2025
Tasarımın hükümsüzlük halleri ise SMK'nın 77.maddesinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda; SMK'nın 55.maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56... .maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58.maddenin dördüncü fıkrası ve 64.maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içermesi, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmiş olması ve sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihinin, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce olması durumlarında mahkemece tasarımın hükümsüz kılınmasına karar verilir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
E. 2023/1470 · K. 2026/432 · 11.03.2026
554 Sayılı KHK’nin 7. maddesinde (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 56. maddesinde) düzenlenen tasarımın ayırt edicilik unsuru ise yeni olan bir tasarımı ortak özelliklerinin dışında ve bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanan diğer tasarımlardan farklı kılan ve böylece yeni olan bir tasarıma aynı KHK’nin 11. maddesi (6769 sayılı Kanunun 58. maddesi) ile sağlanan hukuki korumanın da kapsamını belirleyen özelliktir. (Yargıtay 11. HD 05.03.2014 tarih 2013/11345 E, 2014/420 K).
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, koruma kapsamı ve koruma dışı haller düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında tasarım hakkıyla sağlanan korumanın kapsamı ve bu kapsamın belirlenmesinde nasıl bir yolun takip edileceği düzenlenmiştir. Korumanın kapsamı ayırt edicilik kriteri gözönünde bulundurularak belirlenecektir.
Maddenin ikinci fıkrasında, sektörel ve fonksiyonel bazda tasarımcıların her zaman aynı tasarım yapabilme serbestisine sahip olmadığı ve tasarımlarını yaparken belirli sınırlar içinde kalmak durumunda oldukları, bununla birlikte bunun tam tersi durumların da söz konusu olabileceği dikkate alınmıştır ve koruma kapsamının belirlenmesinde sektörel ve fonksiyonel bazda karşımıza çıkan tasarım yapabilme serbestisinin de dikkate alınacağı açıklanmaktadır.
Maddenin üçüncü fıkrasında Kanun çerçevesinde korunan tasarımların, şartları taşıması durumunda çoklu koruma ilkesinden yararlanarak Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında da korunabileceği belirtilmektedir.
Maddenin dördüncü fıkrası ile koruma kapsamı dışında olan haller düzenlenmiştir. (a) bendinde, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar koruma kapsamı dışında bırakılmıştır. 2893 sayılı Türk Bayrağı Kanunu gibi özel kanunlarla korunan objelerin yanı sıra tasarım hakkının tasarımın sahibi olduğunu iddia eden kişinin tekeline verilmesinin kamu düzeni açısından sakıncalı olacağı tasarımların; işkence aleti, ırkçı unsurlar, terör örgütü gibi konusu suç teşkil eden kamu düzenini bozan tasarımların veya toplumun genelince kabul edilmiş ahlak kurallarına aykırı simgeleri içeren tasarımların Kanunla verilen haklardan yararlanamaması amaçlanmıştır.
Maddenin dördüncü fıkrasının (b) bendinde, tasarımcıya tasarımı geliştirmede hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan teknik fonksiyonunu yerine getirebilmesi için belirli bir görünüme sahip olan kısımlar koruma kapsamı dışında bırakılmıştır. Örneğin, otomobil lastiğinin yuvarlak olması veya tornavida ucunun sahip olduğu görünüm özellikleri tasarımcıya hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan kısımlar olması nedeniyle koruma kapsamı dışında kalırken, lastik üzerine uygulanan desen veya tornavidanın sapı gibi kısımlar tasarımcının fikri çaba harcayabileceği alanlar olup korumadan yararlanabilecektir.
Maddenin dördüncü fıkrasının (c) bendinde ürünleri birbirine monte etmek için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu olan elemanlar koruma kapsamı dışında tutularak, bu tür ürünler için herhangi bir hukuki kısıtlama olmaksızın tasarımın herkes tarafından kullanılabilmesi imkânı sağlanmıştır.
Maddenin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar koruma kapsamı dışında bırakılmıştır.
Maddenin beşinci fıkrasında, fuar stantları gibi modüler sistemlerde bağlantıların değişmesinin tasarımın uygulandığı ürünün nihai görüntüsünü de değiştirmesi sebebiyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurulmasını sağlayan tasarımlar için bir istisna getirilmiştir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 341, 1/699 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 58), s. 32–33Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.